Original Post

Πλήρες Κείμενο:

O ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ ΚΑΙ ΟΙ...ΠΑΓΙΔΕΣ... Ο εικονιζόμενος στη φωτογραφία είναι ο αείμνηστος Καθηγητής μου Dankward Rustow στο Graduate Center του City University of New York.

Με τον καθηγητή Rustow, περισσότερο διαφωνούσαμε, παρά συμφωνούσαμε.

Ο ίδιος γεννημένος στη Γερμανία και μεγαλωμένος στην Τουρκία, είχαμε...ιστορικές διαφορές.

Ομως, οι σπουδαίοι καθηγητές τα ξεπερνάνε αυτά και σε σπρώχνουν, ν' ανέβεις, αλλιώς δεν θα ήταν σπουδαίοι. Ο Rustow ήταν πολυγραφότατος.

Το 1985 όταν παρακολουθούσα μαθήματα για το διδακτορικό μου, με φώναξε ένα βράδυ στο σπίτι του στο Upper Manhattan.

Μου πρότεινε για το μάθημά του, να γράψω μια εργασία στην οποία θα εξέταζα α)τις Αμερικανοσοβιετικές Σχέσεις, β) τις σχέσεις Ελλάδος-Τουρκίας και γ)τις σχέσεις Ισραήλ-Αράβων, με βάση τη θεωρία διεθνών σχέσεων του Θουκυδίδη.

Εμεινα να τον κοιτάζω άναυδος.

Eνοιωσα εντελώς ηλίθιος: Πρώτον γιατί δεν είχα ιδέα οτι ο Θουκυδίδης συνέγραψε θεωρία διεθνών σχέσεων.

Kάτι που ο Rustow θεωρούσε δεδομένο επειδή ήμουν απόφοιτος Ελληνικού Πανεπιστημίου.

Εγώ την ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου ήξερα.

Δεύτερον, δεν μπορούσα να καταλάβω πως ο Θουκυδίδης θα μπορούσε να εξηγήσει αυτές τις πολύπλοκες σχέσεις.

Τρίτον, δεν ήξερα αν προλάβαινα να τα κάνω όλα αυτά μέσα σ΄ ένα semester.

Σε καθηγητές αυτού του μεγέθους το "οχι" δεν είναι απάντηση.

Τις επόμενες μέρες ο Καθηγητής Rustow μου έβγαλε ένα μικρό grant και μ' έστειλε στη Βοστώνη να συναντήσω τον Dean του JFK School of Government του Harvard Καθηγητή Grahan Alison. Ο Alison έκανε έρευνα και συγκέντρωνε υλικό για να γράψει αυτό που αργότερα κυκλοφόρησε ως βιβλίο: "Destined For War: Can America and China Escape Thucydides's Trap?" Eκεί άκουσα για πρώτη φορά τη φράση "παγίδα του Θουκυδίδη". Πως, δηλαδή, Αθήνα και Σπάρτη εγκλωβίστηκαν σ' ένα πόλεμο που ουσιαστικά δεν ήθελαν λόγω του αμοιβαίου φόβου και της έλλειψης εμπιστοσύνης.

Ομως, ο Rustow δεν ήθελε να γράψω για το αναπόφευκτο του πολέμου, αλλά για το αναπόφευκτο της σύγκρουσης που θα μπορούσε να λάβει ποικίλες μορφές (προκλήσεις, οικονομικός ανταγωνισμός, στρατιωτικοί εξοπλισμοί, εμπορικοί αποκλεισμοί, μικρής κλίμακας συγκρούσεις κ.λ.π.) Η εργασία μου, ομολογώ πως δεν ήταν και τίποτα σπουδαίο, αν και το μάθημα το πέρασα.

Με τον Καθηγητή Rustow συνεχίσαμε να τα λέμε, αν και στη συνέχεια οι δρόμοι μας χωρίσανε... Εγώ δεν ακολούθησα την ακαδημαϊκή καριέρα για την οποία εκείνος τόσο πολύ επέμενε.

Πήρα άλλους δρόμους... Εκείνος συνέχισε την λαμπρή ακαδημαϊκή του πορεία στους δρόμους της Συγκριτικής Πολιτικής.

Αν και κατά βάθος ήλπιζα οτι θα έγραφε ένα βιβλίο για εκείνο που ζήτησε από εμένα ως εργασία.

Την τελευταία φορά που τον είδα, τον Οκτώβριο του 1993, μου είπε οτι η θεωρία του Θουκυδίδη μπορεί να έχει τεράστιο πεδίο εφαρμογής όχι μόνο στη γενικότερη θεωρία των διεθνών σχέσεων, αλλά στις τεχνικές των διαπραγματεύσεων, στις επιχειρηματικές σχέσεις και να εξηγήσει τις συγκρούσεις μεταξύ των πολυεθνικών εταιρειών! Το βιβλίο του Graham Alison κυκλοφόρησε το 2017 και θεωρείται κλασσικό στη θεωρία των διεθνών σχέσεων.

Δυστυχώς ο καθηγητής Rustow είχε ήδη φύγει το 1996, σε ηλικία μόλις 71 ετών.

Θα είχε ενδιαφέρον να ζούσε όταν κυκλοφόρησε το βιβλίο του Alison για να πεί τη γνώμη του μ΄ εκείνο το σαρκαστικό του ύφος όταν ήθελε να σε στείλει...αδιάβαστο! Μου λείπε αφόρητα και ο αείμνηστος φίλος μου Ηλίας Κουσκουβέλης με τον οποίο μιλούσαμε συχνά για αυτά τα θέματα και είχαμε ταυτότητα αντιλήψεων...

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους