«Σήμερα η ομορφιά δέχεται επίθεση από δύο κατευθύνσεις από την λατρεία της ασχήμιας στην τέχνη και από την λατρεία της χρησιμότητας στην καθημερινότητα». ~Ρότζερ Σκρούτον~ «Ως τα τώρα, ο άνθρωπος που...

Πλήρες Κείμενο:

«Σήμερα η ομορφιά δέχεται επίθεση από δύο κατευθύνσεις από την λατρεία της ασχήμιας στην τέχνη και από την λατρεία της χρησιμότητας στην καθημερινότητα». ~Ρότζερ Σκρούτον~ «Ως τα τώρα, ο άνθρωπος που έκανε τέχνη, το έκανε στ' όνομα της αθανασίας και της νίκης καταπάνω στον χρόνο, με όλο που ήξερε πως το έργο του, αργά-γρήγορα, θα το εξαφανίσει ο καιρός.

Σήμερα οι τεχνίτες, που κάνουνε τα μηδενιστικά έργα, εκφράζουνε τον θάνατο και τη φθορά : “Μηδέν ει και εις μηδέν απελεύση”! Γι΄ αυτό είναι βουβά και παγωμένα σαν τον θάνατο». ~Φώτης Κόντογλου~ Και πράγματι… αν κάποιος ήθελε να βρει μια εικόνα που να συμπυκνώνει ολόκληρη την πνευματική σύγχυση της εποχής μας, δεν θα χρειαζόταν να ψάξει πολύ.

Μια γυναίκα κρεμασμένη ανάποδα μέσα σε μια καμπάνα, να χτυπά το μέταλλο με το ίδιο της το σώμα, παρουσιάζεται ως «προφητική τέχνη» για την επερχόμενη Αποκάλυψη.

Η παραμόρφωση βαφτίζεται δημιουργία.

Η πρόκληση ονομάζεται αισθητική.

Η ψυχική ταραχή παρουσιάζεται ως βαθυστόχαστος συμβολισμός.

Και το πλήθος, αποκομμένο πλέον από κάθε μέτρο, κάθε ρίζα και κάθε έννοια κάλλους, στέκεται από κάτω όχι για να συγκινηθεί, αλλά για να θαυμάσει την ίδια του την αποσύνθεση.

Η τέχνη υπήρξε κάποτε ανάβαση.

Ήταν το βλέμμα του ανθρώπου προς τον ουρανό.

Από τον Παρθενώνα μέχρι την Αγία Σοφία, από τα δημοτικά τραγούδια μέχρι τις βυζαντινές εικόνες, ο άνθρωπος δημιουργούσε όχι για να σοκάρει αλλά για να λυτρωθεί.

Δεν ήθελε να προκαλέσει αηδία,ήθελε να νικήσει τον χρόνο.

Ήθελε να αφήσει πίσω του κάτι που να θυμίζει ότι ο άνθρωπος δεν γεννήθηκε μόνο για να καταναλώνει, να ουρλιάζει και να παρακμάζει, αλλά για να ανυψώνεται.

Σήμερα όμως η τέχνη έχασε τον προσανατολισμό της γιατί ο ίδιος ο άνθρωπος έχασε την ψυχή του.

Όταν μια κοινωνία παύει να πιστεύει στο ωραίο, αργά ή γρήγορα αρχίζει να λατρεύει το άσχημο.

Και όταν πάψει να πιστεύει στο ιερό, αρχίζει να θεοποιεί το βλάσφημο.

Γι’ αυτό και η σύγχρονη «καλλιτεχνική πρωτοπορία» μοιάζει τόσο συχνά με ψυχιατρικό σύμπτωμα και όχι με δημιουργία.

Δεν αναζητά την αρμονία αλλά την αποδόμηση.

Δεν γεννά φως αλλά σύγχυση.

Δεν οδηγεί τον άνθρωπο ψηλότερα αλλά τον τραβά προς τα κάτω, προς το ένστικτο, τον μηδενισμό, την ασχήμια και την πνευματική κόπωση.

Ο άνθρωπος της παραδόσεως έφτιαχνε ναούς.

Ο άνθρωπος της μετανεωτερικότητας στήνει installations ερειπίων και τα ονομάζει «στοχασμό». Ο αγιογράφος νήστευε πριν ζωγραφίσει ένα πρόσωπο Αγίου γιατί πίστευε πως αποτυπώνει κάτι αιώνιο.

Ο σημερινός «καλλιτέχνης» πολλές φορές αρκείται στο να προσβάλει, να σοκάρει ή να αυτοεξευτελιστεί μπροστά σε κάμερες για λίγα λεπτά δημοσιότητας.

Δεν υπηρετεί πλέον την τέχνη, υπηρετεί την αγορά της πρόκλησης.

Πίσω από όλο αυτό δεν βρίσκεται απλώς μια αισθητική παρακμή αλλά μια βαθιά υπαρξιακή κρίση.

Διότι κάθε πολιτισμός καθρεφτίζεται στην τέχνη του.

Όταν η τέχνη γεμίζει παραμορφωμένα σώματα, ουρλιαχτά, σιδερένιες κατασκευές χωρίς νόημα, αποσύνθεση και χλευασμό του ανθρώπινου προσώπου, τότε αυτό σημαίνει ότι και ο ίδιος ο πολιτισμός βρίσκεται σε εσωτερική αποσύνθεση.

Γι’ αυτό ο αγαπημένος μου αείμνηστος Κυρ Φώτης Κόντογλου φαντάζει σήμερα προφητικός.

Δεν πολεμούσε απλώς μια αισθητική σχολή, πολεμούσε την αποκοπή του ανθρώπου από τις ρίζες του.

Ήξερε ότι όταν κοπεί η μνήμη, πεθαίνει και το μέτρο και ι όταν πεθάνει το μέτρο, η ασχήμια παύει να θεωρείται ασχήμια και αρχίζει να επιβάλλεται ως νέα αλήθεια.

Όμως η ομορφιά δεν πεθαίνει τόσο εύκολα.

Μπορεί να εξορίζεται από μουσεία, γκαλερί και ιδρύματα, αλλά επιβιώνει ακόμη στα πρόσωπα των γιαγιάδων που ανάβουν ένα καντήλι, σε ένα ξωκλήσι του Αιγαίου, σε έναν στίχο του , σε μια εικόνα του , σε μια ψαλμωδία που αντηχεί μέσα στους αιώνες.

Εκεί όπου ο άνθρωπος θυμάται ακόμη ότι δεν γεννήθηκε για να γίνει καταναλωτής εντυπώσεων αλλά φορέας νοήματος.

Ίσως τελικά αυτή να είναι η μεγάλη σύγκρουση της εποχής μας.

Όχι ανάμεσα στο παλιό και το νέο.

Αλλά ανάμεσα στο φως και στην παραμόρφωση.

Ανάμεσα στην τέχνη που ανυψώνει τον άνθρωπο και στην «τέχνη» που τον συνηθίζει στο χάος.

Ανάμεσα στον πολιτισμό που γεννά Παρθενώνες και αγιογραφίες και στον πολιτισμό που χειροκροτεί την πτώση του ανθρώπου ως θέαμα.

Γιατί όταν μια κοινωνία πάψει να γονατίζει μπροστά στο Ωραίο, αργά ή γρήγορα θα γονατίσει μπροστά στο τερατώδες.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους