Το ημερολόγιο έγραφε 8 Μαΐου του 1906 όταν ήρθε στον κόσμο ένας σκηνοθέτης που έμελλε να επηρεάσει όσο ελάχιστοι τον ευρωπαϊκό (και όχι μόνο) κινηματογράφο. Ο Ρομπέρτο Ροσελίνι, που ταξίδεψε τον...

Πλήρες Κείμενο:

Το ημερολόγιο έγραφε 8 Μαΐου του 1906 όταν ήρθε στον κόσμο ένας σκηνοθέτης που έμελλε να επηρεάσει όσο ελάχιστοι τον ευρωπαϊκό (και όχι μόνο) κινηματογράφο. Ο Ρομπέρτο Ροσελίνι, που ταξίδεψε τον Ιταλικό Νεορεαλισμό σε ύψη και σε βάθη που συνένωσαν τον λυρικό μελοδραματισμό με τη σκληρή ωμότητα, είδε την καριέρα του να εκτοξεύεται με το θρυλικό «Ρώμη, ανοχύρωτη πόλη» (1945), εναρκτήριο κεφάλαιο στη λεγόμενη «Νεορεαλιστική Τριλογία», που έκανε -ίσως για πρώτη και για τελευταία φορά με τόσο έντονο τρόπο- τον χαρακτηρισμό «ποιητικό αντιπολεμικό αριστούργημα» να μην ακούγεται κούφιος ή προκάτ.

Έναν χρόνο αργότερα, το σπονδυλωτό Paisà (1946) εμβαθύνει όσο ελάχιστες ταινίες (πριν, μετά, μέχρι σήμερα, στο απώτερο μέλλον) στην ενδιάθετη φρίκη του πολέμου, στα φαντάσματα των ζωντανών, στη ψυχική ερήμωση των τόπων.

Παράλληλα, η Paisà αρθρώνει μια αφήγηση-δομή που λειτουργικά επιδραστικά για χίλια και ένα κύματα-κινήματα-ρεύματα του σινεμά: από τη γαλλική Nouvelle Vague μέχρι το βρετανικό Free cinema, και από το Τσέχικο Νέο Κύμα μέχρι τον Νέο Γερμανικό Κινηματογράφο.

Κι αν το 1945 η ιταλική κοινωνία ήταν κάπως ανέτοιμη να αντικρίσει το σκευρωμένο της είδωλο στον καθρέφτη, το «Γερμανία, Έτος Μηδέν» του 1948, πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα, μιας και προπορεύεται της ιστορικής ερμηνείας, κάνοντας θρύψαλα κάθε υπόνοια ηρωικής καπήλευσης μιας κατά κυριολεξία ασύλληπτης τραγωδίας και αποκτήνωσης.

Κάπου εκεί στα κοντά, ο Ροσελίνι λαμβάνει μια αναπάντεχη επιστολή, που αναφέρει τα εξής: «Είδα τις ταινίες σας, “Ρώμη, ανοχύρωτη πόλη” και Paisà, τις οποίες και απήλαυσα.

Αν ποτέ χρειαστείτε μια Σουηδή ηθοποιό που μιλάει πολύ καλά αγγλικά, που δεν έχει ξεχάσει τα γερμανικά της, που δεν γίνεται πολύ κατανοητή όταν μιλάει γαλλικά και που γνωρίζει μόνο το “σ’ αγαπώ» στα ιταλικά, είμαι έτοιμη να έρθω στην Ιταλία και να γυρίσω μια ταινία μαζί σας». Υπογραφή: Ίνγκριντ Μπέργκμαν. Ο Ροσελίνι και η Μπέργκμαν συνάπτουν (σχεδόν αυτονόητη) παθιασμένη ερωτική σχέση, η οποία πυροδοτεί αλλεπάλληλα σκάνδαλα σε πολλαπλά ταμπλό, κινηματογραφικός καρπός της οποίας υπήρξαν επτά ταινίες.

Κορυφαίες στο δικό μας τεφτέρι το Stromboli (1951), ένας τραχύς ύμνος στην ελεύθερη βούληση, τη γυναικεία χειραφέτηση και την ξηρασία της καταπίεσης, μα πάνω απ’ όλα το αλησμόνητο «Ταξίδι στην Ιταλία», το ψυχογράφημα μιας ερωτικής σχέσης που γλιστρά σιγά σιγά στον γκρεμό, σε μια ταινία διάσπαρτη από σημάδια θανάτου, τόπους απώλειας, σκηνές διαρραγής του ατόμου και σύζευξης ανάμεσα στον βιωματικό και τον αντικειμενικό χρόνο.

Κι άλλα πολλά και θαυμαστά μας προσέφερε ο Ρομπέρτο Ροσελίνι, αλλά και μόνο η παραπάνω πεντάδα αρκεί για ένα μόνιμο στασίδι στο δικό μας πάνθεον. Μεγάλο μας απωθημένο η κειμενική αναμέτρηση με κάτι από τα προαναφερθέντα. Κοντεύει κι αυτή η στιγμή.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους