Μπόμπιτς και Καζούλκα Οι δύο δασολόγοι και η αντίσταση τους στην απώλεια της φύσης Η εκμεταλλευτική λογική της διαχείρισης των φυσικών πόρων, κι εν προκειμένω των δασών, έχει διαπεράσει ως αντίληψη...

Πλήρες Κείμενο:

Μπόμπιτς και Καζούλκα Οι δύο δασολόγοι και η αντίσταση τους στην απώλεια της φύσης Η εκμεταλλευτική λογική της διαχείρισης των φυσικών πόρων, κι εν προκειμένω των δασών, έχει διαπεράσει ως αντίληψη ζωής στη λογική των σύγχρονων κοινωνιών, έτσι που δάση αρχέγονα με πολύτιμο/ανεκτίμητο γενετικό υλικό και μοναδική βιοποικιλότητα να μην υπολογίζονται ως φυσικές αξίες, αλλά ως υλικές, για την εξυπηρέτηση του ανθρώπου˙ κι έτσι να χάνονται! Τα τροπικά δάση του Αμαζονίου ακολουθούν αυτή την τύχη, όπως και πολλά άλλα δάση αναπτυσσόμενων χωρών, που γίνονται προϊόν εκμετάλλευσης των ανεπτυγμένων χωρών, που επιζητούν τους φυσικούς πόρους τους για την εξυπηρέτησή τους, διατηρώντας όμως, σε πολλές περιπτώσεις, τους δικούς τους ως απόθεμα απόλαυσής τους.

Δέστε την τέτοια περίπτωση ενός δάσους ευρωπαϊκού −της προηγμένης, υποτίθεται Ευρώπης, με τη μεγάλη ιστορία, από την οποία φαίνεται να μη διδάσκεται!−, που κινδυνεύει να χάσει την τεράστια οικολογική του αξία από τα σχέδια της εκμετάλλευσής του.

Είναι το δάσος της Μπιαλοβιέζα (Białowieża), στα σύνορα Πολωνίας με τη Λευκορωσία, απομεινάρι του παλαιού ευρωπαϊκού δάσους, ενός αρχόγονου δάσους που συνιστά σήμερα δρυμό, την τύχη του οποίου θα τη συναρτήσουμε εν πρώτοις με αυτή ενός δασολόγου, του Αντρέι Μπόμπιτς και επόμενα με ενός άλλου, του Χεόρχι Καζούλκα.

Και οι δυο συσχετίστηκαν με το σημαντικό τούτο δάσος και τη μοίρα του. Ο Μπόμπιτς κλήθηκε να διαχειριστεί το δάσος της Μπιαλοβιέζα ως υπεύθυνος της υπηρεσίας Εθνικών Δρυμών της Πολωνίας.

Στην πορεία του ως δασοδιαχειριστής μεταστράφηκε από διαχειριστή-εκμεταλλευτή του δάσους σε δασοοικολόγο-προστάτη του, όταν συνειδητοποίησε την καταστροφή που πραγματοποιείται με τη διαχείρισή του! Ο δρυμός της Μπιαλοβιέζα στα σύνορα Πολωνίας και Λευκορωσίας έκτασης 1.500 τετραγωνικών χιλιομέτρων, ήτοι 1,5 εκατ. στρεμμάτων, είναι κατάλοιπο του τελευταίου αρχέγονου δάσους της Ευρώπης, είναι παρθένο δάσος που υπάρχει από το τέλος της εποχής των παγετώνων, δηλαδή εδώ και 12.000 χρόνια.

Παλαιά εξαπλωνόταν από τη Σιβηρία έως την Ιρλανδία.

Φιλοξενεί 11.000-25.000 είδη ζώων και φυτών, που πολλά δεν έχουν ανακαλυφθεί ακόμα, και είναι το καταφύγιο του ευρωπαϊκού βίσονα, του μεγαλύτερου άγριου ζώου στην ευρωπαϊκή ήπειρο.

Είναι φυσικό κατάλοιπο, το τελευταίο που έχει απομείνει από το τεράστιο δίκτυο των φυσικών πεδινών δασών που υπήρχαν κάποτε στην Ευρώπη, και ένα από τα 4 μόνο ευρωπαϊκά δάση που έχουν χαρακτηριστεί Μνημεία Παγκόσμιας Φυσικής Κληρονομιάς από την UNESCO.

Οι βελανιδιές στη Μπιαλοβιέζα ξεπερνούν κατά μέσο όρο τα 500 έτη, ενώ υπολογίζεται πάνω από 100 κυβικά μέτρα ανά εκτάριο η ποσότητα του χουμού εν αυτώ.

Η δε μεσευρωπαϊκή πανίδα, καταλειπόμενη, είναι συγκεντρωμένη στο παρόν δάσος και εκφράζεται σε όλα τα επίπεδά της.

Έχει αδιάσπαστη βιολογική ενότητα αιώνων, έχοντας αποκτήσει τα χαρακτηριστικά του παρθένου δάσους, τ’ οποίο γλύτωσε την υλοτόμηση κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο όταν ο φανατικός «φυσιολάτρης»-κυνηγός υπουργός των Εσωτερικών και Πρωθυπουργός της ναζιστικής Γερμανίας Χέρμαν Βίλχελμ Γκαίρινγκ ανακήρυξε το δρυμό αυστηρώς προστατεύομενη περιοχή, απαγορευμένη σε όλους, εκτός από τον ίδιον (που κυνηγούσε εκεί)! Ο δασολόγος λοιπόν, ο Αντρέι Μπόμπιτς, μετατράπηκε σε δασοοικολόγο, καταδείχνοντας με τη στάση του τη μεταλλαγή που συμβαίνει στον επιστήμονα δασολόγο όταν συνειδητοποιεί την παρέκκλιση που συμβαίνει στην εννόηση της φύσης κατά την άσκηση της επιστήμης του, καθώς, μέσα από το σύστημα και τη διαδικασία των ενεργειών του, μετατρέπεται σε εκμεταλλευτή του φυσικού οικοσυστήματος αντίς να λειτουργεί ως συνειδητός επιστήμονας- διαχειριστής αυτού, ο οποίος πρέπει να ενεργεί σύμφωνα με τον προορισμό του φυσικού συστήματος.

Η πρόταξη της ιδιότητας του τεχνοκράτη επιστήμονα, σε σχέση με αυτήν του πνοού (και νοού) κάτοχου της ειδικής γνώσης, και της αντίστοιχης εφαρμογής της υπέρ της φύσης, είναι εν προκειμένω το καθοριστικό στοιχείο της διαφοράς του μεν δασολόγου από τον δε. Ο Μπόμπιτς, συνειδητοποιώντας τη σημασία του δρυμού της Μπιαλοβιέζα, αντέδρασε στα σχέδια διαχείρισης του δάσους και α τούτο απολύθηκε από την Υπηρεσία Δρυμών της Πολωνίας, ξεκινώντας στη συνέχεια εκστρατεία κατά της εκμετάλλευσής του.

Η καμπάνια του υπέρ του δρυμού δημιούργησε κίνημα που ανέδειξε παγκοσμίως το ζήτημα της προστασίας από την εκμετάλλευση των αρχέγονων δασών της γης.

Αντίστοιχα, στην άλλη πλευρά των συνόρων, στη Λευκορωσία, ο συνάδελφός του δασολόγος Χεόρχι Καζούλκα, της δασικής υπηρεσίας της Λευκορωσίας, επίσης απολύθηκε επειδή αντέδρασε στη δημιουργία πριονιστηρίου για την εκμετάλλευση του ιδίου δρυμού που επεκτείνεται στη Λευκορωσία.

Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι το έτος 2016 ο Πολωνός Υπουργός Περιβάλλοντος, κ. Jan Szyszko, αποφάσισε ν’ αυξήσει δραματικά την υλοτομία στο δάσος Μπιαλοβιέζα, με την δικαιολογία ότι έτσι «θα σταματήσει η εισβολή των σκαθαριών». Μετά, άλλαξε τη νομοθεσία ώστε να μην υπάρχει σχεδόν κανένας έλεγχος στην υλοτομία σε εθνικά δάση.

Ως απάντηση, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο διέταξε όχι μόνο να σταματήσει η υλοτομία στο δάσος, που είναι Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς από την UNESCO και περιοχή Natura 2000, αλλά και ν’ απαγορευτεί η απομάκρυνση δένδρων και ξύλων από το δάσος.

Δυστυχώς όμως, και τα δύο συνεχίζουν να συμβαίνουν και να υπάρχει καταστροφή του δάσους! Οι διαμαρτυρίες και οι συνετές φωνές δε λογικεύουν τους κυβερνώντες, οι οποίοι, έναντι ακόμα και της προτεραιότητας της ζωής, θέτουν αυτή της οικονομίας! Επιπροσθέτως, στις αρχές του 2022 η πολωνική κυβέρνηση άρχισε να κατασκευάζει γιγαντιαίο φράχτη στα σύνορα με τη Λευκορωσία, για να εμποδίσει τη μεθοδευμένη είσοδο μεταναστών από εκεί.

Ως αποτέλεσμα αυτής της ενέργειας ήταν να αποκλειστεί η ελεύθερη μετακίνηση ζώων της άγριας πανίδας του δάσους της Μπιαλοβιέζα, αφού ο φράχτης διαχωρίζει το δάσος και τη ζωή σε αυτό. Τέλη Γενάρη του 2022 παρενέβη η UNESCO, ως έχουσα την αρμοδιότητα και την ευθύνη για το δάσος, καθώς αποτελεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς, η οποία ζήτησε να σταματήσει η κατασκευή του φράχτη έως ότου διερευνηθεί και αποδειχτεί ότι δεν υποβαθμίζεται και δεν κινδυνεύει η φυσική ζωή του δάσους από αυτόν.

Το ίδιο ζήτησε και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Η πολωνική κυβέρνηση δεν συναίνεσε στην αναβολή της κατασκευής του φράχτη, με ό,τι τούτο συνεπάγεται για το δάσος και τη βιοποικιλότητα του πλανήτη! Οι περιπτώσεις αυτές των δύο δασολόγων δείχνουν ότι όταν οι επιστήμες του περιβάλλοντος, όπως εν προκειμένω η δασολογική, που σε προετοιμάζουν για ν’ αντιμετωπίσεις την υλικότητα του κόσμου, χωρίς μολοντούτο οι ίδιες να (εξ)υπηρετούν την ύλη, δηλαδή το δάσος, αλλά την ύλη όπως σήμερα την εννοούμε και την αποθεώνουμε, παραπέμποντας στη λογική εκμετάλλευσης της φύσης για το όφελος και μόνον του ανθρώπου, λειτουργώντας ουσιαστικά εις βάρος της ίδιας της φύσης που προστατεύουν και διαχειρίζονται, τιθέμενες στην υπηρεσία του κυρίαρχου ανθρώπου, τότε αποδομούνται ως επιστήμες, ρέποντας στην εκμεταλλευτική λογική, από την οποία άγονται, και η οποία στρέφεται ενάντια στο ίδιο το φυσικό αγαθό που υποτίθεται ότι εξυπηρετούν, και φυσικά ενάντια στο μέλλον της γης.

Καθότι, χάνοντας αρχέγονα δάση, χάνεις τον πλούτο της γης και τις σχέσεις που συντηρούνται εξ και δι’ αυτού, γενόμενη έτσι η γη φτωχότερη και αδύναμη. Οι Μπόμπιτς και Καζούλκα λειτούργησαν ως «αιρετικοί του συστήματος», διαφυλάττοντας την ηθική τους για τη φύση, αντιδρώντας στην καταστροφή της, η οποία ενεργείται υπό το πέπλο της διαχείρισης της.

Συνηθίζουμε αυτούς που λειτουργούν έτσι να τους χαρακτηρίζουμε απαξιωτικά «ακτιβιστές». Όμως, όσο κι αν δε θέλουμε να το παραδεχτούμε, τούτοι στέκουν ορθά απέναντι στη φύση και λειτουργούν συνειδητά, ενώ εμείς σφάλλουμε, προτάσσοντας την απόλαυσή μας διά της ληστρικής εκμετάλλευσης των τόσο πολύτιμων φυσικών πόρων του πλανήτη, που χάνονται!.. Στη φωτογραφία, σέρνονται εκτός του δάσους και φυλακίζονται οι Πολωνοί «ακτιβιστές» γιατί διαμαρτύρονται για την καταστροφική εκμετάλλευση του δάσους της Μπιαλοβιέζα από την πολωνική κυβέρνηση το έτος 2016. Αντώνιος Καπετάνιος (από το τρίτομο πόνημα του Αντώνιου Καπετάνιου “Υλήεσσα Χώρα. Κείμενα ευθύνης για το περιβάλλον”, έκδοση ιδίου, Αθήνα 2022, https://www.bookstation.gr/Product.asp?ID=62212, https://www.bookstation.gr/Product.asp?ID=62216).

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους