Θεσσαλία Μάρτιος-Μάιος 1945. Ο Καπετάνιος Γρηγόρης Σούρλας κυριαρχεί στον κάμπο Λάρισας και Μαγνησίας! ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ από το έργο μου "Θεσσαλία Πρωτοπόρος 1941-49": "...Την άμεση και δυναμική επανεμφάνιση...

Πλήρες Κείμενο:

Θεσσαλία Μάρτιος-Μάιος 1945. Ο Καπετάνιος Γρηγόρης Σούρλας κυριαρχεί στον κάμπο Λάρισας και Μαγνησίας! ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ από το έργο μου "Θεσσαλία Πρωτοπόρος 1941-49": "...Την άμεση και δυναμική επανεμφάνιση της ΕΟΑ του Σούρλα πρέπει να είχε στο μυαλό του και ο Βελουχιώτης, όταν στην επιστολή του της 24ης Μαρτίου 1945 προς την ΚΕ του ΚΚΕ, αναφέρει: «Θα ξεκαθάριζα και την ομάδα του Π. Μελιά (Ευρυτανία–Λεπιανά) και την ομάδα Σούρλα σε μια εβδομάδα αν δεν ερχόταν ο αντιπρόσωπός σας». Η οργάνωση του Σούρλα άρχισε γρήγορα να αυξάνεται και κυριάρχισε στην επαρχία Φαρσάλων και μεγάλο μέρος των νομών Λάρισας και Μαγνησίας.

Γράφει ο Α. Αναστασίου: «Μετά τη «Βάρκιζα», στη Λάρισα θα παραμείνουν οι αρχές του ΕΑΜ όπως και στους νομούς Καρδίτσας και Τρικάλων.

Στη δε επαρχία Φαρσάλων θα εγκατασταθεί μικρή ομάδα Άγγλων με ομάδα του Σούρλα». Λεει ο καπετάν «Μπουκουβάλας»: «Εγγλέζος σύνδεσμος συνοδεύει τον Σούρλα. ...Μπαίνει στα Φάρσαλα, πιάνει τα μέλη του Γραφείου της Περιφερειακής Επιτροπής, τα γυροσέρνει στα φαράγγια, τα βασανίζει περισσότερο από μήνα, για να τα παραδώσει σακατεμένα στις Αρχές, και να τα φυλακίσουν». Τον πρώτο πυρήνα της Οργάνωσης του Σούρλα μετά τη Βάρκιζα, δύναμης 120 ανδρών περίπου, τον εφοδίασαν με οπλισμό και στολές οι Βρετανοί.

Αυτό το επιβεβαιώνει και ο Λοχαγός Θέμης Μοσχάτος, επικεφαλής του ΙΙ Επιτελικού Γραφείου του Γενικού Στρατηγείου του ΕΛΑΣ στην τελευταία περίοδο, μέχρι την διάλυσή του, ο οποίος γράφει: «Μία μέρα, μας ήλθε η πληροφορία πως τρία αυτοκίνητα αγγλικού στρατού γεμάτα ιματισμό, οπλισμό και πυρομαχικά έφθασαν σε κάποιο χωριό της περιφέρειας του Σούρλα.

Το όνομα του χωρίου αυτού δεν το θυμάμαι τώρα πια, ούτε και έχω στη διάθεσή μου αρχεία που θα μπορούσαν να με βοηθήσουν σε πολλά.

Μετά τρεις ή τέσσερις μέρες ο Σούρλας εμφανίσθηκε με μια συμμορία από 120 πρόσωπα που ήταν ντυμένα με καινούργιες αγγλικές στολές και είχαν αγγλικά όπλα και αυτόματα». Σύμφωνα με εκτιμήσεις των ιδίων των Βρετανών, μέχρι το τέλος του 1946 είχαν δοθεί 15.000 όπλα σε παραστρατιωτικές Ομάδες από τον βρετανικό στρατό. Η Ομάδα του Σούρλα μετά την επίθεση του ΕΛΑΣ που είχε δεχθεί τον Οκτώβριο του 1943, ήταν μικρή σε ενόπλους αλλά είχε πολλούς σε εφεδρεία, όπως και φίλους και υποστηρικτές.

Παρότι μικρή, δεν είχε σταματήσει να μάχεται τις κομμουνιστικές ομάδες της Όθρυος και του τριγώνου Φάρσαλα–Αλμυρός–Βελεστίνο.

Οι συγκρούσεις αυξήθηκαν και έγιναν περισσότερο αιματηρές, όταν στην Αθήνα ξέσπασαν τα Δεκεμβριανά.

Στις 7 Δεκεμβρίου 1944 η Ομάδα του Σούρλα συγκρούσθηκε με Ελασίτες στη Σούρπη Αλμυρού, στις 22 Δεκεμβρίου στο Κιλελέρ και στις 28 στο Ναρθάκι (Κιοπεκλί) Λάρισας.

Στις 31 Δεκεμβρίου έδωσε μάχη με Ελασίτες στην θέση Πλάτανος του χωρίου Ερέτρεια (Τσαγγλί) Φαρσάλων, χωριό το οποίον συχνά χρησιμοποιούσε ως βάση του ο καπετάν «Μπουκουβάλας», που τότε βρισκόταν στην Αττική, συμμετέχων στα Δεκεμβριανά.

Εκτός από το πολεμικό υλικό που εξασφάλισε η ΕΟΑ του Σούρλα σε αυτήν την τελευταία μάχη, απελευθέρωσε και έναν αριθμό κρατουμένων πατριωτών, μεταξύ των οποίων ήσαν και οκτώ μέλη της οικογενείας του Κωνσταντίνου Ιω. Κυριαζίδη. Ο Κωνσταντίνος Κυριαζίδης ήταν ισχυρός υποστηρικτής του Σούρλα, ενώ ο γυιός του Αθανάσιος συμμετείχε στην οργάνωση του Σούρλα από τους πρώτους.

Η δύναμη της οργάνωσης του Σούρλα δεν θα αργήσει να φθάσει τους 1.500 άνδρες εντός του 1945, με το Αρχηγείο στο χωριό του καπετάνιου, το Κάτω Σιατερλί Φαρσάλων, και Υπαρχηγεία σε πόλεις όλων των νομών της Θεσσαλίας και Φθιώτιδας.

Στο ανώτερο σημείο ανάπτυξής της, το 1948, η Οργάνωση του Γρηγόρη Σούρλα ξεπερασε τους 2.500 άνδρες. Στο Παράρτημα Α΄ παραθέτω τα ονόματα των πόλεων στις οποίες η Οργάνωση είχε βάσεις, και τα ονόματα όλων των στελεχών του Αρχηγείου και των Υπαρχηγείων (Οπλαρχηγείων στη γλώσσα της Οργάνωσης). Για όσον χρόνο μετά την απελευθέρωση είχαν οι Βρετανοί στρατό στη Θεσσαλία, ο Σούρλας είχε την ισχυρή, αν και άτυπη, στήριξή τους.

Είχε συνάψει μαζί τους σχέσεις εμπιστοσύνης, αρχίζοντας το 1941 με την απόκρυψη αποκομένων στρατιωτών τους, και συνε-χίζοντας το 1943–44 με τη βοήθεια σε αξιωματικούς συνδέσμους της SOE και της ΒΣΑ.

Η παρουσία της Ομάδος του Σούρλα δεν ήταν πρόβλημα μόνο για άτομα που είχαν προηγουμένη εγκληματική δράση, αλλά και για την ηγετική ομάδα της Θεσσαλίας του ΕΑΜ/ΚΚΕ, η οποία έπρεπε να την αποφεύγει κατά τις παράνομες δραστηριότητές της. Το ΕΑΜ/ΚΚΕ Θεσσαλίας είχε συγκεντρώσει τεράστιες ποσότητες κινητών αγαθών από το πλιάτσικο και τη φορολογία των «αντιδραστικών» κατοίκων, τη βοήθεια των Βρετανών και το πλιάτσικο των αποθηκών του Ερυθρού Σταυρού.

Μετά τη Βάρκιζα, όταν έχασαν την εξουσία, έλαβαν εντολή από τον Γιάννη Ιωαννίδη να τα πωλήσουν, και σ΄αυτή τη διαδικασία έπρεπε να αποφεύγουν την Ομάδα του Σούρλα.

Λεει ο Γιάννης Μανούσακας, στον οποίον είχε ανατεθεί η ευθύνη της πώλησης των αγαθών:«Στη Θεσσαλία βρισκόταν σκορπισμένη μια κινητή περιουσία του Κόμματος.

Αυτή προερχότανε από την επιμελητεία του ΕΛΑΣ, που άρχιζε από ακατέργαστα δέρματα και μαλλιά, ως αυτοκίνητα, μουλάρια και πρόβατα.

Αφήνω τις αποθήκες με όσπρια και σιτηρά που αυτά χρησιμεύανε τώρα για συσσίτια, όπου βόλευε, των καταδιωγμένων.

Ύστερα οι Εγγλέζοι όταν αποβίβασαν στο Βόλο μια ταξιαρχία στρατό, εκείνον που αργότερα, το Δεκέμβρη μετακίνησαν για την Αθήνα, είχανε ξεφορτώσει μεγάλες ποσότητες εφόδια, από τρικολίνες και κασμίρια, ως βενζίνες, άλευρα και μουστάρδες.

Υπολογίστηκε ότι η αξία της περιουσίας του Κόμματος στη Θεσσαλία ξεπερνούσε τις εκατό χιλιάδες χρυσές λίρες, ποσό τεράστιο για την εποχή εκείνη που η οικονομία του τόπου ήταν καταστραμμένη και που μπορούσε για μεγάλο διάστημα να ικανοποιήσει τις ανάγκες του Κόμματος που τώρα ήτανε πιο πολλές, προπαντός στον τομέα της διαφώτισης, στη συντήρηση στελεχών, και των καταδιωγμένων.

Στη διαχείρηση και το πούλημα αυτής της περιουσίας όπως μούπε ο Βασιλάκης θα δούλευα και με σύνδεσε με τον Αποστόλη Μητρόπουλο ένα καλό, ικανό και δραστήριο άνθρωπο, που μαζί με το Θωμά Λουλέ, αποτελέσαμε μια επιτροπή, με επικεφαλής και ταμία τον Αποστόλη.

Σε λίγες μέρες μάλιστα ήρθε άνθρωπος του ΠΓ απ’ τον Ιωαννίδη που κρατούσε τα οικονομικά του Κόμματος.

Έπρεπε να εκποιηθεί, ψηλά–χαμηλά, αυτή η περιουσία, γιατί το Κόμμα «πρόβλεπε» άπλωμα των συμμοριών (εχτός της κρατικής εξουσίας) σ’ όλη τη Θεσσαλία και χάσιμο της περιουσίας αυτής.

Στον καταμερισμό ανάθεσαν σε μένα οι συνεργάτες μου –είπανε πως ήμουνα πιο έμπειρος στην παρανομία– την περιουσία που βρισκότανε στο ύπαιθρο του Θεσσαλικού κάμπου.

Έτσι κάθε βδομάδα, αφού πρώτα έπαιρνα πληροφορίες πού βρίσκονται οι Σούρληδες, έκανα την έξοδο στο ύπαιθρο». Ο ίδιος αφηγητής, που περιφερόταν στον νομό Λάρισας για να επιτύχει την πώληση της περιουσίας του ΚΚΕ, περιγράφει τον τρόμο που πήρε από άνδρες του Σούρλα πλησίον της Αγιάς αρχές Μαΐου 1945, γεγονός που δείχνει ποσο γρήγορα αναπτύχθηκε η Ομάδα του σε αριθμό ανδρών και έκταση δράσης.

Οι πατριώτες ένοιωθαν μεγάλη ανάγκη για ασφάλεια από τους κομμουνιστές που είχαν επιστρέψει στα χωριά τους και κυκλοφορούσαν ελεύθεροι, θυμίζοντάς τους τι είχαν περάσει το 1943–44. Πολλοί απ’ αυτούς ήσαν έτοιμοι να πλαισιώσουν την Ομάδα του Σούρλα για να αντιμετωπίσουν τον κίνδυνο.

Λέει ο Μανούσακας: «...Μου μένει αξέχαστος ο τρόμος που πήρα όταν στον τελευταίο πηγαιμό μου εκεί (σ.σ. στην Αγιά), βρέθηκα κοντά σε μια έφιππη ομάδα από συμμορίτες του Σούρλα και πρόλαβε να με γλυτώσει ένα καμιόνι με Εγγλέζους, που από σύμπτωση περνούσε εκείνη τη στιγμή κι οι στρατιώτες με τράβηξαν επάνω, όταν οι έφιπποι συμμορίτες με κατάφταναν.

Γιατί πρέπει να πω ότι οι πιο πολλοί από τους στρατιώτες, όπως και κάμποσοι αξιωματικοί, είχαν μεγάλη δυσαρέσκεια για την κυβέρνησή τους εξαιτίας της υποστήριξης που έδινε στη δεξιά της Ελλάδας, με σκοπό την εξόντωση κείνων που μαζί πολέμησαν και νίκησαν το φασισμό.

Στην περίσταση, η περιοχή της Θεσσαλίας είχε στείλει άνθρωπο στη Αγυιά να με προφυλάξει επειδή είχε την πληροφορία ότι θα πλημμύριζε ο τόπος Σούρληδες.

Έψαξαν όλα τα σπίτια της κωμόπολης, αλλά βρισκόμουνα στη Ρετσάνη κι απ’ εκεί είχα κατέβει στη δημοσιά». Ο Λοχαγός του ΕΛΑΣ Θέμης Μοσχάτος συνεχίζοντας τη μαρτυρία του, απόσπασμα της οποίας είδαμε προηγουμένως, αναφέρει ότι μετά τη Βάρκιζα η Ιη Μεραρχία άρχισε να λαμβάνει δελτία πληροφοριών από τις οργανώσεις του ΕΑΜ τα οποία διεβίβαζε στον Βρετανό Ταξίαρχο Έικενχερτ που είχε βάση τα Φάρσαλα.

Επειδή οι διαμαρτυρίες των Εαμιτών συνεχίζονταν, έστειλαν τον ίδιον ως αντιπρόσωπο της Ιης Με-ραρχίας να μιλήσει στον Βρετανό ταξίαρχο, ο οποίος τον άκουσε αλλά δεν του φάνηκε να εντυπωσιάστηκε, αφού η μόνιμη αντίδρασή του στις καταγγελίες του ήταν «Οοou yes!». Ως επόμενο βήμα, έστειλαν άλλον αξιωματικό να διαμαρτυρηθεί στον Βρετανό στρατιωτικό διοικητή Βόλου, ο οποίος επιστρέφοντας τους ανέφερε ότι: «..ο Βρετανός αξιωματικός δεν δέχεται τις απόψεις μας.

Και πως γι’ αυτόν ο Σούρλας δεν είναι ληστής, ούτε παλιός συνεργάτης των Γερμανών, αλλά εθνικιστής» .

====================================== Ευχαριστώ πολύ όλους που μου στέλνουν αίτημα φιλίας.

Δυστυχώς δεν μπορώ να προσθέσω άλλους φίλους. Μπορείτε όμως να γίνετε μέλος της Ομάδας μου Ioannis Bougas, εδώ: https://www.facebook.com/groups/34508603927521 See less

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους