Έμμα Γκόλντμαν: Ζώντας τη ζωή μου* Της Ροζίνα Μπέρκνερ, μεταφράστριας Όποτε καλούμαι να μιλήσω ή να γράψω για την Έμμα Γκόλντμαν και την αυτοβιογραφία της, αναδύεται πάντα ένα βασικό ερώτημα: τι να...

Πλήρες Κείμενο:

Έμμα Γκόλντμαν: Ζώντας τη ζωή μου* Της Ροζίνα Μπέρκνερ, μεταφράστριας Όποτε καλούμαι να μιλήσω ή να γράψω για την Έμμα Γκόλντμαν και την αυτοβιογραφία της, αναδύεται πάντα ένα βασικό ερώτημα: τι να πρωτοπεί κανείς γι' αυτή τη γυναίκα; Μια τόσο παθιασμένη και πολυσχιδή προσωπικότητα; Άνοιξε δρόμους και έθιξε ζητήματα που κανείς δεν τολμούσε να αγγίξει στη διάρκεια της ζωής της, ούτε καν οι αναρχικοί σύντροφοί της, ζητήματα που ακόμη και τώρα δεν είναι καθόλου αυτονόητα.

Πώς ξεκίνησαν όλα Η Έμμα Γκόλντμαν πολιτικοποιήθηκε όπως και πολλοί συγκαιρινοί της με αφορμή τη σύλληψη, τη δικαστική παρωδία και εκτέλεση των τεσσάρων αναρχικών εργατών στο Σικάγο το 1886.

Μόλις ένα χρόνο πριν είχε φτάσει στις ΗΠΑ, εβραία μετανάστρια από τη Ρωσία.

Το 1889, 20 χρονών, ασφυκτιώντας στα στενά παραδοσιακά όρια της εβραϊκής κοινότητας στο Ρότσεστερ, εγκαταλείπει τον πρώιμο γάμο της, την καταπιεστική της οικογένεια και φτάνει στη Νέα Υόρκη με τη ραπτομηχανή της –το εργαλείο της δουλειάς της–, πέντε δολάρια στην τσέπη και τρεις διευθύνσεις: μιας θείας, ενός αναρχικού φοιτητή και μιας αναρχικής εφημερίδας.

Έτσι ξεκίνησε η ουσιαστική ζωή, όπως δήλωνε η ίδια, μιας νεαρής κοπέλας που εξελίχτηκε στη δυναμική προσωπικότητα μιας γυναίκας, χαρισματικής ομιλήτριας και προπαγανδίστριας, που άλλοι τη χαρακτήρισαν ως 8.000 χρόνια μπροστά από την εποχή της και άλλοι ως την πιο επικίνδυνη αναρχική στις ΗΠΑ και γενικότερα στον κόσμο. Η Έμμα Γκόλντμαν ωρίμασε μέσα από τη δράση της στον αναρχικό χώρο εκμεταλλευόμενη κάθε ευκαιρία που της δινόταν.

Έχοντας μια ελλιπή εκπαίδευση, έπεσε με τα μούτρα στην ανάγνωση τόσο πολιτικών κειμένων όσο και κλασικής λογοτεχνίας.

Διαπιστώνοντας ότι οι ριζοσπάστες μετανάστες κινούνταν μέσα στους στενούς εθνικούς τους κύκλους, προσπάθησε να απευθυνθεί στο αμερικανικό φιλελεύθερο στοιχείο και να πετύχει την ώσμωση των δύο κόσμων.

Οι αγώνες της για την ελευθερία του λόγου, ένας κοινός τόπος και για τους αμερικάνους ριζοσπάστες, έμειναν θρυλικοί.

Το περιοδικό της Mother Earth, που εκδόθηκε το 1906, αναδείχτηκε σε ένα από τα καλύτερα αναρχικά περιοδικά σε παγκόσμιο επίπεδο.

Τόσο μέσω των ομιλιών της όσο και της συμμετοχής στις αντίστοιχες επιτροπές δεν έπαυσε ποτέ να υπερασπίζεται και να προπαγανδίζει τις εργατικές κινητοποιήσεις και τις συγκλονιστικές απεργίες που συντάρασσαν την Αμερική ή να καυτηριάζει τη δολοφονική πολλές φορές καταστολή τους.

Πιστεύοντας ότι το θέατρο αποτελεί «έναν δυναμίτη που υπονομεύει τις προκαταλήψεις, ταρακουνάει τους πυλώνες που υποστηρίζουν το σύστημα και προετοιμάζει άντρες και γυναίκες για την οικοδόμηση μιας νέας κοινωνίας» είχε αφιερώσει μια μεγάλη γκάμα των ομιλιών στους κλασικούς δραματουργούς, Ίψεν, Στρίντμπεργκ, Βέντεκιντ, Σω κ.ά. Προπαγάνδισε την ελευθερία στον έρωτα, τη σεξουαλική χειραφέτηση της γυναίκας και την κοινωνική της χειραφέτηση πέρα από τους πολιτικούς θεσμούς.

Με μεγάλη οξυδέρκεια υποστήριξε ότι από μόνο του το δικαίωμα ψήφου δεν θα απελευθέρωνε τη γυναίκα.

Ότι η συμμετοχή της στην πολιτική δεν θα εξυγίαινε τους πολιτικούς θεσμούς, καθώς το σύστημα ήταν πολύ επιδέξιο στο να αφομοιώνει όσους και όσες συμμετείχαν σε αυτό.

Μίλησε για το δικαίωμα της γυναίκας στην αυτοδιάθεση του σώματός της και για τον έλεγχο των γεννήσεων σε μια εποχή που έστω και η αναφορά σε αντισυλληπτικά μέσα αποτελούσε ποινικό αδίκημα.

Μίλησε για τα κοινωνικά αίτια της πορνείας και καυτηρίασε την υποκρισία του συστήματος που καταδικάζει τις εκδιδόμενες γυναίκες ενώ καλύπτει και δικαιώνει τους άντρες που τις εκμεταλλεύονται.

Πορνεία υπάρχει και μέσα στα πλαίσια του γάμου, είπε η Έμμα, στο βαθμό που η γυναίκα παντρεύεται για να εξασφαλιστεί οικονομικά.

Καυτηρίασε την πατριαρχία, την εξάρτηση της γυναίκας από πατέρα και σύζυγο.

Μίλησε ανοιχτά για την ομοφυλοφιλία και για το δικαίωμα του κάθε ανθρώπου να ακολουθεί τις ερωτικές του κλίσεις.

Και πάνω απ' όλα: προσπάθησε να ζήσει σύμφωνα με αυτές τις αρχές.

Πιστή στην αντίληψή της ότι το προσωπικό είναι και πολιτικό, η Έμμα δεν διστάζει να μας αποκαλύψει τα ευάλωτα σημεία της, τις δυσκολίες της, τα ύψη και τα βάθη του ψυχισμού της. Η Γκόλντμαν φυλακίστηκε επανειλημμένα στις ΗΠΑ και τελικά απελάθηκε το 1919 στη Ρωσία μαζί με τον αγαπημένο φίλο και σύντροφό της Αλεξάντερ Μπέρκμαν για την αντιπολεμική τους δράση.

Παρά την αρχική της υποστήριξη στους μπολσεβίκους, η απογοήτευσή της ήταν τεράστια και μετά τη βίαιη καταστολή της εξέγερσης των ναυτών της Κρονστάνδης εγκατέλειψε τη χώρα και από εκεί και πέρα ήταν ουσιαστικά νομάς.

Στη διάρκεια της ζωής της ήρθε σε επαφή με όλους τους σημαντικούς εκπρόσωπους του αναρχικού και γενικότερα του ριζοσπαστικού, σοσιαλιστικού και κομουνιστικού κινήματος της εποχής της.

Έζησε πολλά και σημαντικά γεγονότα.

Γι' αυτό και η Αυτοβιογραφία της πέρα από την προσωπική της πορεία αποτελεί και ένα ιστορικό πανόραμα του τέλους του 19ου αιώνα και των πρώτων δεκαετιών του 20ού , μιας εποχής στην οποία εκτυλίχθηκαν τα συγκλονιστικά γεγονότα που καθορίζουν την πραγματικότητά μας ακόμη και σήμερα.

Δημοσιεύτηκε στο Δελτίο Θυέλλης που κυκλοφορεί diktio.org *Η αυτοβιογραφία της Έμμα Γκόλντμαν, με τίτλο "Ζώντας τη ζωή μου" (Living My Life), κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις Εκδόσεις Βιβλιοπέλαγος.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους