Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Θέλω να σας μιλήσω για κάτι που με "τρώει" εδώ και καιρό.

Αλλά πρώτα, θα ήθελα να πω μερικά πράγματα στα ίσα και στα βουνίσια: 1️⃣ Δεν ανήκω σε κανένα κόμμα, παράταξη ή κίνημα. 2️⃣ Δεν είμαι ακτιβιστής.

Τα πιο "ακτιβιστικά" πράγματα που έχω κάνει στη ζωή μου είναι η οργάνωση ή η συμμετοχή σε εθελοντικούς καθαρισμούς. 3️⃣ Δεν έχω καμία βλέψη για οτιδήποτε.

Δεν με ενδιαφέρουν καθόλου αξιώματα, διακρίσεις, μνείες κτλ. 4️⃣ Το μόνο που πραγματικά λαχταρά η ψυχή μου είναι να έχω ησυχία και ελεύθερο χρόνο, ώστε να βρίσκομαι κοντά στη φύση και να εμπνέομαι από τις εικόνες και τις ιστορίες της.

Τα παραπάνω στέκουν μέσα μου όπως στέκουν τα βάθρα από το Γεφύρι του Γκαβού στην Αλατόπετρα, το οποίο, αν κάποτε έπεφταν όλα τα πέτρινα γεφύρια της Ελλάδας, θεωρώ πως αυτό θα έπεφτε τελευταίο.

Τόσο γερό είναι, με τις τεράστιες και βαριές αρχαίες πέτρες του.

Μόνο που σε λίγο καιρό, ανεβαίνοντας στην πλάτη του, δεν θα αντικρύζεις πλέον φύση, αλλά τσιμέντα.

Και αυτό είναι μόνο ένα μικρό μέρος του προβλήματος για το οποίο θέλω να σας μιλήσω. •❅────✧❅✍️❅✧────❅• Φαντάσου το εξής: πάει κάποιος και αφαιρεί ΜΟΝΟ ΜΙΑ πέτρα από το τόξο του: το γεφύρι δεν θα πέσει.

Αν ρωτήσετε τον εργολάβο, θα σας δείξει μελέτες που αποδεικνύουν περίτρανα ότι «αυτή η μία, μικρή πετρούλα δεν επηρεάζει στο ελάχιστο τη στατικότητα του έργου». Και, σε επίπεδο χαρτιών, ίσως να έχει δίκιο.

Τι γίνεται όμως όταν έρθουν, ο ένας μετά τον άλλον, δεκάδες διαφορετικοί εργολάβοι και αφαιρέσει ο καθένας από «μόνο μία, εντελώς ακίνδυνη πέτρα»; Το γεφύρι θα καταρρεύσει.

Και το παράδοξο είναι ότι κανείς τους δεν θα φταίει, γιατί η κάθε μεμονωμένη μελέτη ήταν «σωστή». Κανείς, βλέπετε, δεν μετράει τη ζημιά ΣΥΝΟΛΙΚΑ.

Ακριβώς αυτό το κόλπο παίζεται αυτή τη στιγμή στα νερά του τόπου μας.

Και οι αριθμοί είναι αμείλικτοι. •❅────✧❅✍️❅✧────❅• 🔴 ΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Αυτή τη στιγμή, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, στην ευρύτερη λεκάνη απορροής του Αλιάκμονα και του δικού μας Βενέτικου σχεδιάζονται, αδειοδοτούνται ή ήδη κατασκευάζονται 41 ΜΙΚΡΑ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΕΡΓΑ (ΜΥΗΕ). Και ολογράφως για να μην νομίσετε πως το έγραψα λάθος: ΣΑΡΑΝΤΑ ΜΙΑ παρεμβάσεις.

Οι 27 από αυτές στον Βενέτικο και οι 14 στον Αλιάκμονα.

Το κάθε έργο από μόνο του βαφτίζεται «μικρό» και πλασάρεται ως περιβαλλοντικά αθώο.

Στην πράξη όμως, αυτό σημαίνει ότι το ποτάμι παύει να αντιμετωπίζεται ως ένας ζωντανός οργανισμός και βιομηχανοποιείται - σαλαμοποιείται.

Για κάθε «μικρό» έργο, χτίζεται ένας ρουφράκτης (μικρό φράγμα) μέσα στην κοίτη.

Το νερό εκτρέπεται βίαια από τη φυσική του πορεία, μπαίνει σε αγωγούς για να γυρίσει τις τουρμπίνες, και επιστρέφει παρακάτω. •❅────✧❅✍️❅✧────❅• ⚖️ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ: ΚΕΡΔΙΣΜΕΝΟΙ ΚΑΙ ΧΑΜΕΝΟΙ Αν αφήσουμε στην άκρη τα ωραία λόγια περί «πράσινης ανάπτυξης» και δούμε την πραγματικότητα, η ζυγαριά γέρνει προκλητικά: 🔹 ΟΙ ΚΕΡΔΙΣΜΕΝΟΙ ▪️ Οι εταιρείες και οι επενδυτές: Αναλαμβάνουν ένα έργο με σχεδόν μηδενικό ρίσκο, με επιδοτήσεις και εγγυημένες τιμές πώλησης του ρεύματος για 20 χρόνια.

Η πρώτη ύλη —το νερό μας— είναι δωρεάν. ▪️ Οι διοικήσεις: Παρουσιάζουν στα χαρτιά ότι πιάνουν τους στόχους για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, δίνοντας απλώς σωρηδόν άδειες.

Δηλαδή, για να το πω με πιο απλά λόγια: κάποιος που δεν θα δει ποτέ τον Βενέτικό μας από κοντά, σε ένα γραφείο όπου δεν θα φτάσει ποτέ το τραγούδι του ποταμού μας, έγραψε έναν αριθμό σε ένα κελί του Excel.

Κι εμείς εδώ κυριολεκτικά σκοτώνουμε τον καταπράσινο ποταμό μας, απλά για να του «πρασινίσει» αυτουνού το κελί. 🔹 ΟΙ ΧΑΜΕΝΟΙ ▪️ Ο ίδιος ο Βενέτικος: Οι μελέτες μιλούν για «οικολογική παροχή» νερού.

Στην πράξη, αφήνουν ένα θλιβερό ρυάκι στην κοίτη, ενώ ο κύριος όγκος του νερού μπαίνει σε σωλήνες.

Ένα ποτάμι δεν είναι μόνο το νερό του.

Είναι τα χαλίκια που μπλοκάρονται, η θερμοκρασία που ανεβαίνει, η άγρια πέστροφα που πεθαίνει.

Με τόσα έργα στη σειρά, το ποτάμι μετατρέπεται σε μια αλυσίδα από νεκρές, τσιμεντένιες πισίνες. ▪️ Η Τοπική Κοινωνία: Τα «ανταποδοτικά οφέλη» είναι ψίχουλα στους λογαριασμούς.

Την ίδια στιγμή, ο τόπος χάνει τον πραγματικό του πλούτο: τη φύση του και τον εναλλακτικό τουρισμό.

Ποιος θα έρθει στα Γρεβενά για ράφτινγκ ή πεζοπορία σε ένα ποτάμι-εργοτάξιο; •❅────✧❅✍️❅✧────❅• 🌍 ΓΙΑ ΑΛΛΗ ΜΙΑ ΦΟΡΑ ΤΑ ΓΡΕΒΕΝΑ "ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ;" Είναι μια φράση που έχω ακούσει και πει πολλές φορές στα Γρεβενά διαχρονικά: "ντιπ έξω απ' τον κόσμο είμαστε", όταν διαπιστώνουμε πόσο πίσω μένει ο τόπος μας σε σχέση με όσα γίνονται στην Ελλάδα, στον κόσμο.

Καμιά φορά είναι και καλό.

Σε αυτή την περίπτωση όμως είναι εξοργιστικό.

Γιατί η καταστροφή που ετοιμάζουν στον Βενέτικο, θεωρείται ήδη ΞΕΠΕΡΑΣΜΕΝΗ πρακτική στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Ενώ εμείς ετοιμαζόμαστε να «πνίξουμε» ένα παρθένο ποτάμι στο τσιμέντο, οι παγκόσμιες τάσεις κινούνται στην ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση: ▪️ Η Ευρωπαϊκή Οδηγία για τα Ποτάμια «Ελεύθερης Ροής»: Η Στρατηγική της Ε.Ε. θέτει ως απόλυτη προτεραιότητα την απελευθέρωση 25.000 χιλιομέτρων ποταμών. Πώς; Αφαιρώντας παλιά φράγματα και αποτρέποντας νέα. ▪️ Το Κίνημα Αφαίρεσης Φραγμάτων (Dam Removal): Σε Ισπανία, Γαλλία και Φινλανδία δαπανώνται εκατομμύρια για να ξηλωθούν παλιά μικρά υδροηλεκτρικά.

Μόνο το 2022, ξηλώθηκαν πάνω από 300 στην Ευρώπη. ▪️ Η Σύγχρονη Οικονομία της Φύσης: Η διατήρηση του άγριου τοπίου προσελκύει βιώσιμο τουρισμό που στηρίζει ολόκληρες κοινωνίες, αντί για βιομηχανικά έργα που πλουτίζουν μόνο τους επενδυτές.

Δηλαδή, την ώρα που η Ευρώπη πληρώνει χοντρά για να γκρεμίσει τα λάθη του παρελθόντος της, εμείς ετοιμαζόμαστε να κάνουμε αυτά ακριβώς τα λάθη και να θυσιάσουμε το ποτάμι μας για πέντε παράδες.

Και για να θυμηθώ άλλη μια παλιακή φράση που το εξηγεί καλύτερα από οτιδήποτε άλλο: "τα πλιά γυρνούν, οι μπουφ' παϊένουν". •❅────✧❅✍️❅✧────❅• 🎯 Η ΑΠΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Κάθεσαι και σκέφτεσαι: «Μα είναι δυνατόν να λειτουργεί έτσι; Κάθε μελέτη να είναι ανεξάρτητη από τις άλλες και να μην υπάρχει ένας φορέας που να ελέγχει κεντρικά τι αντέχει και τι όχι το ποτάμι μας; Και από την άλλη, κανείς δεν παρακολουθεί τι γίνεται στον κόσμο;» Απ' ό,τι φαίνεται, έτσι είναι. Αμέλεια; Σκοπιμότητα; Αυτό δεν γνωρίζω να το απαντήσω.

Νομίζω όμως πως αφού δεν υπάρχει κεντρικός φορέας, θα πρέπει ΕΜΕΙΣ να αναλάβουμε αυτόν τον ρόλο.

Θα πρέπει να γίνει συνείδηση όλων, πως ΔΕΝ ΓΙΝΕΤΑΙ να προχωρήσει τίποτα χωρίς πρώτα να γίνει μία ΣΟΒΑΡΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ που θα δείξει πόσα και ποια έργα αντέχουν πραγματικά τα ποτάμια μας. •❅────✧❅✍️❅✧────❅• 💡 ΥΠΑΡΧΕΙ ΕΛΠΙΔΑ; Άλλες τοπικές κοινωνίες κατάφεραν να σώσουν τα ποτάμια τους. Στον Αώο και τον Σαραντάπορο στην Ήπειρο μπλόκαραν τα έργα και έγιναν Εθνικό Πάρκο. Ο Καλαρρύτικος στα Τζουμέρκα σώθηκε γιατί η κοινωνία ενώθηκε και προσέφυγε στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ). Το «όπλο» τους ήταν το ίδιο που έχουμε κι εμείς: η απαίτηση για συνολική μελέτη επιπτώσεων.

Ειδικά ο Βενέτικος είναι αποκλειστικά Γρεβενιώτικο ποτάμι.

Ξεκινά από τα βουνά μας και καταλήγει στη "σμίξη" με τον Αλιάκμονα.

Δεν θα τον σώσει κανείς, αν δεν κάνουμε κάτι εμείς οι Γρεβενιώτες. 👉 (Στις φωτογραφίες αυτής της ανάρτησης, εκτός από μια μικρή ιδέα από την ομορφιά του ποταμού μας, θα βρείτε τον επίσημο χάρτη της ΡΑΕΕΥ που δείχνει στην κίτρινη περιοχή τον Βενέτικο.

Με πράσινο είναι όσα έργα έχουν προχωρήσει και με κόκκινο οι αιτήσεις που εκκρεμούν ή απορρίφθηκαν.

Η πίεση που δέχεται το ποτάμι είναι παραπάνω από προφανής και σε μη ειδικούς). •❅────✧❅✍️❅✧────❅• 🛣️ ΕΝΑΣ ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ Πώς θα φτάσουμε όμως στο αποτέλεσμα; Κρίνω πως υπάρχουν συγκεκριμένα βήματα: 1️⃣ Η Αφετηρία: Ενημέρωση της κοινωνίας με αδιάσειστα στοιχεία και συλλογή ικανού αριθμού υπογραφών. 2️⃣ Οργάνωση και συγκρότηση ομάδων δράσης. 3️⃣ Η Τεκμηρίωση: Οι επιστήμονες και οι νομικοί μελετούν τους φακέλους και συντάσσουν το επίσημο κείμενο που αποδεικνύει την ανάγκη για Συνολική Μελέτη Φέρουσας Ικανότητας. 4️⃣ Η Θεσμική Πίεση: Η ομάδα «πρώτης γραμμής» και οι τοπικοί σύλλογοι καταθέτουν το ψήφισμα στα Δημοτικά και Περιφερειακά Συμβούλια, δηλώνοντας την επίσημη αντίθεση της τοπικής κοινωνίας. 5️⃣ Η Δικαστική Οδός (Το Τελικό Όπλο): Αν η Πολιτεία αγνοήσει την κοινωνία, οι νομικοί προσφεύγουν στο Συμβούλιο της Επικρατείας για την ακύρωση των αδειών, πατώντας στο δεδικασμένο που ήδη υπάρχει για άλλα ποτάμια. 6️⃣ Η Δικαίωση: Αναστολή των έργων, επιβολή της κεντρικής μελέτης και, τελικά, η διάσωση του Βενέτικου. •❅────✧❅✍️❅✧────❅• 🤝 ΠΟΙΟΙ ΡΟΛΟΙ ΑΠΑΙΤΟΥΝΤΑΙ Από τα παραπάνω 6 βήματα, πιστεύω πως μπορώ να φέρω σε πέρας με επιτυχία και να παραδώσω το πρώτο: Συλλογή υπογραφών και ενημέρωση της κοινωνίας.

Μπορώ να στήσω και να "τρέξω" επίσημη και νομικά κατοχυρωμένη καμπάνια συλλογής υπογραφών και να ενημερώσω χιλιάδες Γρεβενιώτες και μη για το θέμα, με προσωπικό κόπο και έξοδα.

Δεν έχω εμπειρία ή γνώσεις για τα υπόλοιπα 5 βήματα και είμαι πάντα υπέρ του "έκαστος στο είδος του". Νομίζω όμως πως μια σωστή οργάνωση ομάδων και ρόλων θα ήταν κάπως έτσι: 🔬 Επιστημονική Ομάδα (Τεκμηρίωση): Περιβαλλοντολόγοι, βιολόγοι, δασολόγοι και υδρολόγοι μηχανικοί.

Άνθρωποι που θα διαβάσουν τις μελέτες των εργολάβων, θα εντοπίσουν τα κενά τους και θα τεκμηριώσουν επιστημονικά την ανάγκη για μια Συνολική Μελέτη. ⚖️ Νομική Ομάδα (Θωράκιση): Νομικοί (ιδανικά με εμπειρία στο περιβάλλον ή την ενέργεια) που θα ελέγξουν τη νομιμότητα των αδειοδοτήσεων και θα συντάξουν τα τελικά ψηφίσματα ή τις προσφυγές. 🗣️ Ομάδα «Πρώτης Γραμμής» (Θεσμική Πίεση): Άνθρωποι με άνεση στον δημόσιο λόγο που θα σταθούν στα Δημοτικά και Περιφερειακά Συμβούλια για να παρουσιάσουν το θέμα, καθώς και συντονιστές που θα ενώσουν τους τοπικούς συλλόγους (ορειβατικούς, πολιτιστικούς κ.ά.) κάτω από ένα κοινό ψήφισμα. 📋 Υποστηρικτική Ομάδα: Άνθρωποι με γνώσεις οικονομικής διαχείρισης, σε περίπτωση που χρειαστεί στο μέλλον νόμιμη μικροχρηματοδότηση (crowdfunding) για ανεξάρτητες μελέτες ή νομικά έξοδα. •❅────✧❅✍️❅✧────❅• ⚠️ ΜΙΑ ΞΕΚΑΘΑΡΗ ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΗ: Όλη αυτή η προσπάθεια, από τον πρώτο μέχρι τον τελευταίο που θα συμμετάσχει, είναι αυστηρά εθελοντική και αφιλοκερδής.

Δεν υπάρχουν αμοιβές, δεν υπάρχουν πολιτικές ατζέντες και δεν υπάρχουν χορηγοί.

Το μόνο μας κίνητρο είναι να παραδώσουμε τον Βενέτικο στα παιδιά του τόπου μας σαν ένα ζωντανό και όχι νεκρό ποτάμι. •❅────✧❅✍️❅✧────❅• Αν νιώθετε ότι μπορείτε και θέλετε να βοηθήσετε αναλαμβάνοντας εθελοντικά έναν από τους παραπάνω ρόλους, κάντε το βήμα.

Στείλτε μου προσωπικό μήνυμα (inbox), ένα email στο thomas@gnosia.gr, ή –ακόμα καλύτερα– αφήστε ένα δημόσιο σχόλιο παρακάτω για να εμπνεύσετε και άλλους, αναφέροντας το ρόλο που θα θέλατε να αναλάβετε εθελοντικά.

Δεν με ενδιαφέρουν καθόλου αρνητικά σχόλια για το ποιος και τι φταίει που φτάσαμε εδώ.

Νομίζω πως δεν έχουμε χρόνο και ενέργεια για αυτά τη δεδομένη στιγμή.

Η πρώτη μας προτεραιότητα θα πρέπει να είναι η διερεύνηση του αν μπορεί να συσταθεί μια δράση για να σώσουμε το ποτάμι μας πριν να είναι αργά. Θωμάς Μπιζιούρας Μάιος 2026

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους