Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Πώς θα τελειώσει η σύγκρουση στο Ιράν; Η απάντηση βρίσκεται στο σκάκι: το Σαχ Ματ, (شاه مات), είναι η έκφραση των μεσαιωνικών περσικών που συνοδεύει σε όλες τις γλώσσες (και στα αγγλικά με το checkmate) την τελειωτική απειλή στον βασιλιά, την κίνηση που τελειώνει το παιχνίδι.

Σαχ είναι φυσικά ο σάχης, ο βασιλιάς, από την οποία προέρχεται και το σκάκι (από την ιταλική παραφθορά της λέξης). Η λέξη είναι πανάρχαια, αφού προέρχεται κατευθείαν από την αρχαία περσική λέξη Ξσαθαρτίγια βασιλιάς, ηγεμόνας.

Το επάγγελμα του Δαρείου ήταν Ξσαθαρτίγιαμ Ξσαθαρτίγια, Σάχης Σαχών (αν υπήρχε αυτή η γενική πληθυντικού), δηλ. Βασιλεύς Βασιλέων, άρα αυτοκράτορας.

Μάλιστα ο Ξέρξης ήταν σάχης και στο όνομά του, αφού Ξαγιάρσα (όπως τον ήξεραν οι συγκαιρινοί στου) είναι αυτός που κυβερνά (ξσαγιά) τους ήρωες (ρσα). Δύσκολο. «Από δω ο Βασιλιας-Ηρώων, που είναι Βασιλιάς Βασιλέων.

Πολύ κολητός μου.» Αλλά πιο ενδιαφέρον είναι το ματ.

Και αυτό, επειδή από σύμπτωση στα αραβικά māta (مَاتَ) είναι ο νεκρός, άρα σαχ ματ θα μπορούσε να είναι μια αραβοπερσική σύνθεση που σημαίνει «νεκρός βασιλιάς». Όμως, αν και όντως ο όρος έφτασε στην Ευρώπη από τα αραβικά δίνοντας το παλαιό γαλλικό eschec mat (σήμερα échec et mat), το ισπανικό jaque y mate και το ιταλικό scacco-matto, δεν ισχύει αυτή η ευθεία ερμηνεία, όπως μας πληροφορεί το etymonline.

Γυρνάμε έτσι στις περσικές ρίζες του «ματ», το οποίο προέρχεται τελικά από το ρήμα mandan (ماندن) που σημαίνει «μένω» Μάλιστα το mandan, το «μένω» και το λατινικό «maneo» είναι ομόρριζα, λόγω κοινής ινδοευρωπαϊκής καταγωγής και προφανώς σημαίνουν όλα το ίδιο.

Ματ λοιπόν, λέει η wikipedia, είναι o αόριστος του mandan, που τον χρησιμοποιούσαν οι Πέρσες του μεσαίωνα στην στρατιωτική ορολογία με την έννοια του «εγκαταλείφθηκε», «έπεσε σε ενέδρα» ή «εξεπλάγη». Είναι μια περίεργη σύμπτωση που μόνο οι γλώσσες στην μαιανδρική τους ιστορία μπορούν να πετύχουν, ότι επομένως το σαχ ματ θα μπορούσε να μεταφραστεί με απόλυτη ακρίβεια σήμερα ως «ο ηγεμόνας έμεινε ». Λοιπόν αυτό ακριβώς έπαθε ο ηγεμόνας, ή στην περίπτωσή μας ο Πρόεδρας, ο Τραμπ: Έμεινε.

Τα έχασε, Μπερδουκλώθηκε, την πάτησε, τον ήπιε.

Έχασε τα αυγά και τα πασχάλια.

Του δώσανε έναν εμετούλη. Γιατί; Διότι: + Δεν είναι μόνο ότι η Αμερική δεν πρόκειται να αποκτήσει ξανά βάσεις στον κόλπο (βάσεις που έλεγχαν τις ηγεμονίες του κόλπου). + Επιπλέον, το Χορμούζ ΔΕΝ θα γυρίσει στην πρότερη κατάσταση, το δικαίωμα του Ιράν να απαιτεί διόδια για τη διέλευσή του είναι πλέον κατοχυρωμένο και μόνιμο και το αμερικάνικο ναυτικό έχει ξαταβάλει φιλότιμες προσπάθειες να αποδείξει πέραν αμφιβολίας ότι κανείς δεν είναι σε θέση να πάρει από το Ιράν αυτό το δικαίωμα. + Πρόκειται για κάτι το ΠΟΛΥ χειρότερο από το να αποκτούσε το Ιράν πυρηνικά: με το Χορμούζ υπό τον έλεγχό του, το Ιράν όχι μόνο παύει να είναι απομονωμένο οικονομικά, αλλά επιπλέον γίνεται πολύ πιο σημαντικός παράγοντας για την Μ. Ανατολή από τις ίδιες τις ΗΠΑ. + Και η αύξηση των εσόδων του από το πετρέλαια αλλά και από τα διόδια σημαίνουν σαφέστατη μείωση των δυνατοτήτων του Ισραήλ να επαναλάβει στο μέλλον τα όσα έκανε ως τώρα -- στην υποθετική περίπτωση που το Ισραήλ θα μπορούσε να αντέξει τις κεντροφυγες δυνάμεις που θα το διαλύσουν: το κυριότερο πρόβλημα με την σταθεροποίηση και ενδυνάμωση του Ιράν είναι ότι το Ισραήλ αναγκάζεται να σταματήσει για μια στιγμή και να αναλογιστεί τι είναι αυτό που το κρατά ενωμένο ως αποικιοκρατικό πρότζεκτ... + Είναι επίσης πιθανότατο ότι το τωρινό Ιρανικό καθεστώς θα ενισχυθεί στο εσωτερικό της χώρας, ακριβώς το αντίθετο δηλαδή από τον στόχο αλλαγής καθεστώτος που είχαν εκφράσει οι Αμερικάνοι.

Φυσικά αυτό δεν είναι καλό: η ενίσχυση της περιφεριακής ισχύος της χώρας θα σημάνει, όπως πάντα συμβαίνει, και την διολίσθηση των ηγετικών τάξεων προς την διαφθορά και τον αυταρχισμό, στοιχεία που άλλωστε καθόλου δεν έλειπαν ήδη από το Ιράν. ++ Και το κερασάκι στην τούρτα: το Ιράν σύντομα θα αποκτήσει πυρηνικά, κάτι που θα είχε αποφευχθεί αν ο Τραμπ δεν είχε διατάξει τον «αποκεφαλισμό» της ηγεσίας του πριν από λιγότερο από δύο μήνες.

Για αυτό η τελική ερμηνεία του όρου Σαχ ματ μπορεί να είναι «ο Τραμπ είναι αυτοπαγιδευμένος και σύντομα οι δικοί του θα αναγκαστούν να τον ξεμπήξουν από τη θέση που η διαρκής πολυκρίση της υπερδύναμης του χάρισε».

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους