‘’Ολυμπιακή Ιδέα. Από τους Αρχαίους στους Σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες’’ Ο θεσμός του Ανοικτού Λαϊκού Πανεπιστήμιου Γιαννιτσών που λειτουργεί εδώ και χρόνια για άλλη μια φορά έκανε αισθητή την...

Πλήρες Κείμενο:

‘’Ολυμπιακή Ιδέα. Από τους Αρχαίους στους Σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες’’ Ο θεσμός του Ανοικτού Λαϊκού Πανεπιστήμιου Γιαννιτσών που λειτουργεί εδώ και χρόνια για άλλη μια φορά έκανε αισθητή την παρουσία του προσδίνοντας άλλη διάσταση στο πολιτιστικό και επιστημονικό στίγμα του στην πόλη των Γιαννιτσών και την ευρύτερη περιοχή μας. Η Ιστορική και Λαογραφική Εταιρεία Γιαννιτσών ‘’Ο Φίλιππος’’ σε συνεργασία με τον Δήμο Πέλλας, συνεχίζοντας την ομολογουμένως έξοχη διαδρομή της προσκάλεσε ως ομιλητή τον κ. Φανιόπουλο Χριστόδουλο διδάκτορα Φυσικής Αγωγής, Σύμβουλο Εκπαίδευσης και επόπτη ποιότητας της Εκπαίδευσης στην Πρωτοβάθμια Διεύθυνση Εκπαίδευσης Πέλλας Ο ομιλητής, αναγνωρισμένος στον επιστημονικό του χώρο με πλούσιο βιογραφικό, ανέλαβε να παρουσιάσει ένα εξαιρετικό θέμα.

Η ομιλία του με τίτλο: ‘’ Ολυμπιακή Ιδέα.

Από τους Αρχαίους στους Σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες’’ σε συνδυασμό με εικόνες και σχεδιαγράμματα πραγματικά κράτησε ψηλά το ενδιαφέρον του κοινού που έσπευσε να παρακολουθήσει την εκδήλωση στην Βόρεια Αίθουσα του Πνευματικού Κέντρου των Γιαννιτσών το Σάββατο 28-3-2026 στις 19.00΄. Οι αρχαίοι Ολυμπιακοί Αγώνες, που είχαν θρησκευτική χροιά, έχουν ως αφετηρία τους το έτος 776 π.Χ. Εκεί στην περιοχή της Ολυμπίας συμμετείχαν μόνον Έλληνες από τα πέρατα του αρχαίου ελληνικού κόσμου (Σικελία, Νότια Ιταλία, Κριμαία, Κύπρος, Κυρηναϊκή, Μικρά Ασία, Ελλάδα κλπ.). Ο κότινος (κλαδί ελιάς) και η αναγνώριση από τους ομοεθνείς τους της γενναιότητας και της ανδρείας των αθλητών ήταν η αμοιβή τους καθώς και λίγο λάδι.

Ο ευγενής στόχος τους ήταν η ‘’καλοκαγαθία’’ δηλ. η αρμονική σύζευξη της σωματικής άσκησης και της καλλιέργειας της ψυχής.

Οι αγώνες γινόταν κάθε 4 χρόνια στην Ολυμπία της Πελοποννήσου και παρά δε την εκεχειρία που γενικά εφαρμοζόταν, οι 2 γειτονικές πόλεις Ήλιδα και Πίσα μεταξύ τους εκτρέπονταν - ουκ ολίγες φορές- σε προστριβές κι εχθρικές ενέργειες! Γυμνάσια υπήρχαν παντού σε κάθε πόλη. Στην Αθήνα φημισμένα ήταν το Λύκειο, ιδρυμένο από τον Αριστοτέλη, η Ακαδημία από τον Ακάδημο και το Κυνόσαργες από τον Αντισθένη.

Η μονομέρεια ήταν μη αποδεκτή γιατί μόνο η εξάσκηση σώματος οδηγεί στην τραχύτητα, ενώ η ενασχόληση μόνο με την σοφία δημιουργεί μαλθακότητα. Ο Σωκράτης θεωρεί ντροπή να μην δεις το σώμα σου γυμνασμένο, ενώ ο Αριστοτέλης κατηγορεί την σωματική ασχήμια εξαιτίας έλλειψης άσκησης.

Στο περιστύλιο του γυμνασίου γινόταν μαθήματα χορού, μουσικής, φιλοσοφίας κλπ. ενώ στον κεντρικό περιστοιχισμένο αγωνιστικό χώρο/αυλή οι αθλητές ασκούνταν οργανωμένα και κάτω από επίβλεψη.

Είναι χαρακτηριστικό ότι οι αθλητές στην αρχαιότητα συναγωνίζονταν ναι μεν ποιος θα αναδειχθεί πρώτος αλλά ταυτοχρόνως δε, δεν επιδίωκαν να πετύχουν τα ρεκόρ όπως γίνεται εδώ και χρόνια στην εποχή μας! Να σημειωθεί ότι οι αρχαίοι Έλληνες αθλητές ήξεραν τα όριά τους και φοβόντουσαν να τα φτάσουν, ενώ οι σύγχρονοι αθλητές δεν ξέρουν τα όριά τους και φοβούνται ότι δεν θα τα φτάσουν.

Στην ελληνιστική περίοδο δόθηκε μεγάλη σημασία στο ιατρικό και θεραπευτικό πλαίσιο.

Ο γνωστός ιατρός Γαληνός κάνει συχνή αναφορά σε αυτά τα ζητήματα.

Η έκφραση: ‘’Νους υγιής εν σώματι υγιές’’ αποδίδεται στον Λατίνο Ιούνιο Ιουβενάλιο (60-127 μ.Χ.) κι εκφράζει μιαν ολόκληρη στάση ζωής.

Ο ποταμός Τίβερης στην Ρώμη γίνεται χώρος αθλημάτων.

Με το πέρασμα των χρόνων, την Ρωμαιοκρατία, την αλλοτρίωση των ηθών, την μονομέρεια, παραβίαση των σχετικών κανονισμών κ.ά. οι Ολυμπιακοί Αγώνες απαξιώθηκαν στην πράξη και την εκτίμηση του κόσμου.

Με την έλευση του Χριστιανισμού έχουμε μια διαφορετική αντιμετώπιση επειδή είχαν θρησκευτική χροιά.

Καταργήθηκαν λοιπόν οι Αγώνες με άλλες ειδωλολατρικές εκδηλώσεις το 393 μ.Χ. Βεβαίως συνέχισαν και ελάμβαναν χώρα αθλητικοί αγώνες σε αρκετές περιοχές της Ανατολικής και Δυτικής αυτοκρατορίας, αλλά πλέον τίθενται σε τελείως διαφορετικό πλαίσιο.

Η καινούρια θρησκεία με τις διδαχές της όσον αφορά την ισορροπία μεταξύ άσκησης σώματος και άσκησης ψυχής διαμορφώνει νέα πλαίσια με γυμνάσματα, παίγνια και πρακτική διάσταση. Ο Ιερώνυμος Mercurialis (1530-1606) με την μεθοδική έρευνα, ο Γάλλος Ζαν Ζακ Ρουσσώ με το κήρυγμα για επιστροφή στην φύση και τις αξίες της καθώς και ο Γερμανός Basenof αλλά και άλλοι φέρνουν τον κόσμο κοντά στα αγαθά της Αναγέννησης. Στους Έλληνες διαφωτιστές γίνεται σαφής αναφορά και σχετικές προτροπές όπως π.χ. στον Ρήγα Φεραίο με τα έργα του: ‘’Ολύμπια’’ ‘’νέος Ανάχαρσις’’ ‘’Εφημερίς’’ ‘’Ερμής ο Λόγιος’’ κ.ά. Στον 19ο αι. εποχή του ρομαντισμού και της αναζήτησης δημιουργούνται νέα δεδομένα και προσεγγίσεις. Ο Αλέξανδρος Σούτσος γράφει σχετικό ποίημα στην εφημερίδα ‘’Ήλιος’’ ο λόγιος Μηνάς Μινωίδης (1800 Έδεσσα-1865 Παρίσι) δημιουργεί νέες κινήσεις και μεταφράζει στα Γαλλικά τον ‘’Φιλόστρατο’’. Η Ελλάδα στα τέλη του 19ου αι. είναι μια μικρή αδύναμη και χρεωκοπημένη χώρα που δεν είναι σε θέσει να οργανώσει Ολυμπιακούς Αγώνας.

Βρίσκεται χορηγός ο επιχειρηματίας Γεώργιος Αβέρωφ που αναμαρμάρωσε, εν μέρει, το ονομαστό Παναθηναϊκό στάδιο αλλά προσφέρονται και άλλοι πρόθυμοι ομογενείς και έτσι πείθεται η κυβέρνηση να διεκδικήσει την αναβίωση-αν και δεν είναι σωστός τίτλος-των Ολυμπιακών Αγώνων. Ο Βεροιώτης Δημήτριος Βικέλας σε συνεννόηση με τον Ιωάννη Φωκιανό, τον γυμναστή και συγγραφέα και ο βαρώνος Πιερ Ντε Κουμπερτέν πρωτοστατούν στις σχετικές ενέργειες και τελικά σε συνέδριο το 1894 στην Σορβόνη ανατίθεται στην Αθήνα η διοργάνωση των πρώτων σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων.

Η 25η Μαρτίου, ημέρα του Ευαγγελισμού και της Εθνικής Επέτειου της Επανάστασης του 1821 και ταυτοχρόνως ημέρα έναρξης των Αγώνων, ήταν αφορμή για Εθνική Ανάταση, αισιοδοξία και υπερηφάνεια.

Το 1896 δεν υπάρχει 3ος νικητής και μετάλλιο παρά μόνον 1ος και 2ος νικητής! Οι Πρώτοι Ολυμπιακοί Αγώνες περιλάμβαναν στίβο, κολύμβηση (στον κόλπο της Ζέας), ξιφασκία, ποδηλασία, γυμναστική, σκοποβολή, τένις, άρση βαρών , πάλη με κορυφαίο αθλητικό γεγονός την μαραθώνια διαδρομή.

Η λεγόμενη μεσολυμπιάδα που έγινε το 1906 δεν λαμβάνεται υπόψιν στην αρίθμηση των σύγχρονων Ολυμπιάδων.

Έτσι οι 1900 οι δεύτεροι αγώνες έγιναν στο Παρίσι, οι τρίτοι στο 1904 στο Σαιντ Λούις , το 1908 στο Λονδίνο, το 1912 στην Στοκχόλμη, το 1916 δεν έγιναν λόγω Α΄ Παγκόσμιου Πόλεμου, το 1920 στην Αμβέρσα, το 1924 ξανά στο Παρίσι, το 1928 στο Άμστερνταμ, το 1932 στο Λος Άντζελες, το 1936 στο Βερολίνο, το 1940 και το 1944 δεν έγιναν λόγω του Β΄ Παγκόσμιου Πόλεμου, το 1948 ξανά στο Λονδίνο , το 1952 στο Ελνσίνκι, το 1956 στην Μελβούρνη, το 1960 στην Ρώμη, το 1964 στο Τόκιο, το 1968 στο Μεξικό, το 1972 στο Μόναχο, το 1976 στο Μόντρεαλ, το 1980 στην Μόσχα, το 1984 και πάλι στο Λος Άντζελες, το 1988 στην Σεούλ, το 1992 στην Βαρκελώνη, το 1996 στην Ατλάντα, το 2000 στο Σίδνεϋ, το 2004 ξανά στην Αθήνα, το 2008 στο Πεκίνο, το 2012 ξανά στο Λονδίνο, το 2016 στο Ρίο ντε Τζανέιρο, το 2020/21 ξανά στο Τόκιο, το 2024 ξανά στο Παρίσι, το 2028 προγραμματίζονται ξανά για το Λος Άντζελες, ενώ το 2032 προβλέπεται να διεξαχθούν στο Μπρισμπέιν.

Παράλληλα με τους θερινούς ολυμπιακούς αγώνες τελούνται εδώ και χρόνια οι Χειμερινοί ολυμπιακοί αγώνες καθώς επίσης έχουν καθιερωθεί και οι Παραολυμπιακοί Αγώνες.

Τα κύρια Ολυμπιακά σύμβολα είναι τα εξής: η Ολυμπιακή Σημαία, το Ολυμπιακό Σύνθημα, ο Ολυμπιακός Ύμνος που γράφτηκε από τον σπουδαίο Έλληνα ποιητή Κωστή Παλαμά και μελοποιήθηκε από τον Κερκυραίο Σπύρο Σαμάρα το 1896 η Ολυμπιακή φλόγα και ο Κότινος.

Δέον να σημειωθεί ότι έγιναν και μποϋκοτάζ των Ολυμπιακών Αγώνων από κάποια κράτη το 1976, το 1980 και το 1984.

Συνέβησαν και τρομοκρατικές ενέργειες το 1972, ενώ θα μείνει στην αθλητική ιστορία η περίπτωση του Σπύρου Λούη το 1896, του Τζιμ Θόρπ που το 1912 του αφαιρέθηκαν τα ολυμπιακά μετάλλια, του Τζέσε Όουενς το 1936 κ.ά. Η καθόλα επιτυχημένη εκδήλωση του Α.Λ.Π. έκλεισε με ερωτήσεις από το κοινό καθώς και μια ουσιαστική αλλά και καίρια παρέμβαση του πρόεδρου της Ιστορικής και Λαογραφικής Εταιρείας Γιαννιτσών κ. Κωνσταντίνου Κάμτση ο οποίος συνεχάρη τον ομιλητή κι έθεσε τον προβληματισμό της τότε αλλά κυρίως της δικής μας εποχής που το ολυμπιακό ιδεώδες κινδυνεύει να αλλοιωθεί από παρεμβάσεις υλιστικών, οικονομικών, πολιτικών και άλλων επιδιώξεων και συμφερόντων.

Πολύ συγκινητικές ήταν στ΄αλήθεια οι στιγμές που ο πρόεδρος της Ι.Λ.Ε. Γιαννιτσών εκπροσωπώντας κι ερμηνεύοντας τα αισθήματα ευγνωμοσύνης της τοπικής κοινωνίας απέμεινε ειδική πλακέτα βραβεύοντας στο πρόσωπο του κ. Γαβριηλίδη προπονητή της ομάδας Ταεκβοντό ‘’Φίλιππος’’ -που ιδρύθηκε το 1989- και συζύγου της ολυμπιονίκη Έλλης Μυστακίδου επαινώντας τα παιδιά και τις προσπάθειες που κάνουν τόσα χρόνια και τα μετάλλια που φέρνουν στην πατρίδα μας.

Μάλιστα ο ίδιος σε σύντομη ομιλία του μίλησε για τις επιτυχίες των νέων αθλητών στο εν λόγω άθλημα.

Απαιτείται λοιπόν δύναμη ψυχής, θέληση και υπομονή.

Επίσης στο πρόσωπο της κας Μυσιργή, ως γενική γραμματέας, βραβεύτηκε με ειδική πλακέτα ο πολύ γνωστός στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό Ναυτικός Όμιλος Γιαννιτσών ο οποίος όπως τόνισε η ίδια, από το 1979 που ιδρύθηκε, ξεδιπλώνει τις πολυσχιδείς επιτυχημένες δραστηριότητές του στον ποταμό Λουδία και προσελκύει πλήθος συμμετεχόντων αθλητών-τριών αξιοποιώντας τις εξαιρετικές εγκαταστάσεις του.

Και οι 2 δραστήριοι και παραγωγικοί σύλλογοι δημιουργούν υγιή πρότυπα για τους νέους και νέες συμβάλλοντας στην αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των κατοίκων του Δήμου Πέλλας.

Η βιντεοσκόπηση της εκδήλωσης και η σχετική ηλεκτρονική επεξεργασία έγινε από τον Γεώργιο Γρηγοριάδη, μέλος Δ.Σ. της Ι.Λ.Ε. Γιαννιτσών ‘’Ο Φίλιππος’’. Συντονισμός εκδήλωσης, παρουσίαση, κείμενο: Λάζαρος Η. Κενανίδης, εκπαιδευτικός, διδάκτορας. ΑΠΘ, υπεύθυνος Α.Λ.Π. και μέλος Δ.Σ. της Ι.Λ.Ε. Γιαννιτσών ‘’Ο Φίλιππος’’.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους