Original Post

Πλήρες Κείμενο:

"Ποιος, αν κραύγαζα, θα μ' άκουγε άραγε από τις τάξεις των αγγέλων; Ακόμη κι αν ένας τους μ' έπαιρνε ξαφνικά στην καρδιά του, απ' τη δική του θα 'σβηνα ισχυρότερη ύπαρξη.

Αφού το ωραίο δεν είναι παρά η αρχή του τρομερού, που μόλις και την αντέχουμε, κι αν το θαυμάζουμε τόσο, είναι που ατάραχα δεν καταδέχεται να μας συντρίψει.

Είναι τρομερός κάθε άγγελος..." (Οι εναρκτήριοι στίχοι της 1ης Ελεγείας) Το 1922, annus mirabilis του λογοτεχνικού μοντερνισμού, δημοσιεύονται οι Ελεγείες του Ντουίνο, η Έρημη Χώρα του Έλιοτ και ο Οδυσσέας του Τζόυς.

Όπως τα περισσότερα μείζονα έργα του μοντερνισμού, έτσι και οι Ελεγείες απαιτούν μια ιδιότυπη μύηση του αναγνώστη: μια επίπονη διαδικασία βαθμιαίας εξοικείωσης με το σύμπαν του συγγραφέα.

Ο αναγνώστης καλείται να προσεγγίσει αυτά τα κείμενα ως παλίμψηστα και να ανασκάψει τα πολλαπλά τους στρώματα, ώστε να ανταμειφθεί με απολαύσεις απαράμιλλες.

Οι μεγάλες απολαύσεις απαιτούν μόχθο -εκείνες που αποκτώνται άκοπα δύσκολα συγκρίνονται μαζί τους. "Έχει άραγε το σύμπαν, όπου μέσα του διαλυόμαστε, τη γεύση μας;" Ο Ράινερ Μαρία Ρίλκε άρχισε να συνθέτει τις δέκα Ελεγείες τον χειμώνα του 1912, στο Κάστρο του Ντουίνο, λίγα χιλιόμετρα δυτικά της Τεργέστης.

Κατά την παραμονή του εκεί, όπως και νωρίτερα, στο Κάπρι, το 1907, συλλαμβάνει την έννοια που θα ονομάσει Weltinnenraum («εσωτερικός χώρος του κόσμου»): έναν χώρο όπου ο κόσμος εσωτερικεύεται και ο εαυτός εξωτερικεύεται, έτσι ώστε τα όρια ανάμεσα στο μέσα και το έξω να καταργούνται. "Δὲν εἴμαστε σὰν τ' ἀποδημητικὰ πουλιὰ συγχρονισμένοι.

Ξεπερασμένοι καὶ βραδεῖς, αἰφνίδια καβαλᾶμε τοὺς ἀνέμους γιὰ νὰ καταρρεύσουμε σ' ένα ἀδιάφορο τέλμα". Στα ελληνικά πρέπει να υπάρχουν τουλάχιστον δώδεκα πλήρεις μεταφράσεις του έργου (Σελαβής, Λάμπρου, Δικταίος, Τοπάλη, Λαζανάς, Σταμπουλού, Μπούσουλας, Γκότσης, Τζανετάκης, Δήμου, Μπούκουρα, Λιαντίνης). Η πιο καλαίσθητη ελληνική έκδοση είναι αναμφίβολα εκείνη της Περισπωμένης: δίγλωσση, σχολιασμένη, με καλή μετάφραση, όμορφα σχέδια και ουσιαστικό επίμετρο.

Απαραίτητη θεωρώ και την έκδοση του Αρμού, επίσης δίγλωσση, σε μετάφραση και "ερμηνευτική σπουδή" του Θανάση Λάμπρου.

Οι ερμηνευτικές προσεγγίσεις του Λάμπρου, καρπός επίμονης και μακρόχρονης εργασίας, φωτίζουν υποδειγματικά τα ποιήματα.

Πιστεύω ότι αυτές οι δύο εκδόσεις αρκούν για να μυηθεί ο Έλληνας αναγνώστης στο συγκεκριμένο έργο του Ρίλκε.

Όχι ότι δεν έχουν αδυναμίες, πράγμα αναπόφευκτο για ένα τόσο απαιτητικό έργο, όμως πρόκειται για δύο σημαντικά πονήματα, που αλληλοσυμπληρώνουν το ένα το άλλο.

Οι υπόλοιπες μεταφράσεις (από εκείνες που είχα στη βιβλιοθήκη μου) δεν με ικανοποίησαν, αν και σε επιμέρους σημεία βρήκα ιδιαίτερα γοητευτική την απόδοση του Δικταίου.

Να σημειώσω ωστόσο πως ακόμη βρίσκομαι περίπου στη μέση της ανάγνωσης του έργου... "Μᾶς ἀπομένει ἴσως κανένα δέντρο στὴν πλαγιά, καθημερινὰ γιὰ νὰ βλέπουμε· μᾶς ἀπομένει ὁ δρόμος τοῦ χθὲς καὶ ἡ κακομαθημένη προσήλωση μιᾶς συνήθειας ποὺ τῆς ἄρεσε δίπλα μας κι ἔμεινε καὶ δὲν φεύγει..." (σε μετάφραση Σελαβή, όπως και τα προηγούμενα αποσπάσματα)

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους