Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Φίλοι μου καλημέρα. Σας έχω μιλήσει πολλές φορές για τον ρόλο των μικροβίων του εντέρου μας στην υγεία μας.

Το πιο σημαντικό όμως πράγμα που κάνουν τα βακτήρια του εντέρου μας δεν είναι απλώς να βοηθούν την πέψη.

Δεν είναι μόνο να παράγουν βιταμίνες ή να υποστηρίζουν το ανοσοποιητικό.

Το πιο σημαντικό πράγμα που κάνουν είναι ότι παράγουν μια μικρή ουσία με τεράστια δύναμη.

Το βουτυρικό οξύ.

Ένα λιπαρό οξύ τεσσάρων ανθράκων που ίσως αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους ρυθμιστές της ανθρώπινης υγείας.

Όσο περισσότερο μελετά η επιστήμη το μικροβίωμα, τόσο περισσότερο καταλαβαίνουμε ότι το βουτυρικό οξύ είναι η γλώσσα επικοινωνίας ανάμεσα στο έντερο, το ανοσοποιητικό σύστημα, τον εγκέφαλο και τον μεταβολισμό μας.

Το βουτυρικό οξύ παράγεται όταν ορισμένα καλά βακτήρια του παχέος εντέρου ζυμώνουν φυτικές ίνες που εμείς οι ίδιοι δεν μπορούμε να χωνέψουμε.

Δηλαδή οι φυτικές ίνες δεν θρέφουν μόνο εμάς.

Θρέφουν κυρίως τα καλά βακτήρια μας.

Και εκείνα, σαν αντάλλαγμα, παράγουν βουτυρικό οξύ.

Τα σημαντικότερα βακτήρια που το παράγουν είναι το Faecalibacterium prausnitzii, το Roseburia intestinalis και το Eubacterium rectale.

Το εντυπωσιακό είναι ότι σε πολλές χρόνιες φλεγμονώδεις νόσους βλέπουμε τα ίδια ακριβώς βακτήρια να έχουν μειωθεί δραματικά.

Στη νόσο Crohn, στην ελκώδη κολίτιδα, στον καρκίνο του παχέος εντέρου, στην παχυσαρκία, στον διαβήτη, στην κατάθλιψη και ακόμη και στη νόσο Alzheimer.

Και εδώ αρχίζει το πραγματικά συναρπαστικό κομμάτι.

Τα κύτταρα του παχέος εντέρου μας δεν λειτουργούν κυρίως με γλυκόζη όπως τα περισσότερα κύτταρα του σώματος.

Το μεγαλύτερο μέρος της ενέργειάς τους προέρχεται από το βουτυρικό οξύ.

Δηλαδή το έντερο μας κυριολεκτικά τρέφεται από ουσίες που παράγουν τα βακτήρια μας.

Όταν υπάρχει αρκετό βουτυρικό οξύ, τα κύτταρα του εντέρου είναι δυνατά, οι συνδέσεις μεταξύ τους παραμένουν σφιχτές και ο εντερικός φραγμός είναι στεγανός.

Όταν όμως το βουτυρικό μειώνεται, οι στενές συνδέσεις χαλαρώνουν, το προστατευτικό στρώμα βλέννας λεπταίνει και αρχίζουν να περνούν στο αίμα μικροβιακά τοξικά μόρια όπως οι λιποπολυσακχαρίτες.

Αυτό είναι το φαινόμενο της αυξημένης εντερικής διαπερατότητας, το γνωστό διεθνώς ως leaky gut.

Και θέλω να καταλάβετε κάτι πολύ σημαντικό.

Η αυξημένη εντερική διαπερατότητα δεν είναι απλώς μια αφηρημένη θεωρία ευεξίας.

Είναι ένας πραγματικός βιολογικός μηχανισμός που οδηγεί σε χρόνια φλεγμονή χαμηλού βαθμού σε ολόκληρο το σώμα.

Το βουτυρικό οξύ είναι επίσης ένας εξαιρετικά ισχυρός ρυθμιστής του ανοσοποιητικού συστήματος.

Βοηθά στη δημιουργία των T regulatory λεμφοκυττάρων, των κυττάρων δηλαδή που λειτουργούν σαν φρένο του ανοσοποιητικού.

Αυτά τα κύτταρα εμποδίζουν το σώμα να επιτεθεί στους ίδιους του τους ιστούς.

Όταν μειώνεται το βουτυρικό οξύ, μειώνονται και αυτά τα προστατευτικά κύτταρα.

Και τότε το ανοσοποιητικό γίνεται πιο επιθετικό, πιο ασταθές και πιο φλεγμονώδες.

Σε πολλά αυτοάνοσα νοσήματα παρατηρείται μείωση των βακτηρίων παραγωγής βουτυρικού.

Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η επίδρασή του στα γονίδιά μας.

Το βουτυρικό οξύ λειτουργεί ως αναστολέας των histone deacetylases, των γνωστών HDACs.

Αυτά τα ένζυμα επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο εκφράζονται τα γονίδιά μας.

Με απλά λόγια, το βουτυρικό βοηθά στην ενεργοποίηση προστατευτικών γονιδίων και στην καταστολή φλεγμονωδών μηχανισμών.

Γι’ αυτό η επιστήμη σήμερα θεωρεί ότι το βουτυρικό έχει σημαντικές αντικαρκινικές ιδιότητες.

Και εδώ υπάρχει ένα εκπληκτικό βιολογικό παράδοξο.

Τα φυσιολογικά κύτταρα του παχέος εντέρου χρησιμοποιούν το βουτυρικό σαν καύσιμο και επιβιώνουν.

Τα καρκινικά κύτταρα όμως δεν μπορούν να το μεταβολίσουν σωστά.

Έτσι το βουτυρικό συσσωρεύεται μέσα τους και ενεργοποιεί μηχανισμούς απόπτωσης, δηλαδή αυτοκαταστροφής των καρκινικών κυττάρων, κυρίως σε πειραματικά μοντέλα του παχέος εντέρου.

Το ίδιο μόριο που θρέφει τα φυσιολογικά κύτταρα μπορεί υπό ορισμένες συνθήκες να οδηγήσει στον θάνατο τα καρκινικά.

Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, το βουτυρικό επηρεάζει και τον εγκέφαλο.

Φαίνεται ότι μπορεί να επηρεάζει άμεσα και έμμεσα τη λειτουργία του εγκεφάλου, ακόμη και μέσω μηχανισμών που σχετίζονται με τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό.

Βοηθά στην αύξηση του BDNF, δηλαδή του νευροτροφικού παράγοντα που σχετίζεται με την ανάπτυξη και επιβίωση των νευρώνων.

Φαίνεται να μειώνει την υπερδραστηριότητα του άξονα στρες και να βοηθά στη ρύθμιση της κορτιζόλης.

Σε προκλινικές μελέτες έχει παρουσιάσει αντικαταθλιπτικές επιδράσεις και φαίνεται να επηρεάζει μηχανισμούς που σχετίζονται με τη διάθεση και τη νευροφλεγμονή.

Δεν είναι λοιπόν υπερβολή να πούμε ότι μεγάλο μέρος της επικοινωνίας εντέρου και εγκεφάλου περνά μέσα από το βουτυρικό οξύ.

Το πρόβλημα είναι ότι ο σύγχρονος τρόπος ζωής καταστρέφει συστηματικά την παραγωγή του.

Η διατροφή με ελάχιστες φυτικές ίνες είναι ίσως ο μεγαλύτερος λόγος.

Τα καλά βακτήρια κυριολεκτικά λιμοκτονούν.

Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα δεν περιέχουν σχεδόν καθόλου υπόστρωμα για παραγωγή βουτυρικού.

Τα αντιβιοτικά καταστρέφουν μαζικά τα βακτήρια που το παράγουν.

Το χρόνιο στρες αλλάζει το μικροβίωμα μέσα σε λίγες ημέρες.

Ακόμη και η ηλικία μειώνει σταδιακά τα βακτήρια παραγωγής βουτυρικού.

Και εδώ βρίσκεται μια από τις μεγαλύτερες αλήθειες της σύγχρονης ιατρικής.

Δεν τρώμε μόνο για να θρέψουμε τον εαυτό μας.

Τρώμε και για να θρέψουμε το μικροβίωμά μας.

Και αυτό με τη σειρά του παράγει ουσίες που καθορίζουν τη λειτουργία σχεδόν κάθε οργάνου του σώματος.

Πώς μπορούμε λοιπόν να αυξήσουμε το βουτυρικό οξύ; Πρώτα απ’ όλα με ανθεκτικό άμυλο.

Αυτό είναι ίσως το ισχυρότερο φυσικό ερέθισμα παραγωγής βουτυρικού.

Υπάρχει στις πατάτες και στο ρύζι όταν μαγειρευτούν και μετά κρυώσουν.

Η ψύξη μετατρέπει μέρος του αμύλου σε ανθεκτικό άμυλο που φτάνει άπεπτο στο παχύ έντερο και τρέφει τα καλά βακτήρια.

Υπάρχει επίσης στις πράσινες μπανάνες, στα όσπρια και στη βρώμη.

Το σκόρδο και το κρεμμύδι περιέχουν ινουλίνη, μια εξαιρετική τροφή για τα βακτήρια παραγωγής βουτυρικού.

Τα μήλα και τα αχλάδια περιέχουν πηκτίνη.

Η βρώμη και το κριθάρι περιέχουν βήτα γλυκάνες.

Όσο μεγαλύτερη ποικιλία φυτικών τροφών καταναλώνουμε τόσο μεγαλύτερη ποικιλία βακτηρίων αναπτύσσουμε.

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα των τελευταίων ετών είναι ότι οι άνθρωποι που καταναλώνουν πάνω από τριάντα διαφορετικές φυτικές τροφές την εβδομάδα έχουν σημαντικά πιο πλούσιο και πιο σταθερό μικροβίωμα.

Υπάρχουν και συμπληρώματα βουτυρικού οξέος όπως sodium butyrate ή tributyrin που χρησιμοποιούνται σε ορισμένες περιπτώσεις, ιδιαίτερα σε ασθενείς με φλεγμονώδη νοσήματα του εντέρου ή μετά από έντονη δυσβίωση.

Όμως τίποτα δεν μπορεί να αντικαταστήσει πλήρως τη φυσική παραγωγή του από τα ίδια τα βακτήρια μας.

Και θέλω να κλείσω με κάτι που θεωρώ πραγματικά σπουδαίο.

Για δεκαετίες πιστεύαμε ότι οι φυτικές ίνες είναι απλώς κάτι που βοηθά τη δυσκοιλιότητα.

Σήμερα ξέρουμε ότι οι φυτικές ίνες είναι η πρώτη ύλη για την παραγωγή ενός από τα σημαντικότερα αντιφλεγμονώδη και νευροπροστατευτικά μόρια του ανθρώπινου σώματος.

Το βουτυρικό οξύ είναι ίσως η πιο καθαρή απόδειξη ότι η υγεία μας εξαρτάται όχι μόνο από τα κύτταρά μας αλλά και από τα τρισεκατομμύρια μικρόβια που ζουν μέσα μας.

Και αυτά τα μικρόβια περιμένουν καθημερινά να τους δώσουμε την τροφή που χρειάζονται για να παράγουν το μόριο που προστατεύει το έντερο, τον εγκέφαλο, το ανοσοποιητικό και πιθανώς ολόκληρο το μέλλον της υγείας μας.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους