Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Ευκλείδης Τσακαλώτος: Σημειώσεις #11 – Η Δημοκρατία σε Πολιορκία: Πώς η Συγκέντρωση Πλούτου Μετατρέπεται σε Πολιτική Ισχύ Αν κάποιος είχε ακόμη αμφιβολίες ότι οι οικονομικές ελίτ θα χρησιμοποιήσουν τον πλούτο τους για να επηρεάσουν πολιτικές αποφάσεις, τότε η απάντηση δόθηκε στην Καλιφόρνια.

Η αποκάλυψη ότι ο συνιδρυτής της Google, Sergey Brin, διέθεσε 45 εκατομμύρια δολάρια σε ένα Super PAC (πρόκειται για οργανισμούς που δημιουργήθηκαν για να ξεπεραστούν οι περιορισμοί για την χρηματοδότηση των υποψηφίων και των κομμάτων χρησιμοποιώντας έμμεση χρηματοδότηση) με σκοπό να μπλοκάρει την πρόταση φορολόγησης των δισεκατομμυριούχων στην πολιτεία, αποτελεί ξεκάθαρη απόδειξη ότι οι ελίτ θα χρησιμοποιήσουν τους πόρους τους για να αποτρέψουν πολιτικές αναδιανομής.

Στο τελευταίο μου βιβλίο (Μανιφέστο για μια βιώσιμη κοινωνία) έχω γράψει εκτενώς για τη μεταστροφή ισχύος υπέρ των πλουσίων που έχουμε δει μετά το 1980 όταν και κυριάρχησε ο νεοφιλελευθερισμός.

Πάντα ο πλούτος χρησιμοποιούνταν ως όπλο επιρροής, αλλά πλέον η ισχύς της οικονομικής ελίτ έχει φτάσει σε πρωτοφανή επίπεδα.

Δεν είναι τυχαίο που ο γερουσιαστής Bernie Sanders συχνά ισχυρίζεται ότι η Αμερική –και κατ’ επέκταση ο δυτικός κόσμος– ολισθαίνει προς μια ολιγαρχική μορφή κοινωνίας.

Όταν το 1% κατέχει περισσότερο πλούτο από το κατώτερο 90-93% του πληθυσμού , η δημοκρατική αρχή «ένας άνθρωπος, μία ψήφος» αντικαθίσταται στην πράξη από το «ένα δολάριο, μία ψήφος». Η περίπτωση του Brin είναι ενδεικτική.

Με περιουσία που αγγίζει τα 247 δισεκατομμύρια δολάρια, ένας φόρος 5% θα του κόστιζε περίπου 12 δισεκατομμύρια.

Ένα τεράστιο ποσό που θα μπορούσε να συμβάλει σε δαπάνες για την υγεία και την παιδεία.

Αντί αυτού, επιλέγει να δαπανήσει δεκάδες εκατομμύρια σε λόμπι και πολιτικές καμπάνιες για να ακυρώσει τον νόμο.

Πλέον έχουμε μπει για τα καλά στη φάση όπου οι υπερ-πλούσιοι μπορούν να αγοράζουν την πολιτική ατζέντα που τους συμφέρει. Ο Brin είναι απλά ένας από μια ελίτ που έχει τα μέσα να το κάνει αυτό.

Ενδεικτικό ότι σύμφωνα με την έκθεση UBS Global Wealth Report 2025 το πλουσιότερο 1,6% στον κόσμο κατέχει το 48% του πλούτου.

Η μεσαία τάξη συρρικνώνεται ενώ οι κορυφαίοι όμιλοι εκτοξεύονται.

Σύμφωνα με αναλύσεις που επικαλείται ο Sanders, τα τελευταία 50 χρόνια έχει συντελεστεί μια μεταφορά πλούτου ύψους 79 τρισεκατομμυρίων δολαρίων από τα χαμηλότερα στρώματα προς την κορυφή.

Ο οικονομολόγος Gabriel Zucman, αρχιτέκτονας της πρότασης για έναν παγκόσμιο φόρο στους δισεκατομμυριούχους, τονίζει ότι το τρέχον σύστημα είναι βαθιά άδικο.

Σήμερα, οι δισεκατομμυριούχοι πληρώνουν φορολογικό συντελεστή μόλις 0,2% έως 0,5% επί του πλούτου τους, συχνά πολύ χαμηλότερο από έναν δάσκαλο ή μια νοσοκόμα. Ο Zucman υποστηρίζει ότι ένας ελάχιστος ετήσιος φόρος 2% στους 3.000 πλουσιότερους ανθρώπους του πλανήτη θα μπορούσε να αποφέρει 250 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως.

Αυτά τα κεφάλαια θα μπορούσαν να επενδυθούν σε σχολεία, νοσοκομεία και υποδομές για την κλιματική αλλαγή.

Το κυριότερο, όμως, είναι ότι ένας τέτοιος φόρος θα λειτουργούσε ως «φρένο» στην υπερσυγκέντρωση εξουσίας που απειλεί τη συνοχή των δημοκρατιών μας.

Σε αντίθεση με αυτά που λέει και ο κ. Μητσοτάκης στην Ελλάδα, η ανισότητα δεν είναι ένα φυσικό φαινόμενο, όπως η βροχή, αλλά είναι το αποτέλεσμα συνειδητών πολιτικών επιλογών.

Η φοροδιαφυγή μέσω φορολογικών παραδείσων, η επιθετική άσκηση πίεσης (lobbying) και η μετακίνηση έδρας για την αποφυγή υποχρεώσεων –όπως έκανε ο Brin μετακομίζοντας στη Νεβάδα– είναι τακτικές που υποσκάπτουν το κοινωνικό συμβόλαιο.

Αν θέλουμε να διασώσουμε τη δημοκρατία, πρέπει να αποσυνδέσουμε τον υπερβολικό πλούτο από την πολιτική ισχύ.

Η πρόταση για προοδευτική φορολόγηση του πλούτου δεν είναι μια «τιμωρία» για την επιτυχία, αλλά μια απαραίτητη δικλείδα ασφαλείας.

Όπως είχε πει ο δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ, Louis Brandeis: «Μπορούμε να έχουμε δημοκρατία ή μπορούμε να έχουμε τον πλούτο συγκεντρωμένο στα χέρια των λίγων, αλλά δεν μπορούμε να έχουμε και τα δύο». Ήρθε η ώρα να διαλέξουμε. NOT JUST ECONOMICS

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους