Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Κάθε φορά που η ελληνική εξουσία αρχίζει να χάνει την οργανική της αφήγηση, στρέφεται κάτω από τη γη. Είναι σχεδόν εντυπωσιακό αυτό.

Σαν να μην εμπιστεύεται ποτέ απολύτως τους ζωντανούς.

Σαν να χρειάζεται πάντοτε έναν νεκρό μεγαλύτερου κύρους για να στηριχθεί επάνω του.

Έναν βασιλιά, έναν τύμβο, έναν υπόγειο θάλαμο, μια μακεδονική σκιά που θα επαναφέρει για λίγο την αίσθηση ιστορικού βάθους σε μια δημόσια ζωή όλο και πιο επίπεδη, πιο διοικητική, πιο εξαντλημένη επικοινωνιακά.

Και τώρα, πάλι, εν όψει εκλογικού κύκλου, η Αμφίπολη επιστρέφει.

Όχι τυχαία.

Δεν υπάρχουν τυχαίες επιστροφές τέτοιων μνημείων στην Ελλάδα.

Υπάρχουν μόνο στιγμές κατά τις οποίες η εξουσία θυμάται ότι οι τάφοι παράγουν ακόμη συγκίνηση μεγαλύτερη από τις πολιτικές της πράξεις.

Ο λόφος Καστά παρουσιάζεται ξανά ως πλήρως θεάσιμος, αποκατεστημένος, σχεδόν έτοιμος να επανενταχθεί στον εθνικό ψυχισμό από τον οποίο ποτέ δεν έλειψε πραγματικά.

Γιατί η Αμφίπολη δεν υπήρξε ποτέ απλώς αρχαιολογικός χώρος.

Υπήρξε ψυχολογικό σύμπτωμα της μεταμνημονιακής Ελλάδας.

Η χώρα κατέρρεε οικονομικά, πολιτικά, υπαρξιακά, και ταυτόχρονα αναζητούσε με αγωνία έναν μεγάλο νεκρό που θα μπορούσε να αποκαταστήσει φαντασιακά το τραυματισμένο της μέγεθος.

Γι’ αυτό και τότε η ανασκαφή έπαψε πολύ γρήγορα να ανήκει στην αρχαιολογία.

Πέρασε στην τηλεόραση και στη σχεδόν θρησκευτική ανάγκη ενός συλλογικού θαύματος.

Και βέβαια εκεί ακριβώς ατύχησε αφού κανένας Αλέξανδρος δεν ήταν θαμμένος εκεί.

Καμία μεταφυσική αποκάλυψη δεν περίμενε στο βάθος του τύμβου.

Το μνημείο αρνήθηκε τελικά να υπηρετήσει ολοκληρωτικά τη φαντασίωση που κατασκεύασαν γύρω του.

Κι αυτό ίσως εξηγεί γιατί για χρόνια έμεινε μετέωρο μέσα στη δημόσια ζωή: ούτε λησμονήθηκε ούτε ολοκληρώθηκε συμβολικά ποτέ.

Σαν να περίμενε μια δεύτερη χρήση.

Και τώρα αυτή η δεύτερη χρήση έρχεται.

Η σχεδόν οκταετής περίοδος Μενδώνη στο Υπουργείο Πολιτισμού επιχείρησε συστηματικά να μετατρέψει τον πολιτισμό σε εικόνα αποτελεσματικότητας.

Εργοτάξια, αποδόσεις, φωτισμοί, εγκαίνια, μνημεία που ξανανοίγουν, ένας πολιτισμός διαρκώς έτοιμος να φωτογραφηθεί.

Δεν είναι ακριβώς τυχαίο ότι η Αμφίπολη επιστρέφει τώρα ως το τελευταίο μεγάλο σκηνικό.

Σχεδόν σαν η εξουσία να χρειάζεται, λίγο πριν μπει σε νέα εκλογική δοκιμασία, να ακουμπήσει για ακόμη μία φορά πάνω σε έναν μακεδονικό τάφο για να αντλήσει διάρκεια από τους νεκρούς. Ο Ανδρόνικος ανήκει σε μια άλλη ηθική της αρχαιολογίας.

Δεν ανακοίνωσε έναν βασιλιά για να εξυπηρετήσει μια συγκυρία.

Αντιθέτως, βρέθηκε σχεδόν μόνος απέναντι στην ίδια του την ανακάλυψη. Η Βεργίνα δεν γεννήθηκε ως επικοινωνιακή ανάγκη.

Γεννήθηκε ως επιστημονικός κίνδυνος.

Κι αυτό είναι τεράστια διαφορά. Ο Ανδρόνικος χρειάστηκε να αντέξει τη δυσπιστία, τη μικρότητα, την αμηχανία θεσμών που δεν μπορούσαν να διαχειριστούν το μέγεθος εκείνου που είχε συμβεί.

Και όμως, ο χρόνος στάθηκε τελικά με το μέρος του.

Σήμερα, όλο και περισσότερα δεδομένα επαναφέρουν τη βασική του θέση: ότι στον Τάφο ΙΙ βρισκόταν πράγματι ο Φίλιππος Β΄. Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι ποιος βρίσκεται θαμμένος στην Αμφίπολη.

Το ερώτημα είναι γιατί η ελληνική δημόσια ζωή επιστρέφει τόσο συχνά στους τάφους όταν εξαντλείται το πολιτικό της παρόν.

Γιατί κάθε φορά που δυσκολεύεται να παράξει μέλλον, αναζητεί υπόγεια ένα παρελθόν αρκετά ένδοξο ώστε να την προστατεύσει από την ίδια της τη φθορά.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους