Με αφορμή το σημερινό δημοσίευμα της Σταματίνα Σταματάκου στη στήλη #AnimalNews της εφημερίδας TA NEA, να την ευχαριστήσω που για άλλη μια φορά φιλοξένησε τις απόψεις μας. Στο άρθρο αναδεικνύεται με...
Με αφορμή το σημερινό δημοσίευμα της Σταματίνα Σταματάκου στη στήλη #AnimalNews της εφημερίδας TA NEA, να την ευχαριστήσω που για άλλη μια φορά φιλοξένησε τις απόψεις μας.
Στο άρθρο αναδεικνύεται με σαφήνεια: ❗ Κακοποίηση ζώων: τα πρόστιμα επιβάλλονται, τα ζώα όμως δεν αφαιρούνται σε προδηλες και κραυγαλέες κακοποιησεις. ⚖️ Τι προβλέπει ο νόμος Άρθρο 33 Ν. 4830/2021: Ο εισαγγελέας διατάσσει προσωρινή ή οριστική αφαίρεση ζώου σε περιπτώσεις κακοποίησης.
Σε επείγουσες περιπτώσεις: Δυνατότητα άμεσης προσωρινής αφαίρεσης από ελεγκτικά όργανα.
Άρθρο 36: Εγγραφή στο Μητρώο Παραβατών → απαγόρευση κατοχής ζώου για τουλάχιστον 10 έτη. ⚠️ Τι συμβαίνει στην πράξη -Δεν εκδίδονται πάντα άμεσα οι απαιτούμενες εισαγγελικές διατάξεις. -Ακόμη και όταν εκδίδονται, συχνά δεν υλοποιούνται επιχειρησιακά. -Το ζώο παραμένει στον ίδιο παραβάτη. ❗ Το νομικό παράδοξο -Ο δράστης τιμωρείται με υψηλά πρόστιμα (30.000-50.000). -Καταγράφεται ως παραβάτης και αποκλείεται από μελλοντική κατοχή ζώου. -Όμως, διατηρεί το ήδη κακοποιημένο ζώο στην κατοχή του. ➡️ Δηλαδή, το κράτος αναγνωρίζει την επικινδυνότητα, αλλά δεν αίρει άμεσα τον κίνδυνο. 🏛️ Πού εντοπίζεται το πρόβλημα -Καθυστερήσεις στη διαδικασία έκδοσης εισαγγελικών διατάξεων. -Αδυναμίες Δήμων: -Έλλειψη χώρων φιλοξενίας -Περιορισμένοι πόροι -Καθυστερήσεις σε αναδοχές και συνεργασίες 📌 Νομική ουσία Η πρακτική αυτή αποκλίνει από τον σκοπό του Ν. 4830/2021, κατά τον οποίο η προστασία της ευζωίας του ζώου αποτελεί πρωτεύον κριτήριο εφαρμογής.
------------------------------------------------------------------------ Νομική ανάλυση Παρά τη συστηματική βεβαίωση σοβαρών παραβάσεων κακοποίησης ζώων συντροφιάς και την επιβολή ιδιαιτέρως αυστηρών διοικητικών κυρώσεων κατ’ άρθρο 24 Ν. 4830/2021, ανακύπτει στην πράξη ένα κρίσιμο ζήτημα ως προς την αποτελεσματική ενεργοποίηση των προστατευτικών μηχανισμών που προβλέπει ο ίδιος ο νόμος.
Ειδικότερα, κατά το άρθρο 33 παρ. 1 Ν. 4830/2021, με γνώμονα το συμφέρον του ζώου, ο αρμόδιος εισαγγελέας υποχρεούται να προβαίνει σε προσωρινή ή οριστική αφαίρεση του ζώου από την κατοχή του παραβάτη σε περιπτώσεις κακοποίησης (άρθρο 9 παρ. 1 περ. ζ’) ή σε παραβάσεις του άρθρου 24, ενώ προβλέπεται και η δυνατότητα επιβολής απαγόρευσης απόκτησης νέου ζώου.
Περαιτέρω, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, προβλέπεται ρητά η δυνατότητα προσωρινής αφαίρεσης ακόμη και από τα όργανα ελέγχου (διοικητικά όργανα και αστυνομικές αρχές), στοιχείο που προσδίδει στον μηχανισμό χαρακτήρα άμεσης διοικητικής επέμβασης για την αποτροπή συνέχισης της κακοποίησης.
Παράλληλα, το άρθρο 36 θεσπίζει το Μητρώο Παραβατών, στο οποίο εγγράφονται όσοι έχουν καταδικαστεί τελεσίδικα για συγκεκριμένες πράξεις κακοποίησης ή σοβαρής παραβατικότητας.
Η εγγραφή συνεπάγεται ουσιώδεις έννομες συνέπειες, ιδίως τον αποκλεισμό από την κατοχή, αναδοχή ή οποιαδήποτε δραστηριότητα που επηρεάζει την ευζωία ζώων για χρονικό διάστημα τουλάχιστον δέκα ετών.
Υπό το πρίσμα αυτό, αναδεικνύεται μια έντονη λειτουργική ασυμμετρία στην εφαρμογή του νόμου: Αφενός, ενεργοποιείται ο κυρωτικός μηχανισμός με την επιβολή υψηλών διοικητικών προστίμων (άρθρο 24), τα οποία αντανακλούν τη βαρύτητα της παράβασης και την απαξία της συμπεριφοράς.
Αφετέρου, δεν ενεργοποιείται με την ίδια ταχύτητα και συνέπεια ο προστατευτικός μηχανισμός του άρθρου 33, δηλαδή η αφαίρεση του ζώου, με αποτέλεσμα το ζώο να παραμένει υπό τον έλεγχο του ίδιου προσώπου που έχει ήδη κριθεί παραβάτης.
Η κατάσταση αυτή δημιουργεί μια ουσιαστική δυσαρμονία ως προς την αρχή της αποτελεσματικής προστασίας (effet utile) και την αρχή του συμφέροντος του ζώου, που αποτελεί θεμελιώδη άξονα του νόμου.
Η δυσαρμονία καθίσταται ακόμη εντονότερη σε συνδυασμό με το άρθρο 36: ο νομοθέτης προβλέπει τον αποκλεισμό του παραβάτη από τη μελλοντική κατοχή ή διαχείριση ζώων μέσω της εγγραφής στο Μητρώο Παραβατών, αναγνωρίζοντας την επικινδυνότητά του για την ευζωία των ζώων.
Ωστόσο, ελλείψει άμεσης ενεργοποίησης της αφαίρεσης, το ίδιο πρόσωπο δύναται να εξακολουθεί να διατηρεί στην κατοχή του το ήδη κακοποιημένο ζώο.Η αντίφαση εδώ δεν είναι τυπικά νομική, αλλά λειτουργική και κανονιστική: το δίκαιο αναγνωρίζει την ακαταλληλότητα του δράστη για μελλοντική κατοχή ζώου, αλλά δεν διασφαλίζει πάντοτε, σε πραγματικό χρόνο, την απομάκρυνση του ήδη θιγόμενου ζώου από την επικίνδυνη κατάσταση.
Από επιχειρησιακή άποψη, η υστέρηση αυτή συνδέεται με: -την ανάγκη εισαγγελικής διάταξης σε πολλές περιπτώσεις, -τις καθυστερήσεις στην ποινική διαδικασία, -τις περιορισμένες δυνατότητες άμεσης φιλοξενίας από τους ΟΤΑ.
Ωστόσο, το ίδιο το νομοθετικό πλαίσιο επιχειρεί να αντιμετωπίσει τα ζητήματα αυτά, προβλέποντας: -δυνατότητα άμεσης προσωρινής αφαίρεσης από τα ελεγκτικά όργανα σε εξαιρετικές περιπτώσεις, -επιβάρυνση του παραβάτη με το σύνολο του κόστους φύλαξης και κτηνιατρικής φροντίδας, -αξιοποίηση του θεσμού της αναδοχής.
Συνεπώς, το κρίσιμο ζήτημα δεν εντοπίζεται στην έλλειψη νομικών εργαλείων, αλλά στην πλημμελή ή μη έγκαιρη ενεργοποίησή τους, γεγονός που υπονομεύει τον "προστατευτικό" σκοπό του νόμου.
Υπό το πρίσμα αυτό, η επιβολή διοικητικών προστίμων χωρίς την ταυτόχρονη ή άμεση ενεργοποίηση της διαδικασίας αφαίρεσης ενδέχεται να καταλήγει σε μια κατάσταση όπου η κύρωση λειτουργεί αποκομμένα από την προστασία του έννομου αγαθού, δηλαδή της ευζωίας του ζώου.
Τέλος, ο παραλληλισμός με περιπτώσεις ενδοοικογενειακής βίας μπορεί να χρησιμοποιηθεί επικουρικά, αποκλειστικά ως αναλογικό επιχείρημα πολιτικής, προκειμένου να αναδειχθεί η ανάγκη άμεσης απομάκρυνσης του θύματος από τον δράστη.
Ωστόσο, δεν πρόκειται για συγκρίσιμα δικονομικά καθεστώτα, και ως εκ τούτου η σύγκριση πρέπει να χρησιμοποιείται με δογματική επιφύλαξη.
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους