Τέχνη στην περιφέρεια. Στη Φλώρινα το τελευταίο σαββατοκύριακο του Απρίλη Στην ακριτική μικρή πόλη στα βορειοδυτικά της χώρας, ανάμεσα στις παρυφές των χαμηλών βουνών, την πνιγμένη από τη βλάστηση...

Πλήρες Κείμενο:

Τέχνη στην περιφέρεια. Στη Φλώρινα το τελευταίο σαββατοκύριακο του Απρίλη Στην ακριτική μικρή πόλη στα βορειοδυτικά της χώρας, ανάμεσα στις παρυφές των χαμηλών βουνών, την πνιγμένη από τη βλάστηση, που μοσχομύριζε από τις ευωδιές της άνοιξης και κελάρυζε απ΄ τη ροή του μικρού ποταμού Σακουλέβα.

Στην πόλη του Αγγελόπουλου τη συνδεδεμένη με την ατμόσφαιρα του γκρίζου στα έργα του που ήταν τελείως διαφορετική τώρα, ολάνθιστη στην καρδιά της Άνοιξης… Με την εναπομείνασα ομορφιά των σπιτιών στις όχθες το ένα πιο ξεχωριστό από το άλλο χρωματιστά σε ιδιότυπο νεοκλασσικό/εκλεκτικιστικό ύφος, όπως το μετέφεραν σαν ύφος οι ντόπιοι έμποροι που πλούτιζαν στη Μολδοβλαχία και στα υπόλοιπα Βαλκάνια κ στη Βιέννη και στην Αμερική αργότερα, επέστρεφαν στην πατρίδα για να κάνουν το κάθε σπίτι κόσμημα διαφορετικό από του διπλανού τους.

Στο ίδιο στυλ και μέσα στην πόλη σπαρμένα, άναρχα πια ανάμεσα στα νεότερα κτίσματα που ασχημαίνουν κάθε επαρχιακή πόλη.

Εκεί στην όχθη διακρίναμε και το σπίτι της ταινίας “ο Μελισσοκόμος” και άλλα των ταινιών του μεγάλου σκηνοθέτη.

Και με πλατείες με μνημεία παντού που θυμίζουν τους αγώνες της περιοχής και σύγχρονα γλυπτά, όπως αυτά στο Νέο Πάρκο, από το Συμπόσιο Γλυπτικής του 2023, στο πλαίσιο των πολιτιστικών παρεμβάσεων της Σχολής Καλών Τεχνών της Φλώρινας, ολόλαμπρα και ολοκάθαρα χωρίς βανδαλισμούς, όπως τα αντίστοιχα δικά μας που κακοποιούνται εδώ και χρόνια στο πάρκο του Αναύρου, ούτε και με τραπεζοκαθίσματα τριγύρω τους να τα εξαφανίζουν ή να τα μετατρέπουν σε βοηθητική στήριξη για το σέρβις του μαγαζιού, όπως στο καθ΄ υμάς πάρκο και πάλι...αλλά να αναπνέουν και να επικοινωνεί το κοινό με το μεγαλείο της τέχνης ! Και με τα καφέ της πόλης αλλά και τα εμπορικά μαγαζιά, τις ταβέρνες, εστιατόρια ως τα μικρά street food να έχουν ζωγραφισμένους τοίχους και καλλιτεχνικές συνθέσεις, όχι απαραιτήτως υψηλής ποιότητας αλλά με κάποια αισθητική και σεβασμό στους χώρους, που άφηναν την εντύπωση πως η τέχνη είναι παντού στη μικρή πόλη και χωρίς εξευτελιστικά ακαλαίσθητα γραφίσματα στους τοίχους εξωτερικά, όλα καθαρά.

Εξέφρασα την απορία μου για την τέχνη στην πόλη στον καλλιτέχνη που μας ξενάγησε στην Πινακοθήκη Φλώρινας λέγοντας του για το πόσα έργα είδαμε σε χώρους εστίασης της πόλης και η απάντησή του ήταν πως υπάρχουν πολλοί καλλιτέχνες στην πόλη, είναι η ιστορία της, και για να προσθέσει στη συνέχεια πως δεν συμβαίνει αυτό μόνο στα μαγαζιά αλλά κ στα σπίτια όλων των Φλωρινιωτών που συναγωνίζονται με τις συλλογές τους, κάθε σπίτι και συλλογή, όχι μόνο των πλουσίων.

Και κατέληξε ο καλλιτέχνης λέγοντας πως στη Φλώρινα όλοι ζωγραφίζουν! Ίσως για να διώχνουν τον μακρύ χειμώνα!...ΆΦΩΝΗ! Αναλογιζόμενη την “αρχοντιά” της πόλης μας! Για τους πολλούς ζωγράφους της πόλης από την απελευθέρωση της το 1912, είχαμε ήδη ακούσει κατά την περιήγησή μας στην αίθουσα του Φιλεκπαιδευτικού Συλλόγου Φλωρίνης «Ο Αριστοτέλης» με δραστηριότητες που καλύπτουν όλους τους τομείς των τεχνών και διαπιστώσαμε βλέποντας την έκθεση μέρους της συλλογής από ντόπιους ζωγράφους . Έκπληξη στη συνέχεια και το Λαογραφικό Μουσείο που στηρίζει ο αντίστοιχος σύλλογος με προσφορά εθελοντών και πλήθος δράσεων, που στεγάζεται στο παλιό ξενοδοχείο “Διεθνές” σε ιδιότυπο art deco στυλ, εκεί όπου υπάρχει το περίφημο καφενείο, μεζεδοπωλείο τώρα, των ατμοσφαιρικών σκηνών του Αγγελόπουλου.

Πολλές οι δωρεές ιδιωτών από τον τσαγκάρη έως τον μελισσοκόμο, τους καλλιτέχνες κηροπλάστες και άλλους πολλούς επαγγελματίες και πολίτες.

Έκπληξη και η επίσκεψή μας στο φημισμένο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης της Φλώρινας, ένα από τα σημαντικότερα και εγκυρότερα εικαστικά κέντρα της χώρας, που ιδρύθηκε από τη Στέγη Φιλοτέχνων Φλώρινας το 1977 και στεγάζεται σε ένα νεοκλασικό κτήριο, στην ιστορική οικία Εξάρχου, γνωστή ως χώρου φιλοξενίας του τότε Βασιλιά και της σύγκρουσής με τους Βενιζελικούς.

Διαβάζουμε στην ιστοσελίδα του πως ”Η ιδιαιτερότητα τής ίδρυσης και της λειτουργίας του έγκειται αποκλειστικά στο μεράκι και την αγάπη των υπευθύνων, που όλα αυτά τα χρόνια δούλεψαν και δουλεύουν γι' αυτό το σκοπό, αλλά και στην εγκάρδια ανταπόκριση του κοινού της Φλώρινας.

Το περιεχόμενο της μόνιμης συλλογής του, που σήμερα αριθμεί 700 περίπου έργα επώνυμων δημιουργών όλων των μορφών της σύγχρονης ελληνικής τέχνης (και όχι μόνο), του δικαιολογεί το χαρακτήρα του ως Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, γιατί καλύπτει τη μετά το 1950 περίοδο.

Στις αίθουσες του εκτίθενται εκ περιτροπής έργα Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών, από τον Σαγκάλ και τον Νίκολσον μέχρι το Μόραλη και τον Χατζηκυριάκο - Γκίκα …”. Επίσης πως το Μουσείο συνδέεται με την Πινακοθήκη Φλωρινιωτών καλλιτεχνών με μεγάλο αριθμό έργων και πως το “Το 1995, το Μουσείο αποκτά τη συλλογή «Φόρος τιμής στον Γκρέκο» που σχηματίσθηκε από τις δωρεές Ελλήνων καλλιτεχνών για την απόκτηση του έργου « Άγιος Πέτρος» του El Greco από την Εθνική Πινακοθήκη και έτσι ενδυναμώνει το σύγχρονο χαρακτήρα της συλλογής του Μουσείου με 137 νέα έργα…”. Αυτό συνέβη με απόφαση της νέας τότε δ/ας στην Εθνική Πινακοθήκη Μαρίνας Λαμπράκη -Πλάκα και η έκπληξη μας μεγαλώνει όταν επιβεβαιώνεται πως οφείλεται επίσης η παραχώρηση των έργων και στις ενέργειες του Γιώργου Λιάνη και της Δήμητρας Λιάνη με καταγωγή από το διπλανό Αμύνταιο.

Όλα αυτά τα θαυμαστά ακούσαμε και είδαμε συνδεδεμένα με την αγάπη των κατοίκων, από τις αρχές ακόμη του αιώνα, για τις τέχνες στο τέλος του τριημέρου που περάσαμε εκεί για τη διημερίδα “Εικαστικές Τέχνες:Κέντρο και περιφέρεια” που διοργανώθηκε από την Εταιρεία Ελλήνων Ιστορικών Τέχνης και το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας-Τμήμα Εικαστικών &Εφαρμοσμένων Τεχνών/Σχολή Καλών Τεχνών της Φλώρινας με την υποστήριξη του ΥΠΠΟ, της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας και το Δήμο Φλώρινας.

Οι ενδιαφέρουσες εισηγήσεις του διημέρου που δημιούργησαν μια γόνιμη συζήτηση και έθεσαν πολλά ερωτήματα, πολλά ακόμη αναπάντητα που απαιτούν συνέχεια του διαλόγου, όπως αυτό της διφορούμενης σχέσης “Κέντρο και Περιφέρεια” και της εναλλασσόμενης νοηματοδότησης του ή και το μεγάλο ερώτημα “Ποιός κάνει τελικά τον Πολιτισμό οι άνθρωποι ή οι θεσμοί?” και τη συζήτηση να απαιτεί συνέχεια… Στο πλαίσιο του προγράμματος και η δική μας εισήγηση : Τέχνη και καλλιτεχνικοί θεσμοί.

Η περίπτωση του Βόλου: Ένα ανολοκλήρωτο όραμα” με σύντομη αναδρομή στην πολιτιστική ιστορία της πόλης στο πέρασμα του αιώνα και με έμφαση στην 20ετία 1985-2005 με το πολύπλευρο όραμα του Πολιτισμού που περιελάμβανε τις πρωτοποριακές παρεμβάσεις καλλιτεχνικής παιδείας, υποδομών και πολιτιστικής παραγωγής, βοηθούντων των γενικότερων συγκυριών, που ανταποκρίνονταν στο εννοιακό συνδετικό τρίπτυχο ΠΟΛΗ-ΠΟΛΙΤΗΣ -ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ.

Και επειδή η Ιστορία δεν επιτρέπει την κρίση του παρόντος η αναφορά στην πολιτιστική ιστορία της πόλης που “θέλει” να γίνει Μονακό και η “πανελλήνια πρώτη” συμπεριφορών, καταγράφεται και μένει να κριθεί στο μέλλον... Θα ξανάρθουμε στη Χλερηνό-Φλώρινα των Ελλήνων, την τουρκική Φλωρίνα -Φιλουρίνα, τη σλαβική Λέριν -Λερίνα, τη βλάχικη Χλέρνου, την αλβανική Φιλορίνα και την εβραϊκή Πλούρινα, κατά τον ντόπιον ερευνητή Δ.Μ.Πεκάση που μελετά την ιστορία της σπιθαμή προς σπιθαμή.

Να την γνωρίσουμε καλύτερα από την Εποχή του Χαλκού ως την ελληνιστική Λυγκιστίδα του Φιλίππου και του Μεγαλέξανδρου και μέχρι τα χρόνια των κατακτήσεων και του Μακεδονικού Αγώνα.

Να περιηγηθούμε την ίδια και τη γύρω περιοχή των αμπελιών και των οπωροφόρων.

Την αποχαιρετήσαμε προετοιμάζοντας την επόμενη απόδραση μας εδώ, αφού προμηθευτήκαμε το “αναμνηστικό” κρασί από φημισμένο οινοποιείο της ευρύτερης περιοχής και γευτήκαμε τις φρέσκιες νοστιμιές δίπλα στη λίμνη Βεγορίτιδα.

Ευχαριστούμε την καθηγήτρια της Σχολής Καλών Τεχνών Φλώρινας, ιστορικό Τέχνης κα Ζωή Γοδόση που ως Φλωρινιώτισσα μας μύησε στον “κόσμο της τέχνης” της πόλης της, το ίδιο και τα υπόλοιπα μέλη της Οργανωτικής Επιτροπής της Διημερίδας που μας έδωσαν αυτή την ευκαιρία!

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους