Σαν σήμερα, τον Μάη του 1985, η Αθήνα ζούσε μία από τις πιο εκρηκτικές στιγμές κοινωνικής σύγκρουσης της μεταπολίτευσης. Τα Εξάρχεια, το Πολυτεχνείο και το Χημείο μετατράπηκαν σε πεδία μάχης απέναντι...

Πλήρες Κείμενο:

Σαν σήμερα, τον Μάη του 1985, η Αθήνα ζούσε μία από τις πιο εκρηκτικές στιγμές κοινωνικής σύγκρουσης της μεταπολίτευσης. Τα Εξάρχεια, το Πολυτεχνείο και το Χημείο μετατράπηκαν σε πεδία μάχης απέναντι στην κρατική καταστολή, σε μια περίοδο όπου το κράτος επιχειρούσε να επιβάλει «σιγή» σε κάθε φωνή αμφισβήτησης.

Στις 28/9/1984, ξεκινάει μετά από διαταγή της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ, του υπουργού Δημόσιας Τάξης και του αστυνομικού διευθυντή Αττικής της ΕΛ.ΑΣ. Μποσινάκη η επιχείρηση «Αρετή», μια οργανωμένη αστυνομική εκστρατεία στα Εξάρχεια.

Προσαγωγές, ξυλοδαρμοί, συνεχείς έλεγχοι και τρομοκρατία στους δρόμους συνέθεταν την καθημερινότητα μιας γειτονιάς που αποτελούσε ήδη σημείο συνάντησης αναρχικών, αυτόνομων και πολιτικοποιημένων νέων.

Για πάνω από ένα χρόνο, στοχευμένα ρεπορτάζ των αθηναϊκών εφημερίδων, στοχοποιούν τους νέους και τις νέες που κινούνται στην περιοχή των Εξαρχείων ως παραβατικούς και ναρκομανείς, προλειαίνοντας το έδαφος για τις αστυνομικές επιχειρήσεις που θα διεξάγονταν.

Πρωτοσέλιδα με τίτλους όπως του Έθνους «Και τώρα οι… “Σιού”. Εξάρχεια: μετά τα ναρκωτικά και τους αναρχικούς, ήρθαν οι πανκς με τα ξυρισμένα κεφάλια» και οι «Οι Πανκς τα Σπάνε», αλλά ακόμα και σήριαλ στην τηλεόραση όπως το ‘Κάθοδος’ που διαδραματιζόταν στην περιοχή και την παρουσίαζε περίπου σαν γκέτο, δημιουργούν τα κοινωνικά αντανακλαστικά για αυτό που θα ακολουθούσε.

Το κράτος έγινε ξεκάθαρο.

Ήθελε «να τελειώνει με τα Εξάρχεια», που τα χαρακτήριζε ως «άβατο παρανομίας και διαφθοράς». Και η απάντηση ήρθε από εκεί.

Όπως αναφέρει ο Α.Ζ., που έζησε τα γεγονότα από κοντά: «Καθοριστική στιγμή, η επιδρομή της ΕΛ.ΑΣ τη νύχτα της 27/4/1985 στα Εξάρχεια που αντιμετωπίστηκε από κάποιες δυναμικές ομάδες με βροχή από μολότοφ.

Έπειτα από διαδοχικές επιθέσεις, τα ΜΑΤ και τα ΜΕΑ επέλασαν στην πλατεία λίγο μετά τα μεσάνυχτα, ενώ όσοι είχαν συγκρουστεί μαζί τους διέφυγαν μέσω του Στρέφη.

Ελλείψει συλληφθέντων, τα όργανα της τάξης ανέβηκαν τροχάδην την οδό Αραχώβης, όρμησαν στο πρώτο ουζερί που βρήκαν και μάζεψαν δεκατέσσερις θαμώνες.

Οι αιχμάλωτοι μεταφέρθηκαν στις κλούβες ανάμεσα από δυο σειρές αστυνομικών, οι οποίοι ανεβοκατέβαζαν στα κεφάλια τους κλομπ, αλλά και παλούκια που είχαν ξεριζώσει από τα δενδρύλλια της πλατείας.

Η δίκη των συλληφθέντων έγινε δυο μέρες αργότερα στο αυτόφωρο.

Παρ’ όλο που οι μπάτσοι μάρτυρες κατηγορίας έλεγαν άλλα αντί άλλων, οκτώ κατηγορούμενοι καταδικάστηκαν από δέκα μήνες για περιύβριση αρχής.

Όμως, η είδηση της καταδίκης και οι ποινές είχαν ήδη μεταδοθεί από την κρατική τηλεόραση τρεις ολόκληρες ώρες πριν εκδοθεί η (μεταμεσονύκτια) απόφαση!». Στις 9 Μαΐου 1985, μετά από κάλεσμα των συντελεστών της αναρχικής εφημερίδα ΄Σπάστης’ καλείται πορεία ενάντια στην αστυνομική βία.

Η συγκέντρωση περικυκλώνεται από πλήθος ΜΑΤ και ΜΕΑ, ενώ και ο εισαγγελέας και ο αστυνομικός διευθυντής Χοχτούλας την απαγορεύουν με την εξής ανακοίνωση προς τους συγκεντρωμένους: «Απαγορεύεται η πορεία, αλλά και η συγκέντρωση στο χώρο της πλατείας.

Έχετε πέντε λεπτά καιρό να διαλυθείτε.

Αν τολμήσετε να φωνάξτε συνθήματα όπως –μπάτσοι, γουρούνια, δολοφόνοι– τότε θα συλληφθείτε και θα... ισοπεδωθείτε!» Η ένταση δεν αργεί να ξεσπάσει. Τα ΜΑΤ επιτίθενται, οι δρόμοι γεμίζουν οδοφράγματα, πέτρες και δακρυγόνα, ενώ γύρω από το Πολυτεχνείο και τη Νομική στήνεται ένα πραγματικό μέτωπο σύγκρουσης. Το Χημείο καταλαμβάνεται και μετατρέπεται σε οχυρό αντίστασης.

Από τα παράθυρά του εκτοξεύονται πέτρες και μολότοφ απέναντι στις δυνάμεις καταστολής που πολιορκούν το κτίριο μέρα και νύχτα.

Ενίσχυση στις δυνάμεις των ΜΑΤ και ΜΕΑ προσέφεραν και φασιστικές ομάδες όπως της ΕΠΕΝ του Μάκη Βορίδη και της ΕΝΕΚ, που επιτίθονταν σε όποιον θεωρούσαν ύποπτο, στη γύρω περιοχή.

Για 5 μέρες, η καρδιά της Αθήνας φλέγεται.

Η εικόνα των εξεγερμένων μέσα στο Χημείο περνά σχεδόν μυθικά στη μνήμη του αναρχικού και αντιεξουσιαστικού χώρου.

Μία χούφτα άνθρωποι, αποφασισμένοι, υπερασπίζονται έναν χώρο ελευθερίας απέναντι σε ένα κράτος που απαντούσε μόνο με γκλομπ, συλλήψεις και βία.

Στις 13 Μαΐου, και μετά από διαμεσολάβηση αντιπροσωπείας της βουλής με επικεφαλείς τους Μανώλη Γλέζο και Λεωνίδα Κύρκο, τα αιτήματα των καταληψιών του Χημείου γίνονται αποδεκτά, και μία πορεία περίπου 5.000 ανθρώπων με κεντρικό πανό «Είμαστε τρελοί και ευτυχισμένοι», προσεγγίζει τις πόρτες του Χημείου για να παραλάβει τους περίπου 40 καταληψίες και να τους επιτρέψει να απομακρυνθούν ασφαλείς. Το Χημείο του ’85 δεν ήταν μια «τυφλή έκρηξη βίας», όπως παρουσιάστηκε από τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης.

Ήταν η συσσωρευμένη οργή μιας γενιάς που έβλεπε πως η μεταπολιτευτική «δημοκρατία» κρατούσε ανέπαφους τους μηχανισμούς καταστολής.

Ήταν η συνέχεια των κοινωνικών αγώνων που είχαν γεννηθεί μετά την εξέγερση του Πολυτεχνείου και που αναζητούσαν νέες μορφές αντίστασης μέσα στην πόλη, και μίας νεολαίας που ασφυκτιούσε μέσα στον υπόκωφο συντηρητισμό της ελληνικής κοινωνίας.

Μέσα σε εκείνες τις νύχτες γεννήθηκαν ιστορίες που πέρασαν στη συλλογική μνήμη του δρόμου.

Από αυτοσχέδια οδοφράγματα μέχρι τις παράδοξες στιγμές χιούμορ και αλληλεγγύης ανάμεσα στους καταληψίες, το Χημείο απέκτησε διαστάσεις θρύλου.

Δεν ήταν μόνο σύγκρουση.

Ήταν και η κοινότητα, η συντροφικότητα, το πείσμα να μην παραδοθεί κανείς.

Σήμερα, τέσσερις δεκαετίες μετά, ο Μάης του 1985 παραμένει ζωντανός στις αφηγήσεις των δρόμων.

Οι φλόγες εκείνων των ημερών συνεχίζουν να φωτίζουν μια ιστορία ανυπακοής απέναντι στην κρατική βία και την κοινωνική καταπίεση. Το Χημείο δεν έμεινε μόνο ως ένα γεγονός της ιστορίας των Εξαρχείων.

Έγινε σύμβολο εξέγερσης, μνήμης και αντίστασης. Η αφίσα καλέσματος για την πορεία ενάντια στην κρατική καταστολή το απόγευμα της 9ης Μαΐου

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους