Η αρχή του τέλους του Ελληνισμού της Ανατολικής Θράκης. Τί ήταν "η σφαγή του Οικονομείου"; Στη φωτογραφία αριστερά βλέπετε απόκομμα της αθηναϊκής εφημερίδας Σκριπτ από τις 31. Ιανουαρίου του 1913 με...

Πλήρες Κείμενο:

Η αρχή του τέλους του Ελληνισμού της Ανατολικής Θράκης. Τί ήταν "η σφαγή του Οικονομείου"; Στη φωτογραφία αριστερά βλέπετε απόκομμα της αθηναϊκής εφημερίδας Σκριπτ από τις 31. Ιανουαρίου του 1913 με τίτλο "Σφαγαί Χριστιανών υπό των Τούρκων". Στη φωτογραφία δεξιά βλέπετε μνημείο των απογόνων των σφαγέντων του Οικονομείου της Ανατολικής Θράκης.

To μνημείο βρίσκεται στην Αγία Τριάδα της Θεσσαλονίκης.

Στο μνημείο έχει ενσωματωθεί κίονας από την κολώνα της εκκλησίας της Κοιμήσεως της Θεοτόκου που βρισκόταν στο Οικονομείο.

Η επιγραφή στην πέτρα γράφει: "Οικονομείο αρχαία χώρα στην Αγία Τριάδα κατοικούνε τα τέκνα σου τώρα..." Μετά την νικηφόρα έκβαση των Βαλκανικών Πολέμων, οι Έλληνες που είχαν μείνει εκτός των ελληνικών συνόρων, γνώρισαν ένα κύμα μίσους στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Μουσουλμάνοι πρόσφυγες από τα Βαλκάνια -κυρίως από την Βουλγαρία- και την Ελλάδα μετακινήθηκαν προς την Τουρκία. Οι Νεότουρκοι προώθησαν την στοχευμένη εγκατάσταση των προσφύγων σε περιοχές με συμπαγή χριστιανικό πληθυσμό (εποικισμός) στα πλαίσια της πολιτικής "τουρκοποίησης" της χώρας (ιδεολογία του "παντουρκισμού"). Χριστιανικοί πληθυσμοί, Έλληνες της Θράκης, της Μικράς Ασίας, αλλά και του Πόντου και Αρμένιοι, αντιμετωπίστηκαν ως εσωτερικοί εχθροί και κίνδυνος για την γεωγραφική ακεραιότητα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και πιέστηκαν για να εκτοπιστούν από τις πατρογονικές τους εστίες.

Σε αυτό το ιστορικό πλαίσιο συντελείται η γενοκτονία των Αρμενίων και ξεκινά η γενοκτονία των Ελλήνων του Ποντου.

Η "σφαγή του Οικονομείου" το 1913 σηματοδοτεί την αρχή της εκτόπισης των Ελλήνων της Ανατολικής Θράκης που ολοκληρώθηκε με την Συνθήκη της Λωζάνης, δέκα χρόνια αργότερα, το 1923. Η Ανατολική Θράκη στον Α Βαλκανικό Πόλεμο είχε προσαρτηθεί στην Βουλγαρία.

To παραθαλάσσιο χωριό Οικονομείο είχε επίσης καταληφθεί από τον βουλγαρικό στρατό.

Όμως, κατά την διάρκεια του Β Βαλκανικού Πολέμου, πέρασε πάλι στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Έτσι στις 25 Ιανουαρίου του 1913 στο χωριό, που βρισκόταν μόλις 35 χιλιόμετρα δυτικά της Κωνσταντινούπολης, πραγματοποιήθηκε η πρώτη καταγεγραμμένη σφαγή Ελλήνων της Ανατολικής Θράκης από τους Τούρκους τον 20ο αιώνα.

Τουρκικό πολεμικό πλοίο αγκυροβόλησε στο λιμάνι και από μέσα βγήκαν περίπου 500 ένοπλοι άνδρες.

Στην συνέχεια συγκέντρωσαν όλους τους Έλληνες άνω των 15 ετών στο ελληνικό σχολείο.

Εκεί, με την κατηγορία ότι συνεργάζονται με τους Βούλγαρους, άρχισαν να τους οδηγούν σε μικρές ομάδες στην παραλία και να τους εκτελούν με τουφέκια.

Όσους ψυχοραγούσαν τους αποτελείωναν με λογχισμούς.

Μαρτυρικό θάνατο μετά από βασανιστήρια είχε ο αρχιμανδρίτης Νεόφυτος.

Τον εξευτέλισαν, τον τρύπησαν με τις λόγχες και στο τέλος τού έβαλαν φωτιά. Οι Έλληνες μετά την σφαγή κατέγραψαν 96 θύματα.

Το χωριό λεηλατήθηκε και πυρπολήθηκε.

Οι εναπομείναντες τρομοκρατημένοι κάτοικοι βρήκαν καταφύγιο στα γύρω χωριά.

Αν και οι κάτοικοι αργότερα επέστρεψαν και με την Συνθήκη των Σεβρών (καλοκαίρι του 1920) το Οικονομείο πέρασε στην Ελλάδα, όπως και όλη η Ανατολική Θράκη, ο πληθυσμός του χωριού μειώθηκε σημαντικά, καθώς πολλοί κάτοικοι -υπό καθεστώς τρόμου- το είχαν ήδη εγκαταλείψει έως την Συνθήκη των Σεβρών και είχαν γίνει πρόσφυγες στην Ελλάδα, καθώς οι διωγμοί απέναντι στους Έλληνες συνεχίστηκαν σε όλη την Ανατολική Θράκη για μια περίπου δεκαετία.

Ο οριστικός εκτοπισμός των κατοίκων του Οικονομείου έγινε τον Οκτώβριο του 1922 αμέσως μετά την Μικρασιατική Καταστροφή και επικυρώθηκε με την Συνθήκη της Λωζάνης (καλοκαίρι του 1923), όταν οι Ανατολικοθρακιώτες εκδιώχθηκαν μαζικά και ήρθαν ως πρόσφυγες στην Ελλάδα.

Σήμερα το χωριό Οικονομείο (ή Κονομιό) κατοικείται ξανά, αλλά από Τούρκους και ονομάζεται Kumburgaz.

Οι απόγονοι των εκτοπισμένων ζούνε στην Αγία Τριάδα, μια μικρή -επίσης παραθαλάσσια- κωμόπολη ανατολικά της Θεσσαλονίκης.

Διαλέχτηκε ως τόπος κατοικίας από τους πρόσφυγες του Οικονομείου, γιατί τους θύμιζε την πατρίδα τους. Πηγές: Οικουμενικόν Πατριαρχείον, Μαύρη βίβλος διωγμών και μαρτυρίων του εν Τουρκία Ελληνισμού (1914-1918). Εν Κωνσταντινουπόλει, 1919 Δημήτριος Τσιανικλίδης: Η Μητρόπολις και ο Ελληνισμός της Σηλυβρίας, Εκδόσεις ΔΕΚΠΟΤΑ Aναστασία Χατζηλασκαράκη: Η Αγία Τριάδα της Θεσσαλονίκης θυμάται τη σφαγή του Οικονομείου, την αφετηρία της γενοκτονίας, άρθρο δημοσιευμένο στην ηλεκτρονική εφημερίδα Pontos News, 28.02.2017 https://www.pontosnews.gr/378400/politika-mikrasiatika/i-agia-triada-thessalonikis-thymatai-ti/ Eastern Thrace: The First Phase of the Greek Genocide, Greek Genocide Resource Center (με βιβλιογραφία) https://www.greek-genocide.net/index.php/overview/documentation/eastern-thrace

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους