"Κι ακολουθάς και συ νεκρός κι ο κόμπος του λυγμού μας δένεται κόμπος του σκοινιού για το λαιμό του οχτρού μας" (Γιάννης Ρίτσος): Σαν σήμερα, 9 Μάη 1936, ο φασίστας Μεταξάς, το αστικό κράτος και οι...

Πλήρες Κείμενο:

"Κι ακολουθάς και συ νεκρός κι ο κόμπος του λυγμού μας δένεται κόμπος του σκοινιού για το λαιμό του οχτρού μας" (Γιάννης Ρίτσος): Σαν σήμερα, 9 Μάη 1936, ο φασίστας Μεταξάς, το αστικό κράτος και οι εργοδότες βάφουν με εργατικό αίμα τους δρόμους της Θεσσαλονίκης. 5 Μαρτιού 1936 ο Βασιλιάς Γεώργιος διόρισε τον Μεταξά-χωρίς αντίσταση από τα αστικά κόμματα-υπουργό στρατιωτικών.

Λίγες βδομάδες αργότερα, 27 Απριλίου, και αφού ο Δεμερτζής είχε πεθάνει, τα αστικά κόμματα έκαναν τον φασίστα Μεταξά-τον οποίο στις εκλογές του 1936 είχαν μαυρίσει ακόμα και οι δεξιοί και είχε πάρει 3,9%-Πρωθυπουργό.

Στους πρώτους μήνες του '36, το απεργιακό κίνημα της εργατικής τάξης σημείωσε πρωτοφανή άνοδο απ' άκρη σ' άκρη της Ελλάδας.

Μόνο στο τρίμηνο Γενάρη-Μάρτη, απήργησαν πάνω από 200 χιλιάδες εργάτες. 29 Απριλίου, αποφασίζεται απεργία των καπνεργατών στη Θεσσαλονίκη.

Την ίδια μέρα, αρχίζει απεργία στο Λαγκάδα, στις Σέρρες, το Βόλο και επεκτείνεται και σε άλλες πόλεις.

Οι καπνέμποροι χρησιμοποιούν όλα τα μέσα για να σπάσουν την απεργία.

Τρομοκρατούν τους καπνεργάτες και προσπαθούν να δημιουργήσουν απεργοσπαστικό μηχανισμό, ενώ προπαγανδίζουν, μαζί με την κυβέρνηση,ότι η απεργία καταστρέφει την "εθνική οικονομία". Όμως η απεργία εξαπλώνεται.

Η κυβέρνηση του φασίστα Μεταξά βάζει μπροστά τον κρατικό κατασταλτικό μηχανισμό.Η χωροφυλακή αρχίζει επιδρομές στα καπνομάγαζα για να χτυπήσει τις απεργιακές φρουρές. 3 Μαίου,η αστυνομία κατέλαβε το Ενωτικό Εργατικό Κέντρο ενώ ισχυρές δυνάμεις χωροφυλακής και στρατού γύριζαν σ' όλη τη Θεσσαλονίκη. Η Ασφάλεια-για να χτυπήσει το ηθικό των απεργών-μεταφέρει αυτοκίνητα με χωροφύλακες ντυμένους με πολιτικά και τους παρουσιάζει σαν απεργοσπάστες.

Όμως οι απεργιακές φρουρές τους διώχνουν. 4 Μαίου, η χωροφυλακή-με επελάσεις έφιππων δυνάμεων-και η αστυνομία προσπαθούν να διαλύσουν τη διαδήλωση 5.000 χιλιάδων καπνεργατών της Θεσσαλονίκης προς το τηλεγραφείο.

Δεν τα καταφέρνουν, τραυματίζουν όμως μια καπνεργάτρια.

Ξεσπούν εργατικές κινητοποιήσεις αλληλεγγύης σε όλη την Ελλάδα, όλα τα καπνεργατικά κέντρα και σε άλλους κλάδους. 8 Μαίου, οργανώνεται μεγάλη συγκέντρωση στη Θεσσαλονίκη.

Η αστυνομία χτυπά με αγριότητα, επιτίθεται ακόμα και σε μικρά κορίτσια. 3,5 ώρες η πόλη ήταν σε κατάσταση μάχης. 300 τραυματίες.

Στήνονται οδοφράγματα και οι εργάτες αμύνονται απέναντι στους δολοφόνους του Μεταξά.

Την επομένη, 9 Μαΐου, η απεργία είχε γενικευτεί.

Μαζί με τους εργάτες κατέβηκαν σε απεργία διαμαρτυρίας και οι επαγγελματίες, οι βιοτέχνες και οι φοιτητές.

Από το πρωί, οι χωροφύλακες αρχίζουν επιθέσεις εναντίον των εργατικών συγκεντρώσεων. Στην Εγνατίας, χτυπούν στον ψαχνό και σε λίγο πέφτει ο πρώτος νεκρός απεργός: Ο 25χρονος αυτοκινητιστής Τάσος Τούσης.

Ακολουθούν συγκλονιστικές στιγμές.

Οι εργάτες συγκροτούν διαδήλωση, με το νεκρό απεργό πάνω σε μια πόρτα μπροστά, προς το Διοικητήριο.

Οι καμπάνες σε όλες τις συνοικίες χτυπούν συναγερμό, ο λαός ξεχύνεται στους δρόμους και κατηφορίζει προς το κέντρο.

Πορείες με υψωμένες τις γροθιές ενώνονται με τους απεργούς.

Οι δολοφόνοι του Μεταξά συνεχίζουν τις επιθέσεις και δολοφονούν και άλλους εργάτες.

Η τρομοκρατία όχι μόνο δεν μπορεί να σταματήσει τη λαϊκή αντίσταση αλλά προκαλεί νέα κύματα οργής.

Ολη η Θεσσαλονίκη έχει ξεσηκωθεί.

Πολλοί στρατιώτες αρνούνται να σηκώσουν όπλο κατά του λαού και συγκρούονται με τους χωροφύλακες.

Για 36 ώρες, η Θεσσαλονίκη βρίσκεται στα χέρια του λαού, η αστυνομία κλείνεται στα Τμήματα.

Στην κηδεία των θυμάτων συμμετέχει μια λαοθάλασσα 150.000 ανθρώπων, σχεδόν το σύνολο του πληθυσμού της πόλης.

Ψάλλουν το "Πένθιμο Εμβατήριο". Οι απεργοί εκδίδουν ψήφισμα το οποίο ζητάει παραίτηση της κυβέρνησης του φασίστα Μεταξά, τιμωρία των δολοφόνων της χωροφυλακής, ικανοποιήση των αιτημάτων των απεργών, απελευθέρωση των συλληφθέντων κ.α. Η κυβέρνηση στέλνει νέες ισχυρές στρατιωτικές δυνάμεις στη Θεσσαλονίκη και καταστέλλει τους απεργούς.

Η δολοφονική επίθεση εναντίον των εργατών και του λαού της Θεσσαλονίκης προκάλεσε απεργιακές κινητοποιήσεις σε ολόκληρη την Ελλάδα.

Όμως, τα "δημοκρατικά" αστικά κόμματα και οι μηχανισμοί της αστικής τάξης στήριξαν τον Μεταξά,ο οποίος, σε συνεννόηση με τον Βασιλιά και ντόπια και ξένα συμφέροντα, επέβαλε φασιστική δικτατορία λίγους μήνες μετά (4 Αυγούστου 1936). Έτσι ανταμείφθηκε ο Μεταξάς-ο φιλοναζί χασάπης του εργατικού Μάη του 1936 και λακές ντόπιων και ξένων συμφερόντων-για το "έργο" του.

Η φασιστική δικτατορία Μεταξά, η κατοχή, ο εμφύλιος πόλεμος, η μετεμφυλιακή τρομοκρατία και η χούντα εμπόδισαν την έρευνα γύρω απο την σφαγή του 1936.

Η συνολική καταγραφή των θυμάτων (οι τραυματίες είναι εκατοντάδες), ανεβάζει τον αριθμό ενώ εφημερίδες της εποχής γράφουν μέχρι και για 30 νεκρούς.

Υπάρχει επιστολή προς την Εργατική Βοήθεια για συμπαράστασή της στις οικογένειες των θυμάτων που υπογράφουν τουλάχιστον 16 άτομα.

Πέρα απο τον 25χρονο αυτοκινητιστή Τάσο Τούση, όλα τα ονόματα στις λίστες των θυμάτων του φασίστα Μεταξά είναι νεαροί εργάτες/εργάτριες: Η Αναστασία Καρανικόλα, καπνεργάτρια, 23 χρόνων, μητέρα ενός παιδιού, ο Δημήτρης Λαϊλάνης ή Λαϊνάς, 17 χρόνων, τσαγκάρης, ο Γιάννης Πανόπουλος, 23 χρόνων, εργάτης βιοτεχνίας,ο Δημήτρης Αγλαμίδης, 25 χρόνων, σιδεράς, ο Σαλβατόρ Ματαράσο, 20 χρόνων, υπάλληλος, η Άννα Χαραλαμπίδου, 16 χρονών, καπνεργάτρια, ο Ίτο Γιακό Σρέντορ, 22 χρόνων, επινικελωτής, ο Ευθύμιος Αδαμαντίου, 18 χρόνων, τσαγκάρης, ο Ευάγγελος Χολής, 32 χρόνων, καπνεργάτης,ο Σταύρος Διαμαντόπουλος, 23 χρόνων,ο Μανόλης Ζαχαρίου, 26 χρόνων, ο Γιάννης Πιτάρης, ο Ευθύμης Μάνος,ο Σ. Γιαμτοβό.

Τις δολοφονίες διέπραξαν χωροφύλακες της κυβέρνησης Μεταξά ενω υπήρχε και η φασιστική "ΕΕΕ", οργανωμένη κατά αστυνομικό τμήμα.

Κανείς δεν τιμωρήθηκε.

Η δολοφονία του Τούση και η εικόνα της μητέρας του που θρηνεί πάνω από το νεκρό παιδί της που δημοσιεύτηκε στον "Ριζοσπάστη", συγκλόνισαν τον Γιάννη Ρίτσο και τον οδήγησαν να γράψει το αριστούργημά του, τον "Επιτάφιο". Ο ματωμένος Μάης του 1936 πέρασε στην ιστορία του εργατικού κινήματος και της Εργατικής Πρωτομαγιάς στην Ελλάδα. "Μέρα Μαγιού μού μίσεψες,μέρα Μαγιού σε χάνω, άνοιξη, γιέ, που αγάπαγες κι ανέβαινες απάνω Στο λιακωτό και κοίταζες και δίχως να χορταίνεις άρμεγες με τα μάτια σου το φως της οικουμένης" Πηγές: "Τα ιστορικά γεγονότα της 9ης Μάη 1936 στη Θεσσαλονίκη, Μέρος 1ο-2ο", Ριζοσπάστης, "Θεσσαλονίκη 9-11 Μάη του 1936 (Οι αγώνες του λαού)", Θέμος Κορνάρος, Σύγχρονη Εποχή, "Η Εργατική Πρωτομαγιά στην Ελλάδα (1890-1999)", Δ.Λιβιεράτος, Προσκήνιο, "Ο ηρωικός Μάης της Θεσσαλονίκης του 36, Σύγχρονη Εποχή, "Η πορεία του εργατικού και κομμουνιστικού κινήματος στη Θεσσαλονίκη, Γ.Παναγιωτίδης, Κώδικας, "Κοινωνικοί αγώνες στην Ελλάδα (1932-1936), Δ.Λιβιεράτος, Εναλλακτικές εκδόσεις, "Χρονικό του Μάη 1936 στη Θεσσαλονίκη", Ριζοσπάστης.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους