Η αλήθεια για τις δημοσκοπήσεις Υπάρχει μια παλιά, τίμια φράση: «Με τους αριθμούς μπορείς να πεις ό,τι θες». Η στατιστική δεν λέει ψέματα από μόνη της, απλώς προσφέρεται απλόχερα σε όποιον θέλει να...
Η αλήθεια για τις δημοσκοπήσεις Υπάρχει μια παλιά, τίμια φράση: «Με τους αριθμούς μπορείς να πεις ό,τι θες». Η στατιστική δεν λέει ψέματα από μόνη της, απλώς προσφέρεται απλόχερα σε όποιον θέλει να τα πει.
Στις δημοσκοπήσεις αυτό δεν είναι παρενέργεια.
Είναι εργαλείο.
Ο όρος–κλειδί λέγεται «εκτίμηση εκλογικής επιρροής». Ένα ωραίο, καθαρό, επιστημονικοφανές περιτύλιγμα για τον εκ νέου υπολογισμό των ποσοστών των κομμάτων, αφού πρώτα πεταχτούν εκτός κάδρου όσοι δηλώνουν «δεν θα ψηφίσω», «λευκό/άκυρο», «αναποφάσιστος» ή απλώς «δεν απαντώ». Υποτίθεται ότι έτσι τα αποτελέσματα γίνονται συγκρίσιμα με τα εκλογικά. Υποτίθεται.
Γιατί στην πραγματική ζωή –αυτή που χαλάει τα ωραία υποδείγματα– η αποχή και τα άκυρα δεν είναι θόρυβος.
Είναι τάση.
Το 2012 είχαμε 61.000 άκυρα και λευκά.
Το 2015 (Ιανουάριος) εκτινάχθηκαν στις 150.000, με αποχή 35,38%. Το 2019 η αποχή έφτασε στο 42,22% και τα άκυρα/λευκά στο 2,08%. Το 2023, έλαβαν χώρα τις δύο εκλογικές αναμετρήσεις. Τον Μάιο η αποχή ήταν 39,08% και τα άκυρα/λευκά στο 2,61% και, αντίστοιχα, τον Ιούνιο, 46,6% (!) και 1,11%. Ποια «αναγωγή επί των εγκύρων» αντέχει σε τέτοια δεδομένα; Κάποτε τα πράγματα ήταν πιο τίμια – ή έστω πιο απλά.
Αφαιρούσες την αδιευκρίνιστη ψήφο και μιλούσες για «ψήφο επί των εγκύρων». Σήμερα όχι.
Η εκτίμηση εκλογικής επιρροής δεν ταυτίζεται με τη διευκρινισμένη ψήφο.
Η αδιευκρίνιστη δεν εξαφανίζεται, αλλά ανακατανέμεται. Πώς; Όχι αναλογικά.
Με στατιστικά υποδείγματα.
Με allocation.
Με time-series analysis.
Με χρονοσειρές, φίλτρα και «διορθώσεις». Όλα απολύτως νόμιμα στο χαρτί.
Όλα απολύτως αόρατα για το κοινό. Παραδείγματα; Τις προάλλες η Metron Analysis έκανε… έξαλλους στη Χαριλάου Τρικούπη τους ΠΑΣΟΚους με την αστεία αναγωγή της.
Τι έκανε δηλαδή η εταιρεία του Στράτου Φαναρά; Πήρε το 15% της «αδιευκρίνιστης ψήφου» και το 10% της «άρνησης ψήφου» (άκυρα, λευκά και αποχή) κι αυτό το 25% της «γκρίζας ζώνης» το μοίρασε στα άλλα κόμματα ανάλογα με τις απαντήσεις του υπόλοιπου 75%! Μαθηματικά επιπέδου δημοτικού, αν μη τι άλλο… Εξ ου και η ΝΔ ανέβηκε από το 21,5% της πρόθεσης στο 28,6% της εκτίμησης και το ΠΑΣΟΚ από το 11,3% στο 15% αντίστοιχα.
Αντίθετα, για να τα λέμε όλα, η Opinion Poll για το Action24 κατέγραψε μεν μια διευρυμένη «γκρίζα ζώνη» (αναποφάσιστοι και «άλλο κόμμα» που κυμαίνονται στο 30% αθροιστικά) αλλά η εκτίμηση ψήφου στηρίχθηκε στις απαντήσεις των ερωτώμενων («προς τα πού κλίνετε;»). Προφανώς, ορθότερη ως μέθοδος.
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους