Praxis Review "Απο την Γερμανική στην Αγγλική κατοχή": Σαν σήμερα, 8 Μαίου 1945, την ημέρα που το Βερολίνο έπεφτε στα χέρια του Κόκκινου Στρατού, ο Γερμανός διοικητής των στρατιωτικών δυνάμεων...

Πλήρες Κείμενο:

Praxis Review "Απο την Γερμανική στην Αγγλική κατοχή": Σαν σήμερα, 8 Μαίου 1945, την ημέρα που το Βερολίνο έπεφτε στα χέρια του Κόκκινου Στρατού, ο Γερμανός διοικητής των στρατιωτικών δυνάμεων Δωδεκανήσου, Οτο Βάγκνερ, υπογράφει, στη Σύμη, την παράδοση των γερμανικών στρατευμάτων της Νοτιοανατολικής Μεσογείου και παραδίδει στον Αγγλο ταξίαρχο Φ. Μόφφατ τα Δωδεκάνησα. Η Γερμανική κατοχή τελειώνει και αρχίζει η τρίχρονη Αγγλική κατοχή. Ο Δωδεκανησιακός λαός χαιρέτησε με ενθουσιασμό, για άλλη μια φορά, τον ερχομό των Αγγλων.

Γρήγορα όμως οι ελπίδες του διαψεύστηκαν. Οι Αγγλοι είχαν άλλα σχέδια.

Κράτησαν σε ισχύ την Ιταλική φασιστική νομοθεσία, την εφάρμοσαν σκληρά και όπου τον εύρισκαν ελλιπή, με προκηρύξεις της Βρετανικής στρατιωτικής διοίκησης συμπλήρωναν τον φασιστικό νόμο. Οι Ιταλοί έμειναν στις θέσεις τους, οι δωσίλογοι υποστηρίχτηκαν.

Το μεγάλο ζήτημα της Ενωσης αποκαλύφθηκε πως όχι μόνο δεν ήταν λυμένο, αλλά αντίθετα οι Αγγλοι δούλευαν για μια μόνιμη παραμονή τους στην περιοχή, υποδαυλίζοντας κινήσεις για αυτονόμηση της Δωδεκανήσου, κατά τα πρότυπα της Κύπρου.

Παράλληλα, μέσα στους σχεδιασμούς τους για προσεταιρισμό της Τουρκίας, με στόχο την αξιοποίησή της ενάντια στην ΕΣΣΔ, έταζαν, για άλλη μια φορά όπως είχαν κάνει στη διάρκεια του πολέμου, την παραχώρηση μερικών νησιών, όπως το Καστελόριζο.

Ο πόλεμος στα νησιά, μαζί με τις ανθρώπινες απώλειες, προκάλεσε εκτεταμένες καταστροφές κτιρίων και εγκαταστάσεων και ολοκληρωτική καταστροφή του νησιωτικού στόλου.

Οι ζημιές όμως στην Δωδεκάνησο, δεν θεωρήθηκαν Ιταλικές ώστε να γίνει μερική έστω αποκατάσταση όπως στην μητροπολιτική Ιταλία, αλλά ούτε και Ελληνικές ώστε να συμπεριληφθούν στους υποβληθέντες πίνακες επανορθώσεων.

Στα τέλη του 1945 γεννιέται το Εθνικό Μέτωπο Πανδωδεκανησιακής Απελευθέρωσης (ΕΜΠΑ), με πρωτοπόρους τους Κομμουνιστές και το ΚΚΕ.

Κάλεσε όλους τους Δωδεκανήσιους να μπουν στην οργάνωση, ανεξάρτητα από τις πολιτικές τους πεποιθήσεις και γρήγορα δένονται οργανωτικά τα νησιά, οι πόλεις και τα χωριά.

Κυκλοφόρησε την παράνομη εφημερίδα “ΕΝΩΣΗ”, που αγαπήθηκε και διαβαζόταν πλατιά, γιατί ήταν το μοναδικό φύλλο που έβγαινε στα νησιά χωρίς την Αγγλική λογοκρισία και υποστήριζε την ένωση με την Ελλάδα. Το ΕΜΠΑ δούλεψε με όλες του τις δυνάμεις για τη σωματειακή οργάνωση του λαού και παρά την αντίδραση των Αγγλων πέτυχε την αναγνώριση απ’ αυτούς πολλών εργατικών και επαγγελματικών σωματείων.

Γι’ αυτή τη δράση, το ΕΜΠΑ δέχτηκε πολλές φορές τα χτυπήματα των Αγγλων καταχτητών και τη συγκεντρωμένη προσπάθεια για τη διάλυσή του, σύλληψη των στελεχών του κλπ.

Τελικά οι Άγγλοι, με βάση και τους διεθνείς συχετισμούς μετά τον πόλεμο (και κυρίως το ρόλο των ΗΠΑ αλλά και της ΕΣΣΔ) αλλά και τις αντιδράσεις στα Δωδεκάνησα, εγκατέλειψαν όποια σχέδια είχαν για μη παραχώρηση τους στην Ελλάδα. Στο Παρίσι στις 27 Ιούνη 1946, οι Υπουργοί των Εξωτερικών των τεσσάρων νικητριών Δυνάμεων (ΗΠΑ, Μεγάλη Βρετανία, Γαλλία και Σοβιετική Ενωση ομόφωνα αποφάσισαν τα Δωδεκάνησα να επιστραφούν στην Ελλάδα με τον όρο του αφοπλισμού των νησιών.

Στις 31 Μαρτίου του 1947 ο Βρετανός διοικητής των συμμαχικών Δυνάμεων Κατοχής Δωδεκανήσου ταξίαρχος Πάρκερ, παρέδωσε τη διοίκηση στον αντιναύαρχο Περικλή Ιωαννίδη.

Η ενσωμάτωση των Δωδεκανήσων με την Ελλάδα εορτάζεται σε μια εντελώς άσχετη ημερομηνία, 7 Μαρτίου. Οι Βρετανοί, που μέχρι το 1946 συνέδραμαν την Ελληνική Κυβέρνηση δια στρατευμάτων τους στον Εμφύλιο, δεν ήθελαν- λέγεται- να συνδυαστεί- και να γιορτάζεται- η επίσημη ημερομηνία της ενσωμάτωσης των νήσων με την υποστολή της σημαίας τους. Τα Ανάκτορα αναζητούσαν νέα ημερομηνία για να καθορίσουν την ημέρα εορτασμού της επετείου.

Τελικά την απόφαση πήρε ο ίδιος ο βασιλιάς Παύλος ύστερα από εισήγηση του τότε Πρωθυπουργού Θεμιστοκλή Σοφούλη. Ο Παύλος αποφάσισε: "7 Μαρτίου 1948" Και έτσι, με Βασιλική διαταγή, τα Δωδεκάνησα γιορτάζουν ενσωμάτωση με την Ελλάδα σε ημερομηνία που οι ιστορικοί δεν μπορούν να βρουν το παραμικρό που να την δικαιολογεί.

Ο βασιλιάς Παύλος και η Φρειδερίκη, έφθασαν στη Ρόδο, εκείνη την ημέρα συνοδευόμενοι από τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Κωνσταντίνο Τσαλδάρη, υπουργούς, στρατιωτικούς και άλλους επισήμους και γιόρτασαν την…γιορτή τους.

Πως όμως αντιμετώπισε το Ελληνικό αστικό κράτος τους ήρωες αντιστασιακούς του ΕΜΠΑ που αγωνίστικαν για την ένωση της Δωδεκανήσου με την Ελλάδα; Με την εγκατάσταση της Ελληνικής Στρατιωτικής Διοίκησης στη Ρόδο, το 1947, το ΕΜΠΑ τέθηκε σε διωγμό.

Τα στελέχη του Παρασκευάς Φουντουραδάκης, Μανώλης Παπαναστασίου, Πάνος Μιχαηλίδης, Γιώργος Βεργωτής και Νικήτας Γιαννικάκης καταδικάστηκαν σε βαριές ποινές για ...εσχάτη προδοσία και δεκάδες άλλοι πήραν το δρόμο της εξορίας για χρόνια, μέχρι περίπου το 1960.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους