𝚻𝛂 𝛌𝛐𝛖𝛕𝛒ά 𝛕𝛐𝛖 𝚨𝛒𝛘𝛂ί𝛐𝛖 𝛉𝛆ά𝛕𝛒𝛐𝛖 Ά𝛒𝛄𝛐𝛖ς – 𝚶𝛊 𝛌𝛆𝛄ό𝛍𝛆𝛎𝛆ς «𝚯έ𝛒𝛍𝛆ς 𝚨». Όλγα Ψυχογυιού, Αρχαιολόγος Δ’ ΕΚΠΑ «Οι εντυπωσιακοί πλινθόκτιστοι τοίχοι που υψώνονται κοντά στο μεγάλο αρχαίο Θέατρο του Άργους...

Πλήρες Κείμενο:

𝚻𝛂 𝛌𝛐𝛖𝛕𝛒ά 𝛕𝛐𝛖 𝚨𝛒𝛘𝛂ί𝛐𝛖 𝛉𝛆ά𝛕𝛒𝛐𝛖 Ά𝛒𝛄𝛐𝛖ς – 𝚶𝛊 𝛌𝛆𝛄ό𝛍𝛆𝛎𝛆ς «𝚯έ𝛒𝛍𝛆ς 𝚨». Όλγα Ψυχογυιού, Αρχαιολόγος Δ’ ΕΚΠΑ «Οι εντυπωσιακοί πλινθόκτιστοι τοίχοι που υψώνονται κοντά στο μεγάλο αρχαίο Θέατρο του Άργους απεικονίζονται σε πολλές από τις γκραβούρες που μας άφησαν οι ταξιδιώτες που επισκέφτηκαν την πόλη του Άργους κατά τον 18ο και 19ο αιώνα.

Το υπόλοιπο όμως του μεγάλου οικοδομήματος στο οποίο ανήκουν οι τοίχοι, βυθίστηκε στη λήθη κάτω από τα χώματα που κάλυψαν τα ερείπιά του.

Το έφεραν πάλι στο φως οι ανασκαφικές έρευνες που διεξάχθηκαν από τους αρχαιολόγους της Γαλλικής Αρχαιολογικής Σχολής Αθηνών, τον René Ginouvès, κατά τα έτη 1954 και 1955 και τον Πιέρ Οπέρ (Pierre Aupert) από το 1972 έως το 1989.

Σήμερα ορίζει σ’ όλο του το μήκος τη νότια πλευρά της αρχαίας οδού που συνέδεε το Θέατρο με την αρχαία Αγορά.

Από την πρώτη ανασκαφική εκστρατεία αποκαλύφθηκαν εγκαταστάσεις μεγάλων δημόσιων ρωμαϊκών λουτρών και το κτήριο ονομάστηκε «Θέρμες Α». Αποκαλύφθηκαν στη συνέχεια αρχιτεκτονικά στοιχεία που οδήγησαν τους ανασκαφείς στο συμπέρασμα ότι το κτήριο δεν είχε αρχικά οικοδομηθεί ως λουτρικό συγκρότημα, αλλά ως ιερό.

Διαπιστώθηκαν τρεις κύριες οικοδομικές φάσεις: η πρώτη στα τέλη του 1ου μ.Χ. αιώνα (90-100 π.Χ.), η δεύτερη μισό αιώνα περίπου αργότερα, την εποχή του αυτοκράτορα Αδριανού και η τελευταία στα τέλη του 3ου αι. – αρχές 4ου αι. μ.Χ., την εποχή του αυτοκράτορα Γόρδιου του Γ’. Το κτήριο ήταν αρχικά ιερό αφιερωμένο σε θεότητες συνδεμένες με την ίαση, ενώ στην τελευταία του οικοδομική φάση ο χώρος διαμορφώθηκε ως δημόσια λουτρά.

Και στις τρεις φάσεις το νερό κατείχε σημαντική θέση και το μετέφεραν υδαταγωγοί από το υδραγωγείο του Κεφαλαρίου, στα νοτιοδυτικά του κτηρίου.

Το τμήμα του κτηρίου που παρέμεινε ορατό από την αρχαιότητα ανήκει στην αρχική του φάση.

Την εποχή που οικοδομήθηκε η πρώτη φάση του κτηρίου, η λατρεία του Σάραπι είχε ήδη μεγάλη διάδοση σ’ όλο τον ρωμαϊκό κόσμο, όπου σε κάθε χώρα γινόταν αφομοίωση με τους ντόπιους θεούς.

Επιπλέον και ιδιαίτερα στο Άργος ο Σάραπις παρουσιάζεται ως θεοποίηση του Άπι, του υιού του Φορωνέος. Ο Pierre Aupert είναι της άποψης ότι το μεγάλο μαρμάρινο προσωπείο που βρέθηκε κατά την ανασκαφή του Θεάτρου ανήκει στο άγαλμα του θεού που στεκόταν πάνω στην εξέδρα του ναού.

Η ταύτιση του ιερού με «Σαραπείο» αμφισβητείται από άλλους αρχαιολόγους μελετητές την αρχαίας πόλης που θεωρούν πιθανότερη την ύπαρξη παλαίστρας γυμνασίου στο χώρο της κλειστής αυλής, σε χώρο λατρείας του Ασκληπιού.

Την εποχή του αυτοκράτορα Αδριανού γύρω στο 130 μ.Χ., γίνονται ριζικές μετατροπές στο μνημείο.

Ο ναός είναι πλέον αποκλειστικά αφιερωμένος στον Ασκληπιό.

Η παρουσία θερμών λουτρών σε ιερό αφιερωμένο στο θεό της Ιατρικής, τον Ασκληπιό, συνεχίζεται από την Ελληνιστική εποχή και ανταποκρίνεται στις ανάγκες της ίασης, καθώς τα αρχαία ιατρικά κείμενα επισημαίνουν τις θεραπευτικές και τονωτικές ιδιότητες του νερού με την αλλεπάλληλη χρήση λουτρών με πολύ αντίθετες θερμοκρασίες.

Η θερμοκρασία των δαπέδων στις θερμές αίθουσες έφθανε συνήθως τους 57°C. Στις «Θέρμες Α» η αντίθεση στις θερμοκρασίες των θερμών και των κρύων χώρων θα πρέπει να ήταν ιδιαίτερα ακραία, αφού υπάρχουν τουλάχιστον δύο κλίβανοι για κάθε θερμή αίθουσα αντί για ένα, ανεβάζοντας τη θερμοκρασία στα 80-100° C. Υπήρχαν επίσης κλίβανοι για τη θέρμανση του νερού το οποίο υπήρχε μέσα στις πισίνες των θερμών και σε λουτήρες όπου εδημιουργείτο ατμός για τις αίθουσες εφίδρωσης.

Κατά την τελευταία οικοδομική φάση, οι «Θέρμες Α» έχουν τα χαρακτηριστικά των μεγάλων δημοσίων λουτρών της εποχής.

Στα χρόνια της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, οι πόλεις είχαν πολλές θέρμες, για να εξυπηρετήσουν τις ανάγκες όλου του πληθυσμού. Στο Άργος έχουν αποκαλυφτεί ως σήμερα πάνω από δεκατέσσερα τμήματα λουτρών, χωρίς να είναι δυνατόν να προσδιοριστεί πόσα από αυτά λειτουργούσαν κατά την ίδια χρονική περίοδο.

Όμως οι «Θέρμες Α» ξεχωρίζουν από το μέγεθος και την πολυτέλεια των κατασκευών και συγκαταλέγονται στα μεγαλύτερα και πλουσιότερα δημόσια λουτρά στον Ελληνικό χώρο.

Ύστερα από την κατάργηση της αρχαίας θρησκείας ο ναός μετατράπηκε σε Παλαιοχριστιανική εκκλησία.

Τότε τοποθετήθηκαν στην κρύπτη οι τρεις λίθινες σαρκοφάγοι που βρίσκονται εκεί ακόμη και σήμερα και που βρέθηκαν συλημμένες.

Η σύντομη αυτή προσπάθεια περιγραφής του πολύπλοκου μνημείου, ενός ακόμη θησαυρού αυτής της πόλης, του οποίου αναμένεται η δημοσίευση από τον Pierre Aupert, σκοπό έχει να συμβάλλει στην ενημέρωση των κατοίκων της περιοχής και στην ενεργοποίηση του ενδιαφέροντος των αναγνωστών, ώστε να σπεύσουν οι διαδικασίες για τη διάσωση του πρώτα από όλα και έπειτα την ανάδειξή του.»

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους