Original Post

Πλήρες Κείμενο:

«Οι άνθρωποι με ψυχικές δυσκολίες συχνά στιγματίζονται μέσα από τη λανθασμένη πεποίθηση ότι φέρουν κάποια εγγενή βιολογική βλάβη.

Στην πραγματικότητα, τα δεδομένα δείχνουν ότι οι περισσότεροι έχουν υποστεί τραυματικές εμπειρίες». Ο εξαιρετικός Richard Bentall, καθηγητής Κλινικής Ψυχολογίας και συγγραφέας των βιβλίων Doctoring The Mind: Is Our Current Treatment Of Mental Illness Really Any Good? και Madness Explained: Psychosis and Human Nature, γράφει στην εφημερίδα The Guardian για το «ευρύ φάσμα κοινωνικών και περιβαλλοντικών παραγόντων που αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης ψυχικών δυσκολιών», υποστηρίζοντας ότι «μια αποκλειστικά βιολογική προσέγγιση τείνει να ενισχύει το στίγμα που συνδέεται με την ψυχική ασθένεια». «Πρόσφατες μελέτες έχουν αναδείξει ένα ευρύ φάσμα κοινωνικών και περιβαλλοντικών παραγόντων που αυξάνουν τον κίνδυνο ψυχικών δυσκολιών.

Σε αυτούς περιλαμβάνονται η παιδική φτώχεια, η κοινωνική ανισότητα και η πρώιμη έκθεση σε αστικά περιβάλλοντα· η μετανάστευση και η ένταξη σε εθνοτική μειονότητα — παράγοντες που φαίνεται να επιδεινώνονται διαρκώς· ο πρώιμος αποχωρισμός από τους γονείς· η σεξουαλική, σωματική και συναισθηματική κακοποίηση στην παιδική ηλικία· καθώς και ο σχολικός εκφοβισμός.

Σε μια ανάλυση όλων των ερευνών γύρω από το παιδικό τραύμα και την ψύχωση, οι συνεργάτες μου και εγώ διαπιστώσαμε ότι η έκθεση σε οποιαδήποτε από αυτές τις αντιξοότητες της παιδικής ηλικίας αύξανε περίπου τρεις φορές τον κίνδυνο εμφάνισης ψύχωσης, ενώ όσοι είχαν βιώσει πολλαπλές τραυματικές εμπειρίες διέτρεχαν πολύ μεγαλύτερο κίνδυνο.

Στην πραγματικότητα, η στατιστική ισχύς της σύνδεσης ανάμεσα στις δυσμενείς εμπειρίες της παιδικής ηλικίας και στις μελλοντικές ψυχιατρικές διαταραχές είναι περίπου αντίστοιχη με εκείνη της σχέσης ανάμεσα στο κάπνισμα και τον καρκίνο του πνεύμονα.

Υπάρχουν πλέον ισχυρές ενδείξεις ότι τέτοιου είδους εμπειρίες επηρεάζουν και τη δομή του εγκεφάλου, γεγονός που εξηγεί πολλά από τα παθολογικά ευρήματα των νευροαπεικονιστικών εξετάσεων που έχουν καταγραφεί σε ψυχιατρικούς ασθενείς.

Και βέβαια υπάρχουν αναρίθμητες δυσκολίες της ενήλικης ζωής που επίσης συμβάλλουν στην ψυχική επιβάρυνση, όπως τα χρέη, οι δυστυχισμένοι γάμοι, τα υπερβολικά απαιτητικά εργασιακά περιβάλλοντα και η απειλή της ανεργίας.

Ίσως η μεγαλύτερη πηγή ανθρώπινης δυστυχίας να είναι οι δυσλειτουργικές σχέσεις με τους άλλους ανθρώπους, μέσα σε δυσμενείς συνθήκες ζωής.

Γιατί είναι σημαντικά όλα αυτά; Καταρχάς, πολλοί ψυχιατρικοί ασθενείς στη Βρετανία αισθάνονται ότι οι υπηρεσίες ψυχικής υγείας συχνά αγνοούν τις ιστορίες της ζωής τους.

Όπως είπε η Eleanor Longden, ακτιβίστρια για την ψυχική υγεία: “Συνέχεια ρωτούν τι δεν πάει καλά με εσένα και σχεδόν ποτέ τι σου συνέβη”. Στους ασθενείς προσφέρονται συστηματικά ισχυρά φάρμακα — τα οποία ασφαλώς έχουν τη θέση τους αλλά βοηθούν μόνο ορισμένους ανθρώπους — ενώ πολύ πιο σπάνια τους παρέχονται ψυχολογικές θεραπείες που θα μπορούσαν να τους βοηθήσουν να επεξεργαστούν αυτές τις εμπειρίες ή ακόμη και πρακτική υποστήριξη.

Για παράδειγμα, η συμβουλευτική για χρέη θα μπορούσε να έχει θέση στη θεραπεία της κατάθλιψης.

Μια στενά ιατρικοποιημένη προσέγγιση έχει αποδειχθεί εξαιρετικά αναποτελεσματική, παρά όσα πολλοί άνθρωποι πιστεύουν.

Ενώ τα ποσοστά επιβίωσης και ανάρρωσης σε σοβαρές σωματικές ασθένειες, όπως ο καρκίνος και οι καρδιοπάθειες, έχουν βελτιωθεί θεαματικά μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, τα ποσοστά ανάρρωσης από σοβαρές ψυχικές διαταραχές δεν έχουν μεταβληθεί ουσιαστικά.

Οι χώρες που δαπανούν τα λιγότερα χρήματα για ψυχιατρικές υπηρεσίες φαίνεται να έχουν καλύτερα αποτελέσματα στις σοβαρές ψυχικές διαταραχές, ενώ εκείνες που δαπανούν τα περισσότερα παρουσιάζουν και τα υψηλότερα ποσοστά αυτοκτονιών.

Τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο δύσκολα, καθώς η έρευνα δείχνει ότι μια αποκλειστικά βιολογική προσέγγιση τείνει να ενισχύει το στίγμα γύρω από την ψυχική ασθένεια.

Όσο περισσότερο οι άνθρωποι θεωρούν ότι η ψυχική ασθένεια είναι μια γενετικά προκαθορισμένη εγκεφαλική νόσος, και όσο λιγότερο τη βλέπουν ως αντίδραση σε δυσμενείς συνθήκες ζωής, τόσο περισσότερο απομακρύνονται από τους ψυχιατρικούς ασθενείς.

Μια αποκλειστικά βιολογική προσέγγιση διευκολύνει την ιδέα ότι οι άνθρωποι χωρίζονται σε δύο διαφορετικά είδη: στους ψυχικά “υγιείς” και στους ψυχικά “ασθενείς”. Τέλος, μια στενή βιοϊατρική προσέγγιση παραμελεί εντελώς τη διάσταση της δημόσιας υγείας.

Με βάση τα διαθέσιμα δεδομένα, θα μπορούσαμε να μειώσουμε σημαντικά τη συχνότητα εμφάνισης προβλημάτων ψυχικής υγείας, εάν, για παράδειγμα, αντιμετωπίζαμε την παιδική φτώχεια και την κοινωνική ανισότητα, εάν διερευνούσαμε ποια στοιχεία του αστικού περιβάλλοντος είναι επιβαρυντικά — δεν προκαλεί έκπληξη ότι η διαμονή κοντά σε πάρκο φαίνεται να προσφέρει έναν βαθμό προστασίας — και εάν επιδιώκαμε να διασφαλίσουμε ότι όλα τα παιδιά μεγαλώνουν μέσα σε ασφαλείς και υποστηρικτικές συνθήκες.

Ορισμένοι πιθανοί παράγοντες που επηρεάζουν την ψυχική υγεία, όπως ο τρόπος οργάνωσης των σχολείων μας, έχουν μελετηθεί ελάχιστα.

Δεν μπορούμε να δημιουργήσουμε έναν ψυχικά υγιέστερο κόσμο, αν αφιερώνουμε όλο μας τον χρόνο κοιτάζοντας δοκιμαστικούς σωλήνες.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι βιολογικές προσεγγίσεις δεν έχουν αξία ή ότι η έρευνα στη γενετική και στις νευροεπιστήμες των ψυχιατρικών διαταραχών δεν έχει θέση.

Και εγώ ο ίδιος έχω συμμετάσχει σε βιολογικές μελέτες.

Όμως η παρουσίαση της ψυχικής οδύνης αποκλειστικά ως εγκεφαλικής νόσου μπορεί μόνο να ενισχύσει το στίγμα, να αποσπάσει την προσοχή μας από άλλους τρόπους υποστήριξης των ανθρώπων, να εμποδίσει τη δημιουργία ενός πιο υγιούς κόσμου και να ενισχύσει στους ίδιους τους ασθενείς το αίσθημα αποξένωσης, την απαισιοδοξία και μια βαθιά απόγνωση

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους