Κατά το τριήμερο 8, 9 και 10 Μαΐου, συμμετείχα ως εισηγητής στο Β΄ Επιστημονικό Συνέδριο για την τοπική ιστορία της Αλεξανδρούπολης, που διοργάνωσε το Ιστορικό Μουσείο Αλεξανδρούπολης σε συνεργασία...

Πλήρες Κείμενο:

Κατά το τριήμερο 8, 9 και 10 Μαΐου, συμμετείχα ως εισηγητής στο Β΄ Επιστημονικό Συνέδριο για την τοπική ιστορία της Αλεξανδρούπολης, που διοργάνωσε το Ιστορικό Μουσείο Αλεξανδρούπολης σε συνεργασία με τη Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης και τον Δήμο Αλεξανδρούπολης. (Η δική μου εισήγηση είχε ως θέμα την εγκατάσταση Ποντίων προσφύγων και ανταλλαχθέντων στην πόλη και στους οικισμούς της Αλεξανδρούπολης). Κατά τη διάρκεια του Συνεδρίου υπήρξαν περίπου 70 εισηγήσεις, άλλες άρτιες επιστημονικά, άλλες λιγότερο, άλλες εκτός θεματικής (προσωπική άποψη), αλλά αυτό είναι θέμα προσωπικής ευθύνης των εισηγητών και όχι της οργανωτικής και της επιστημονικής επιτροπής.

Κατά την τρίτη ημέρα του Συνεδρίου, στην οποία ήμουν και μέλος του Προεδρείου, σε μία εισήγηση αναγκάστηκα να παρέμβω, θεωρώντας ότι είναι πιθανό να υπάρξει ουσιαστικό πρόβλημα στο μέλλον, ιδίως μετά την έκδοση και την κυκλοφορία των πρακτικών του Συνεδρίου.

Σε αυτήν την εισήγηση, έγινε σαφής σύνδεση της πορείας του πολύ γνωστού φιλανθρωπικού οργανισμού "Μέριμνα Ποντίων Κυριών", με τον εξίσου γνωστό φιλανθρωπικό οργανισμό "Μέριμνα Αλεξανδρούπολης". Ο τίτλος της εισήγησης είναι αποκαλυπτικός: "Από την Τραπεζούντα στη Θεσσαλονίκη και την Αλεξανδρούπολη: Η ιστορική διαδρομή της Μέριμνας και ο ρόλος του μοναδικού πλέον παραρτήματός της στη σύγχρονη Ελλάδα". Στην εισήγηση παρουσιάστηκε το πολύ σημαντικό έργο που πρόσφερε η "Μέριμνα" από την ίδρυσή της το 1904 στην Τραπεζούντα και η συνέχισή του μετά το 1923 που επανιδρύθηκε στη Θεσσαλονίκη ως "Μέριμνα Ποντίων Κυριών", αφού προηγήθηκε ο ξεριζωμός των μελών της από τον Πόντο.

Όπως ανέφερα όμως στην παρέμβασή μου, δεν υπάρχει ουδεμία σχέση με τη "Μέριμνα" της Αλεξανδρούπολης, παρά μόνο η συνωνυμία (και αυτή μόνο μερικώς). Το 1946, την περίοδο που έχει ήδη αρχίσει ο εμφύλιος πόλεμος, ιδρύεται στην Αθήνα η "Ελληνική Μέριμνα" με σκοπό να προσφέρει ανακούφιση και βοήθεια σε όσους έχουν ανάγκη.

Το έργο που επιτελεί είναι σπουδαίο και έχει την κρατική αρωγή και επιχορήγηση.

Ιδρυτικά μέλη της "Ελληνικής Μέριμνας" στην Αθήνα, ήταν και οι προερχόμενες από την Αλεξανδρούπολη Όλγα Μηλιώνη (η οποία μάλιστα ανέλαβε ως Πρόεδρος της οργάνωσης) και Μερόπη Χατζηαντωνίου.

Σταδιακά ιδρύονται παραρτήματα σε όλη την Ελλάδα και φτάνουν περίπου στα 50. Το παράρτημα της Αλεξανδρούπολης ξεκίνησε να λειτουργεί κάπως καθυστερημένα, το 1949.

Με τη λήξη του Εμφυλίου πάντως, αρχίζουν να κλείνουν τα παραρτήματα σε όλη την Ελλάδα, αλλά αυτό της Αλεξανδρούπολης εξακολουθεί να λειτουργεί.

Προφανώς η αιτία ήταν ότι η Μηλιώνη και η Χατζηαντωνίου επαναπατρίστηκαν και ανέλαβαν (διαδοχικά) τα επόμενα χρόνια την προεδρία της Μέριμνας στην Αλεξανδρούπολη.

Το έργο που πρόσφερε ο φιλανθρωπικός αυτός σύλλογος στην περιοχή της Αλεξανδρούπολης και εξακολουθεί να προσφέρει, είναι πολύ σημαντικό και όσοι γνωρίζουν την τοπική ιστορία τιμούν αυτήν την προσφορά και την αναγνωρίζουν.

Όμως η "Μέριμνα" της Αλεξανδρούπολης δεν έχει σχέση οργανική και ουσιαστική με τη "Μέριμνα Ποντίων Κυριών" που ιδρύθηκε στην Τραπεζούντα και συνεχίζει να λειτουργεί στη Θεσσαλονίκη.

Ίσως από κάποια παρανόηση έγινε αυτή η συσχέτιση στο Επιστημονικό Συνέδριο της Αλεξανδρούπολης και ως είθισται θα πρέπει να διορθωθεί, ώστε η συγκεκριμένη εισήγηση και η συμπερίληψή της στα Πρακτικά που θα εκδοθούν, να μη διασπείρουν στο μέλλον αυτήν την παρανόηση.

Επαναλαμβάνω ότι η "Μέριμνα" είχε και έχει σημαντικότατο ρόλο στα τοπικά δρώμενα της Αλεξανδρούπολης, με την ανιδιοτελή προσφορά εκατοντάδων κυριών που ήταν και είναι μέλη της ή διετέλεσαν μέλη των κατά καιρούς διοικητικών της συμβουλίων.

Όσοι υπηρετούμε όμως την Ιστορία, οφείλουμε να είμαστε ακριβείς στις τοποθετήσεις και να σχολιάζουμε τυχόν παρανοήσεις που πέφτουν στην αντίληψή μας.

Αυτό έκανα με την παρέμβασή μου, αυτό κάνω με το παρόν σημείωμά μου, αυτό θα κάνω σε παρόμοιες περιπτώσεις και στο μέλλον.

Άλλος οργανισμός είναι η "Μέριμνα Ποντίων Κυριών" της Τραπεζούντας και της Θεσσαλονίκης και άλλος η "Μέριμνα" της Αλεξανδρούπολης. Νικόλαος Πετρίδης 11 Μαΐου 2026 ΥΓ: Εάν η αλήθεια είναι διαφορετική σχετικά με οποιοδήποτε από τα σημεία που ανέπτυξα παραπάνω, παρακαλώ να υπάρξει σχετική ενημέρωσή μου ώστε να ανασκευάσω.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους