Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Από τον άγγελο του יהוה στα F-35: Η συνέχεια της ιστορίας του Ισραήλ Η γεωπολιτική ισχύς, η βιβλική μνήμη και η φιλοσοφία της επιβίωσης * Την ίδια νύχτα βγήκε ο άγγελος του Ιεχωβά και σκότωσε 185.000 άντρες στο στρατόπεδο των Ασσυρίων.

Όταν ξύπνησαν νωρίς το πρωί είδαν όλα τα πτώματα (2ο Βιβλίο των Βασιλέων, 19: 35). Το απόσπασμα από το 2ο Βιβλίο των Βασιλέων δεν είναι απλώς μια πολεμική αφήγηση της αρχαίας Εγγύς Ανατολής.

Είναι ένα κείμενο πολιτικής θεολογίας. Η Ιερουσαλήμ δεν παρουσιάζεται μόνο ως πόλη· παρουσιάζεται ως φορέας μιας αποστολής που υπερβαίνει την ιστορία.

Ο ασσυριακός στρατός δεν ηττάται απλώς στρατιωτικά· συντρίβεται μεταφυσικά.

Η σωτηρία της πόλης δεν είναι προϊόν ισορροπίας ισχύος, αλλά αποτέλεσμα μιας βούλησης που εμφανίζεται ως υπεριστορική και αφηρημένη.

Αυτή η βιβλική αρχιτεκτονική της επιβίωσης εξακολουθεί να διαπερνά, έστω υπογείως, τη στρατηγική αυτοσυνείδηση του σύγχρονου Ισραήλ και ειδικά των Israel Defense Forces (IDF). Ακόμη και σε ένα βαθιά τεχνοκρατικό και πυρηνικά εξοπλισμένο κράτος, η μνήμη της πολιορκημένης Ιερουσαλήμ δεν έχει εξαφανιστεί.

Μετασχηματίστηκε σε δόγμα εθνικής ασφάλειας. Οι IDF δεν είναι απλώς ένας στρατός δυτικού τύπου.

Είναι ένας στρατός που γεννήθηκε από το τραύμα της εξόντωσης και από την πεποίθηση ότι η εβραϊκή ιστορία δεν επιτρέπει την πολυτέλεια της ήττας... Για πολλές δυτικές κοινωνίες, ο πόλεμος είναι συνέχεια της πολιτικής με άλλα μέσα.

Για το Ισραήλ, συχνά εκλαμβάνεται ως ζήτημα υπαρξιακής συνέχειας.

Αυτό δημιουργεί μια κρίσιμη διαφορά στην αντίληψη της ισχύος.

Οι περισσότερες δυτικές δημοκρατίες πολεμούν για οικονομικά ή πολιτικοϊδεολογικά συμφέροντα. Το Ισραήλ πιστεύει ότι πολεμά για την ίδια του την ύπαρξη.

Και όταν ένα κράτος εσωτερικεύει ότι κάθε στρατηγική αποτυχία μπορεί να ισοδυναμεί με εθνική εξαφάνιση, τότε η στρατιωτική του συμπεριφορά αποκτά χαρακτηριστικά απόλυτης αποφασιστικότητας.

Η γεωπολιτική πραγματικότητα ενισχύει αυτή την ψυχολογία. Το Ισραήλ βρίσκεται σε μια περιοχή όπου συγκρούονται ο σουνιτικός αραβικός κόσμος, το σιιτικό ιρανικό τόξο της τζιχάντ, η νεοοθωμανική στρατηγική της Τουρκίας, τα μετα-αποικιακά τραύματα της Μέσης Ανατολής και οι ανταγωνισμοί μεγάλων δυνάμεων όπως οι ΗΠΑ, η Ρωσία, η Βρετανία, η Γαλλία και η Κίνα.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι IDF εξελίχθηκαν σε έναν από τους πλέον τεχνολογικά προηγμένους στρατούς του σύγχρονου κόσμου.

Η ισραηλινή στρατηγική δεν βασίζεται στον δημογραφικό όγκο, τον οποίον άλλωστε δεν διαθέτει, αλλά στην πληροφοριακή υπεροχή, στην αεροπορική κυριαρχία, στην κυβερνοπολεμική δυνατότητα, στην ταχύτητα ειδοποίησης, κινητοποίησης και έγκαιρης απόκρισης και στη διαρκή προληπτική δράση.

Η λογική αυτή θυμίζει περισσότερο Σπινόζα παρά Κλαούζεβιτς. Το Κράτος του Ισραήλ δεν υπάρχει απλώς για να διοικεί· υπάρχει για να επιμένει στην ύπαρξή του (perseverare in suo esse). Η επιβίωση προηγείται κάθε ηθικής κανονικότητας.

Εδώ αναδύεται το φιλοσοφικό παράδοξο των IDF: είναι ταυτόχρονα στρατός δημοκρατικού κράτους και στρατός μετα-τραυματικής ιστορικής συνείδησης.

Από τη μία πλευρά λειτουργούν με δυτική τεχνοκρατία, αυστηρές νομικές δομές και αλγοριθμική ακρίβεια.

Από την άλλη, κουβαλούν την ιστορική μνήμη του γκέτο, της εξορίας, των διωγμών και του Ολοκαυτώματος.

Αυτό εξηγεί γιατί μεγάλο μέρος της δυτικής κριτικής προς το Ισραήλ συχνά αποτυγχάνει να κατανοήσει τη στρατηγική ψυχολογία του.

Οι ευρωπαϊκές κοινωνίες μετά το 1945 οικοδόμησαν μια μετα-ηρωική πολιτική κουλτούρα, όπου ο πόλεμος θεωρείται ως αποτυχία του πολιτισμού. Το Ισραήλ, αντιθέτως, διαμορφώθηκε μέσα από την πεποίθηση ότι η αδυναμία μπορεί να οδηγήσει σε εξόντωση. Οι IDF, συνεπώς, δεν αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους απλώς ως αμυντικό μηχανισμό.

Αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους ως ιστορικό τείχος απέναντι στην επιβολή της εβραϊκής ανυπαρξίας.

Σε αυτό το σημείο η βιβλική μνήμη επανέρχεται.

Η αφήγηση από το 2ο Βιβλίο των Βασιλέων του ασσυριακού στρατού δεν λειτουργεί μόνο ως θρησκευτικό επεισόδιο· λειτουργεί ως αρχέτυπο.

Η μικρή πόλη που περιβάλλεται από αυτοκρατορίες αλλά επιβιώνει.

Ο λαός που αριθμητικά υστερεί αλλά αρνείται να εξαφανιστεί.

Η ιστορία ως μια διαρκής πολιορκία.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι IDF βρίσκονται υπεράνω κριτικής.

Καμία στρατιωτική δύναμη δεν είναι υπεράνω κριτικής.

Η τεχνολογική υπεροχή μπορεί να οδηγήσει σε στρατηγική αλαζονεία· η διαρκής κατάσταση εξαίρεσης μπορεί να διαβρώσει τους δημοκρατικούς θεσμούς· η λογική της επιβίωσης μπορεί να καταλήξει σε ηθική τύφλωση.

Όμως η ανάλυση που αγνοεί την υπαρξιακή διάσταση της ισραηλινής στρατηγικής συνείδησης καταλήγει συχνά εντελώς επιφανειακή.

Η πραγματική γεωπολιτική ισχύς των IDF δεν βρίσκεται μόνο στα δίκτυα της Mossad και της Aman, στα μυαλά της Unit 8200, στα F-35, στους δορυφόρους, στους κβαντικούς ηλεκτρονικούς υπολογιστές ή στην τεχνητή νοημοσύνη.

Βρίσκεται στην ιστορική τους αυτοσυνείδηση: ότι η ήττα δεν είναι μια ακόμη εναλλαγή ισχύος, αλλά η πιθανή επιστροφή στο σκοτάδι της εξορίας, της διασποράς, των διωγμών και της σφαγής.

Και ίσως εκεί να βρίσκεται η βαθύτερη σύνδεση με το βιβλικό χωρίο. Η Ιερουσαλήμ, από την εποχή των Ασσυρίων έως σήμερα, δεν αντιλαμβάνεται ποτέ τον εαυτό της ως «κανονικό» κράτος.

Αντιλαμβάνεται τον εαυτό της ως εξαίρεση της ιστορίας, ως ένα έθνος που πιστεύει ότι επιβιώνει ενάντια στις πιθανότητες, πάντοτε στο όριο μεταξύ πολιτικής και εσχατολογίας.

Στο χαρακτικό: Hoet, G., Picart, B., Le Sueur, E., Houbraken, A., & de Hondt, P. (Éd.). (1728). Figures de la Bible . Chez Pierre de Hondt.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους