Η συγκεκριμένη πράξη αφορά ένα ιδιαίτερα κρίσιμο και θεσμικά σημαντικό προδικαστικό ερώτημα που έχει τεθεί προς το Συμβούλιο της Επικρατείας στο πλαίσιο δίκης που εκκρεμεί ενώπιον του Διοικητικού...

Πλήρες Κείμενο:

Η συγκεκριμένη πράξη αφορά ένα ιδιαίτερα κρίσιμο και θεσμικά σημαντικό προδικαστικό ερώτημα που έχει τεθεί προς το Συμβούλιο της Επικρατείας στο πλαίσιο δίκης που εκκρεμεί ενώπιον του Διοικητικού Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης και σχετίζεται με την ερμηνεία και κυρίως με τον έλεγχο της συνταγματικότητας υπό το πρίσμα της αρχής της αναλογικότητας ενός διοικητικού προστίμου που προβλέπεται από το άρθρο 54Η του ν. 4987/2022 Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας.

Συγκεκριμένα αφορά την περίπτωση επιβολής προστίμου σε φορολογούμενο ο οποίος δεν διαβιβάζει ορθά ή εμπρόθεσμα τα δεδομένα των εκδοθέντων παραστατικών λιανικής συναλλαγής στην ψηφιακή πλατφόρμα myDATA της ΑΑΔΕ μέσω του συστήματος των Φορολογικών Ηλεκτρονικών Μηχανισμών και η επίμαχη ρύθμιση προβλέπει ότι για κάθε μη διαβιβασθέν στοιχείο επιβάλλεται πρόστιμο ισοδύναμο με ποσοστό 50% επί του αναγραφόμενου ΦΠΑ του συγκεκριμένου παραστατικού ανεξαρτήτως του αν από την παράλειψη αυτή προκύπτει πραγματική απώλεια δημοσίων εσόδων ή αν υφίσταται φοροδιαφυγή ή απλώς τυπική παραβίαση της υποχρέωσης ψηφιακής διαβίβασης και το Διοικητικό Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης με την υπ’ αριθμ. 746/2026 απόφασή του έκρινε ότι τίθεται σοβαρό ζήτημα ερμηνείας του ενωσιακού και συνταγματικού δικαίου και ιδίως της αρχής της αναλογικότητας όπως αυτή απορρέει από το Σύνταγμα και το ενωσιακό δίκαιο και για τον λόγο αυτό υπέβαλε προδικαστικό ερώτημα προς το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο της χώρας ζητώντας να διευκρινιστεί αν μια τέτοια νομοθετική επιλογή όπου η διοικητική κύρωση συνδέεται μηχανιστικά και αυτοματοποιημένα με την αξία του ΦΠΑ κάθε συναλλαγής και μάλιστα εξομοιώνεται ως προς τη βαρύτητα και το ύψος της με την κύρωση που επιβάλλεται για πολύ σοβαρότερη παράβαση όπως η μη έκδοση φορολογικών στοιχείων που συνιστά μορφή φοροδιαφυγής είναι σύμφωνη με την αρχή της αναλογικότητας η οποία απαιτεί τα διοικητικά μέτρα να είναι πρόσφορα αναγκαία και μη υπέρμετρα σε σχέση με τον επιδιωκόμενο σκοπό δημοσίου συμφέροντος που εν προκειμένω είναι η διασφάλιση της διαφάνειας των συναλλαγών η ηλεκτρονική παρακολούθηση της φορολογικής δραστηριότητας.

Η πρόληψη της φοροδιαφυγής μέσω ψηφιακού ελέγχου και ειδικότερα τίθεται το ζήτημα αν το κράτος μπορεί να επιβάλλει τόσο υψηλή και ποσοστιαία κύρωση για μια τυπική παράβαση διαδικαστικού χαρακτήρα όπως η μη διαβίβαση δεδομένων χωρίς να εξετάζεται αν υπήρξε πραγματική απόκρυψη εσόδων ή ζημία του Δημοσίου και αν μια τέτοια ρύθμιση οδηγεί σε δυσανάλογη επιβάρυνση των διοικουμένων και σε ουσιαστική εξομοίωση τυπικών και ουσιαστικών φορολογικών παραβάσεων κάτι που ενδέχεται να αντίκειται στη θεμελιώδη αρχή της δίκαιης διοικητικής κύρωσης και της χρηστής διοίκησης και το ζήτημα αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία διότι αφορά μεγάλο αριθμό εκκρεμών υποθέσεων φορολογουμένων που έχουν επιβληθεί πρόστιμα στο πλαίσιο της ψηφιακής πλατφόρμας myDATA και η έκβαση της υπόθεσης ενώπιον του ανώτατου δικαστηρίου θα αποτελέσει νομολογιακό οδηγό για το σύνολο της διοικητικής πρακτικής της ΑΑΔΕ και για την ερμηνεία του ορίου μεταξύ τυπικής φορολογικής συμμόρφωσης και ουσιαστικής φορολογικής παράβασης.

Παράλληλα η πράξη ορίζει δικάσιμο για τις 7 Οκτωβρίου 2026 και αναθέτει την εισήγηση σε Σύμβουλο Επικρατείας καθορίζοντας επίσης διαδικαστικές υποχρεώσεις κοινοποίησης αποστολής φακέλου και δημοσίευσης προκειμένου να διασφαλιστεί η πλήρης επεξεργασία του ζητήματος και η ενιαία αντιμετώπιση των συναφών υποθέσεων και τελικώς το βασικό νομικό διακύβευμα είναι αν το ύψος του προστίμου 50% του ΦΠΑ ανά μη διαβιβασθέν στοιχείο αποτελεί εύλογο και αναλογικό διοικητικό μέτρο ενίσχυσης της φορολογικής συμμόρφωσης στο ψηφιακό περιβάλλον.

Αν υπερβαίνει το αναγκαίο μέτρο και μετατρέπεται σε κυρωτικό μηχανισμό υπέρμετρης αυστηρότητας που δεν διαφοροποιεί επαρκώς μεταξύ τυπικής αμέλειας και ουσιαστικής φοροδιαφυγής με αποτέλεσμα να τίθεται σε δοκιμασία η ίδια η συνταγματική ισορροπία μεταξύ δημοσίου συμφέροντος και προστασίας του διοικουμένου απέναντι στην κρατική κυρωτική εξουσία.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους