Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Ως εκπαιδευτικός, έχω καταλάβει πως πίσω από πολλές παιδικές καταρρεύσεις δεν υπάρχει μία μόνο αιτία.

Πολλές φορές οι γονείς, είτε από δικά τους απωθημένα είτε από πραγματικό φόβο για το μέλλον των παιδιών τους, φορτώνουν άθελά τους στα παιδιά ένα τεράστιο βάρος.

Άλλοι επειδή δεν κατάφεραν να σπουδάσουν ή στερήθηκαν ευκαιρίες, μεγαλώνουν τα παιδιά τους με τη φράση: «Διάβασε για να μη ζήσεις όσα ζήσαμε εμείς». Και άλλοι, δυστυχώς, χρησιμοποιούν την επιτυχία του παιδιού σαν προσωπικό καύσιμο για να αποδείξουν στην κοινωνία ότι τα κατάφεραν ως γονείς.

Όμως ένα παιδί δεν έχει καμία δυνατότητα να ξεχωρίσει την αγάπη από την πίεση, την προσδοκία και τον φόβο.

Και έτσι μαθαίνει από πολύ νωρίς ότι: αν αποτύχει, απογοητεύει, αν δεν είναι άριστο, δεν αξίζει, αν δεν πετύχει, χάνει την αγάπη και την αποδοχή.

Και το πιο τραγικό είναι πως πολλές φορές αυτή η σύγκριση γίνεται ακόμη και μέσα στο ίδιο το σπίτι.

Υπάρχουν γονείς που, συνειδητά ή ασυνείδητα, ξεχωρίζουν τα παιδιά τους ανάλογα με τις επιδόσεις, τις σπουδές ή τις “επιτυχίες” τους.

Το παιδί που πέτυχε γίνεται η “περηφάνια” της οικογένειας, ενώ το άλλο αρχίζει να νιώθει λιγότερο ικανό, λιγότερο αποδεκτό, λιγότερο αγαπητό.

Και μπορεί να μη το πουν ποτέ ξεκάθαρα, αλλά τα παιδιά το καταλαβαίνουν.

Το βλέπουν στα βλέμματα, στις συγκρίσεις, στον τρόπο που μιλάνε για το ένα παιδί και στον τρόπο που μειώνουν το άλλο.

Έτσι ένα παιδί μπορεί να μεγαλώσει πιστεύοντας ότι: «Για να με αγαπούν, πρέπει να αποδεικνύω συνεχώς την αξία μου». Και αυτό είναι ψυχικά εξοντωτικό.

Το αποτέλεσμα; Το διάβασμα παύει να είναι μάθηση και γίνεται απειλή.

Οι εξετάσεις μετατρέπονται σε ψυχολογικό εκβιασμό.

Κάθε αποτυχία μοιάζει με προσωπική καταστροφή.

Και μέσα σε αυτό το ήδη ασφυκτικό πλαίσιο υπάρχει και μια ακόμη σκληρή πραγματικότητα: η υπερπροστατευτικότητα.

Πολλά παιδιά σήμερα δεν μεγαλώνουν ,“φυλάσσονται”. Δεν εκπαιδεύονται για τη ζωή, προστατεύονται από αυτήν.

Γονείς που δεν αντέχουν να δουν το παιδί τους να στεναχωριέται, να αποτυγχάνει ή να δυσκολεύεται, προσπαθούν να του αφαιρέσουν κάθε εμπόδιο.

Το αποτέλεσμα δεν είναι ασφάλεια.

Είναι αδυναμία.

Γιατί όταν το παιδί δεν μάθει ποτέ να πέφτει, δεν μαθαίνει ούτε να σηκώνεται.

Και μετά βγαίνει σε έναν κόσμο που δεν συγχωρεί τίποτα και δεν χαρίζει τίποτα.

Και εκεί καταρρέει, όχι επειδή είναι “αδύναμο”, αλλά επειδή δεν εκπαιδεύτηκε ποτέ να αντέχει.

Και σαν να μην έφτανε αυτό, η κοινωνία σήμερα έχει γίνει πολλαπλά πιο απαιτητική, πιο σκληρή και πιο ανταγωνιστική από ποτέ.

Επίσης δεν πρέπει να υποτιμούμε ούτε την ερωτική απογοήτευση ούτε το bullying που βιώνουν πολλοί νέοι σήμερα.

Για έναν έφηβο, μια απόρριψη, μια ταπείνωση, μια προδοσία ή ένας δημόσιος εξευτελισμός μπορεί να βιωθούν σαν το τέλος του κόσμου.

Γιατί η προσωπικότητα και η αυτοεκτίμησή του ακόμα χτίζονται.

Και όταν ένα παιδί είναι ήδη πιεσμένο, φοβισμένο ή συναισθηματικά μόνο, τότε ακόμη και ένα γεγονός που ένας ενήλικας θα ξεπερνούσε, μέσα του μπορεί να πάρει τεράστιες διαστάσεις.

Το ίδιο καταστροφικό μπορεί να γίνει και το bullying είτε στο σχολείο είτε μέσα από τα social media.

Η κοροϊδία, η απόρριψη, οι προσβολές, η απομόνωση, η δημόσια έκθεση, η συνεχής υποτίμηση διαλύουν αργά την ψυχολογία ενός παιδιού.

Και το πιο επικίνδυνο είναι ότι πολλά παιδιά δεν μιλούν. Ντρέπονται. Φοβούνται.

Πιστεύουν ότι αν μιλήσουν θα φανούν αδύναμα ή ότι κανείς δεν θα τα καταλάβει πραγματικά.

Έτσι χαμογελούν προς τα έξω και καταρρέουν σιωπηλά από μέσα.

Άλλωστε μην ξεχνάμε πως η εφηβεία από τη φύση της είναι μια περίοδος ψυχικής σύγκρουσης, έντονων συναισθημάτων, ορμής, ανασφάλειας και ακραίων σκέψεων.

Το παιδί δεν είναι πια παιδί, αλλά ούτε και ενήλικας.

Προσπαθεί να βρει ταυτότητα, αξία, αποδοχή και νόημα μέσα σε έναν κόσμο που πολλές φορές το τρομάζει.

Γι’ αυτό και πολλές αντιδράσεις των εφήβων μοιάζουν υπερβολικές στους μεγάλους.

Όμως για έναν έφηβο ο πόνος βιώνεται απόλυτα.

Η απόρριψη, η αποτυχία, η μοναξιά ή η ντροπή μπορούν να πάρουν τεράστιες διαστάσεις μέσα στο μυαλό του.

Και δυστυχώς, σε κάποιες περιπτώσεις, δεν μιλάμε μόνο για πίεση ή ψυχολογική επιβάρυνση.

Μπορεί να υπάρχει πραγματική κατάθλιψη ή άλλη ψυχική διαταραχή που χρειάζεται θεραπεία και εξειδικευμένη βοήθεια.

Η κατάθλιψη στους εφήβους πολλές φορές δεν φαίνεται όπως στους ενήλικες.

Μπορεί να κρύβεται πίσω από νεύρα, απομόνωση, αδιαφορία, έντονες αντιδράσεις, αλλαγές στη συμπεριφορά ή ακόμη και πίσω από ένα φαινομενικά “φυσιολογικό” παιδί.

Και ναι, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να υπάρχει και κληρονομική προδιάθεση ή βιολογικός παράγοντας.

Όπως υπάρχουν κληρονομικότητα και προδιάθεση σε πολλές ασθένειες του σώματος, έτσι μπορεί να υπάρχουν και στην ψυχική υγεία.

Γι’ αυτό η κατάθλιψη δεν είναι “αδυναμία χαρακτήρα”, ούτε “κακομαθημένο παιδί”, ούτε “μια φάση που θα περάσει”. Κάποιες φορές χρειάζεται πραγματικά ψυχιατρική παρακολούθηση, θεραπεία και φαρμακευτική αγωγή.

Και όσο πιο νωρίς αναγνωριστεί, τόσο περισσότερες πιθανότητες υπάρχουν να σωθεί ένα παιδί από τον ίδιο του τον πόνο.

Ταυτόχρονα, υπάρχει και μια άλλη σκοτεινή πλευρά μέσα στο ίδιο το οικογενειακό περιβάλλον: τα ζευγάρια σήμερα συχνά ζουν μέσα σε έντονη σύγκρουση και συναισθηματική αποσύνδεση.

Υπάρχουν συνεχείς καβγάδες, ειρωνεία, ψυχρότητα, έλλειψη ουσιαστικής επικοινωνίας, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις ο καθένας ζει τη δική του παράλληλη προσωπική ή συναισθηματική ζωή.

Παράλληλες σχέσεις, απομάκρυνση, αδιαφορία και μια καθημερινότητα όπου οι άνθρωποι συνυπάρχουν τυπικά αλλά δεν συνδέονται πραγματικά.

Και μέσα σε αυτό το κλίμα μεγαλώνει το παιδί.

Μεγαλώνει σε ένα σπίτι όπου η “οικογένεια” υπάρχει εξωτερικά, αλλά συναισθηματικά έχει ήδη διαλυθεί.

Όπου δεν υπάρχει ασφάλεια, σταθερότητα και ουσιαστική σύνδεση, αλλά ένταση, θυμός, ψυχική απόσταση και σιωπηλή μοναξιά.

Και αυτό επηρεάζει βαθιά τον τρόπο που το παιδί αντιλαμβάνεται την αγάπη, τις σχέσεις, την εμπιστοσύνη και την ίδια του την αξία.

Ένα παιδί όμως δεν χρειάζεται μόνο υλικά.

Χρειάζεται σταθερότητα, αποδοχή και αίσθημα ασφάλειας.

Και όταν δεν τα βρίσκει ούτε μέσα στο ίδιο του το σπίτι, αρχίζει να χάνει και την εμπιστοσύνη στον εαυτό του και στους ανθρώπους.

Και σίγουρα δεν πρέπει να παραλείψουμε μια άλλη μεγάλη στρέβλωση μέσα στο σχολείο.

Για χρόνια πολλά παιδιά παίρνουν συνεχώς «άριστα», βαθμούς που δεν αντικατοπτρίζουν πραγματική προσπάθεια ή πραγματικό επίπεδο.

Όχι πάντα από πρόθεση, αλλά από ένα σύστημα που φοβάται να πει την αλήθεια για να μην έρθει σε σύγκρουση με τους γονείς.

Και όταν έρθει η ώρα της πραγματικής δοκιμασίας, η σύγκρουση είναι βίαιη: το παιδί δεν πέφτει απλά απότομα, γκρεμίζεται από μια ψεύτικη εικόνα που του καλλιεργήθηκε χρόνια.

Και τέλος, μέσα σε όλα αυτά , τα social media λειτουργούν σαν καθημερινή ψυχολογική πίεση.

Ένας ατελείωτος μηχανισμός σύγκρισης, όπου όλα φαίνονται τέλεια: ζωές, σχέσεις, επιτυχίες.

Και τα παιδιά μαθαίνουν να μετράνε την αξία τους με: likes, followers, εικόνα, αποδοχή.

Σε έναν κόσμο όπου όλοι δείχνουν τέλειοι, το φυσιολογικό παιδί νιώθει ανεπαρκές.

Και η ανεπαρκής αυτοεκτίμηση δεν κάνει θόρυβο.

Διαβρώνει σιωπηλά.

Γι’ αυτό σήμερα χρειάζονται δύο πράγματα, ξεκάθαρα και χωρίς ωραιοποιήσεις: Οι γονείς να σταματήσουν να φορτώνουν στα παιδιά τα δικά τους τραύματα, τις φιλοδοξίες και τους φόβους τους.

Και να αποδεχτούν ότι το παιδί δεν είναι επέκταση του εαυτού τους ούτε απόδειξη επιτυχίας τους.

Αλλά ταυτόχρονα να σταματήσουν και την υπερπροστασία που ακυρώνει την ίδια τη ζωή.

Γιατί το παιδί που δεν θα μάθει να αντέχει, θα συντριβεί όταν η ζωή πάψει να είναι προστατευμένη.

Και το σχολείο να σταματήσει να παράγει ψευδαισθήσεις.

Να σταματήσει να μοιράζει “άριστα” χωρίς αντίκρισμα και να δημιουργεί ψεύτικες εικόνες ικανότητας που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.

Γιατί όταν ένα παιδί μεγαλώνει μέσα σε πίεση, σύγκριση, υπερπροστασία, ψευδείς βαθμούς, απόρριψη, bullying, ψυχική μοναξιά και ένα σπίτι που συχνά δεν έχει συναισθηματική σύνδεση αλλά σύγκρουση, τότε δεν “κουράζεται” ..καταρρέει..

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους