Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Υποκλοπές, Predator και τα όρια του νομικού αγώνα Υπάρχουν στιγμές όπου μια πολιτική υπόθεση παύει να αφορά μόνο την επικαιρότητα και μετατρέπεται σε αποκάλυψη της ίδιας της εποχής.

Η υπόθεση των υποκλοπών και του Predator είναι μια τέτοια στιγμή.

Όχι επειδή αποκαλύφθηκε απλώς μια παράνομη πρακτική κρατικής επιτήρησης.

Αλλά επειδή έγινε ορατό κάτι βαθύτερο: ότι ο σύγχρονος καπιταλισμός δεν οργανώνεται πλέον μόνο γύρω από την οικονομική ισχύ, αλλά και γύρω από τη διαχείριση της πληροφορίας, των δεδομένων και της πρόβλεψης της κοινωνικής συμπεριφοράς.

Οι παρακολουθήσεις πολιτικών, δημοσιογράφων και δημόσιων προσώπων αποκάλυψαν μια σκοτεινή αλλά όχι ακριβώς «παράνομη εξαίρεση» της σύγχρονης δημοκρατίας.

Αντίθετα, έφεραν στην επιφάνεια μια ιστορική τάση: τη σταδιακή συγχώνευση κρατικής εξουσίας, τεχνολογίας, ιδιωτικών συμφερόντων και μηχανισμών ασφάλειας.

Το κράτος μετατρέπεται όλο και περισσότερο σε μηχανισμό συλλογής, επεξεργασίας και διαχείρισης δεδομένων.

Και η δημοκρατία, χωρίς να καταργείται τυπικά, αρχίζει να λειτουργεί μέσα σε μια νέα συνθήκη: τη συνθήκη της μόνιμης ψηφιακής επιτήρησης.

Μέσα σε αυτή τη συγκυρία αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον ο νομικός και πολιτικός αγώνας που επιχειρεί να δώσει η Ζωή Κωνσταντοπούλου και η Πλεύση Ελευθερίας.

Όχι επειδή αποτελούν τη μοναδική δύναμη αντίστασης ούτε επειδή διαθέτουν κάποια «ηθική υπεροχή», αλλά επειδή επιχειρούν να μετατρέψουν το ίδιο το θεσμικό και νομικό πεδίο σε χώρο πολιτικής αποκάλυψης.

Αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της παρέμβασής τους: ότι δεν αντιμετωπίζουν τις υποκλοπές μόνο ως τεχνική παραβίαση της νομιμότητας, αλλά ως ζήτημα δημοκρατίας, θεσμικής διαφάνειας και κρατικής λειτουργίας.

Η συνεχής επιμονή:  στις διαδικασίες,  στη δημοσιοποίηση στοιχείων,  στον κοινοβουλευτικό έλεγχο,  στις δικαστικές παρεμβάσεις,  και στην πολιτική πίεση προς τους θεσμούς, λειτουργεί ως προσπάθεια δημιουργίας ρωγμών στη θεσμική κανονικότητα.

Γιατί το σύγχρονο κράτος δεν στηρίζεται μόνο στην ισχύ του.

Στηρίζεται και στην εικόνα της ουδετερότητάς του.

Όταν όμως αποκαλύπτεται ότι:  δημοσιογράφοι παρακολουθούνται,  πολιτικοί τίθενται υπό επιτήρηση,  κρίσιμα στοιχεία αποκρύπτονται,  ή η επίκληση του «απορρήτου» χρησιμοποιείται ως ασπίδα εξουσίας, τότε αρχίζει να διαρρηγνύεται η ίδια η νομιμοποίηση του κρατικού μηχανισμού.

Και ακριβώς εκεί ο νομικός αγώνας αποκτά πολιτική σημασία.

Όχι επειδή αρκεί για να μετασχηματίσει το σύστημα, αλλά επειδή μπορεί να αποκαλύψει τις αντιφάσεις του.

Αυτό είναι το κρίσιμο σημείο.

Συχνά ένα μέρος της Αριστεράς αντιμετωπίζει τους θεσμικούς και νομικούς αγώνες περίπου ως δευτερεύοντες ή «αστικούς». Από την άλλη πλευρά, ο φιλελεύθερος θεσμισμός πιστεύει ότι η επιστροφή στη νομιμότητα αρκεί για να αποκαταστήσει τη δημοκρατία.

Και οι δύο προσεγγίσεις είναι περιορισμένες.

Γιατί η υπόθεση των υποκλοπών δείχνει ότι το πρόβλημα δεν είναι απλώς η παραβίαση κάποιων κανόνων.

Είναι ότι οι ίδιοι οι κρατικοί μηχανισμοί μετασχηματίζονται μέσα στις ανάγκες του σύγχρονου ψηφιακού καπιταλισμού.

Η επιτήρηση δεν εμφανίζεται ως «εκτροπή». Εμφανίζεται ως κανονική δυνατότητα της εξουσίας.

Η πληροφορία γίνεται μορφή κυριαρχίας.

Τα δεδομένα μετατρέπονται σε πολιτικό και οικονομικό κεφάλαιο.

Και η ασφάλεια λειτουργεί ως μόνιμη αιτιολόγηση επέκτασης της κρατικής ισχύος.

Μέσα σε αυτή τη συνθήκη, ο νομικός αγώνας έχει μια διπλή λειτουργία.

Από τη μία πλευρά, μπορεί να λειτουργήσει ως δημοκρατική άμυνα:  να αποκαλύψει,  να εκθέσει,  να επιβραδύνει,  να απονομιμοποιήσει αυταρχικές πρακτικές.

Από την άλλη όμως, δεν παύει να κινείται μέσα στα όρια του ίδιου του κρατικού και νομικού πλαισίου.

Και εδώ εμφανίζεται η μεγάλη αντίφαση της εποχής: η κοινωνία προσπαθεί να υπερασπιστεί τη δημοκρατία χρησιμοποιώντας θεσμούς που μετασχηματίζονται ήδη από τον ίδιο τον ψηφιακό αυταρχισμό που υποτίθεται ότι ελέγχουν.

Αυτό δεν σημαίνει ότι ο αγώνας είναι μάταιος.

Σημαίνει όμως ότι η πραγματική πολιτική σύγκρουση δεν αφορά μόνο την τιμωρία κάποιων υπευθύνων ή την αλλαγή ορισμένων νόμων.

Αφορά το ίδιο το ερώτημα: τι μορφή θα έχει η δημοκρατία στον 21ο αιώνα.

Μια δημοκρατία πολιτών ή μια δημοκρατία δεδομένων; Μια κοινωνία ελευθερίας ή μια κοινωνία διαρκούς επιτήρησης που μαθαίνει σταδιακά να θεωρεί φυσιολογικό το να παρακολουθείται; Σκαρίπας Νίκος

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους