«Αριστερός οικονομολόγος», τι είναι αυτό; - Κείμενο του Σωτήρη Λυκούργιώτη Με αφορμή το νέο ντοκιμαντέρ του ΣΚΑΪ αλλά και δυο πρόσφατες συνεντεύξεις του Ευκλείδη Τσακαλώτου και του Γιάνη Βαρουφάκη...

Πλήρες Κείμενο:

«Αριστερός οικονομολόγος», τι είναι αυτό; - Κείμενο του Σωτήρη Λυκούργιώτη Με αφορμή το νέο ντοκιμαντέρ του ΣΚΑΪ αλλά και δυο πρόσφατες συνεντεύξεις του Ευκλείδη Τσακαλώτου και του Γιάνη Βαρουφάκη, έφερα στα νου μου μερικές σκέψεις από το μακρινό 2012, λίγο πριν τις εκλογές, τότε που πάνδημη η αριστερά έβλεπε τους τεχνοκράτες οικονομολόγους ως δήθεν δικούς της, ως δήθεν σωτήρες… Για να μην ξεχάσουμε τα βασικά, τα ξαναθυμήθηκα. "Το να καλείς όμως τους οικονομολόγους να θεραπεύσουν την κρίση είναι σαν να καλείς έναν παιδεραστή να σου πάει τα παιδιά στο σχολείο.

Στην «αθλιότητα της φιλοσοφίας» ο Μαρξ παρατηρεί κάτι ουσιώδες: «οι οικονομολόγοι έχουν έναν ιδιότυπο τρόπο σκέψης.

Κατά τη γνώμη τους δεν υπάρχουν παρά δυο είδη θεσμών, οι τεχνητοί και οι φυσικοί . Οι οικονομολόγοι μοιάζουν κατά τούτο με τους θεολόγους, που και αυτοί αναγνωρίζουν δύο είδη θρησκείας.

Κάθε θρησκεία, εκτός από τη δική τους, είναι δημιούργημα των ανθρώπων, ενώ η δική τους είναι αποκάλυψη του Θεού». Με άλλα λόγια, οι οικονομολόγοι (και δη αυτοί της νεοκλασικής καπιταλιστικής ορθοδοξίας) έχουν τόση σχέση με την επίλυση της καπιταλιστικής κρίση όσο οι μουσουλμάνοι με το Άγιο Όρος. Το Μάρτιο του 1997 οι ειδικοί της παγκόσμιας οικονομίας ανέδειξαν τον υπουργό οικονομικών της Ρωσίας ως τον «πλέον επιτυχημένο στον πλανήτη». Οι «επιστημονικοί» τους δείκτες αξιολογούσαν τα οικονομικά στοιχεία.

Μέσα σε δύο μήνες η άλλοτε ισχυρή οικονομία του πλανήτη κατέρρευσε.

Η οικονομία, που παρουσιάζεται ως επιστήμη, δεν είναι όμως τίποτα παραπάνω από μια στυγνή Ιδεολογία, ένα καθαρό ψέμα, και οι τεχνοκράτες οικονομολόγοι δεν είναι επιστήμονες, αλλά ιεροκήρυκες μιας συγκεκριμένης ιδεολογίας: του καπιταλισμού.

Πρέπει να καταλάβουμε πως για να απελευθερώσουμε τη ζωή μας από τον καπιταλισμό πρέπει να απελευθερώσουμε τις ανάγκες μας από την τεχνική γλώσσα των οικονομολόγων.

Πρέπει να καταλάβουμε πως τα οικονομικά εργαλεία (χρηματιστηριακά, τραπεζικά, νομισματικά) δεν είναι τίποτα παραπάνω από εργαλεία εκμετάλλευσης ανθρώπων.

Που όχι μόνο δεν υπολογίζουν την αξία και την ποιότητα της ανθρώπινης ζωής αλλά στερούμενα ακόμα και οποιουδήποτε είδους δικαιοσύνης αφού μετακυλύουν, μέσα σε δευτερόλεπτα, τεράστια ποσά από τους εκμεταλλευόμενους προς τους εκμεταλλευτές.

Η κρίση του καπιταλισμού είναι πρώτα και κύρια κρίση της οικονομίας του: ενός αφύσικου, άδικου και καταστρεπτικού για την ανθρωπότητα θεσμού, από τον οποίο πρέπει να απαλλαγούμε το συντομότερο δυνατό."

----- "Η θεσμική αριστερά αντιμετώπισε την κρίση σαν ευκαιρία.

Και σωστά θα έλεγε κανένας αφού στο περιβάλλον της κρίσης τα ψέματα του κράτους και τον οικονομικών ελίτ αποκαλύπτονται.

Η ευκαιρία της «αριστεράς» ήταν εδώ και ο χρόνος τώρα.

Όμως, η αριστερά, σχεδόν στο σύνολό της, είναι ένα συνονθύλευμα από μορφώματα που δεν θέλουν να αλλάξουν τα πράγματα.

Επιθυμούν, στην καλύτερη περίπτωση, την επαναφορά στην αμέσως προηγούμενη κατάσταση, σε έναν καπιταλισμό με ανθρώπινο πρόσωπο.

Τώρα όμως που ο καιρός των παχιών αγελάδων τελείωσε και «λεφτά δεν υπάρχουν» πώς μπορεί να σταθεί ένας κόσμος καταναλωτικής ευημερίας ξανά, πώς να στηθεί ξανά κοινωνικό κράτος; Η αριστερά, λοιπόν, δεν ήταν έτοιμη ούτε θα είναι ποτέ να πει στην κοινωνία τη μόνη αλήθεια που προκύπτει από την ανάγνωση της κρίσης: πως το σύστημα που ζήσαμε τελείωσε και πως είτε προχωράμε σε ριζική ανατροπή είτε θα οδηγηθούμε στον ολοκληρωτισμό και κατ' επέκταση σε παγκόσμιο πόλεμο.

Η αριστερά δεν ήταν έτοιμη για την κρίση.

Για δεκαετίες ναρκωμένη στην αυτάρεσκη υπεράσπιση κατακτήσεων του παρεμβατικού κράτους σάστισε και είτε κλείστηκε στον εαυτό της μιλώντας αόριστα για ένα μακρινό κόσμο που θα έρθει όταν ωριμάσουν οι συνθήκες είτε οδηγήθηκε σε ένα πρωτοφανές ντελίριο υπεράσπισης κάθε μικροαστικής εμμονής.

Οι πλέον ευκαιριακές και επικίνδυνες, εν τέλει, ομάδες της δήθεν ριζοσπαστικής αριστεράς έβαλαν στο παιχνίδι της κοινωνικής ζωής τις μούντζες, τα ελικόπτερα, τα γιαουρτώματα, κουταμάρες τύπου «νέα μεταπολίτευση» κτλ.

Ας μην αναρωτιέται κανένας, λοιπόν, από πού του έσκασε ο φασισμός γιατί αν δεν κάνεις πολιτική αρχών λέγοντας στον κόσμο την αλήθεια, απλώς επωάζεις το αυγό του φιδιού.

Το πραγματικό θύμα της κρίσης ήταν μάλλον η αριστερά.

Στο βαθμό που η αδυναμία της να προτείνει μια εφικτή λύση γίνεται εμφανής στον καθέναν.

Η αριστερά που μιλούσε πάντα για «ρήξη και ανατροπή, όταν ωριμάσουν οι συνθήκες», τώρα, που οι συνθήκες ωρίμασαν παρά ποτέ αποδεικνύεται σαν το βασιλιά, γυμνή.

Από το ΣΥΡΙΖΑ μέχρι την εξωκοινοβουλευτική – «επαναστατική» αριστερά ένα γαϊτανάκι δεξιάς στροφής οδηγεί τον έναν μετά τον άλλον «αντικαπιταλιστή» και «επαναστάτη» στην διατύπωση λύσεων που οι ίδιοι μέχρι χτες αποκήρυσσαν ως «ρεφορμιστικές» ή «σοσιαλδημοκρατικές». Φαίνεται πως η πρωτοφανής αναντιστοιχία ριζοσπαστικής ρητορικής και κινηματικής πρακτικής μαζί με μια κακώς εννοούμενη έννοια τακτικής έφεραν την αριστερά σε πλήρες αδιέξοδο.

Κάποιοι σήμερα μας λένε να τη στηρίξουμε.

Να γίνουν κάποιες «προοδευτικές» μεταρρυθμίσεις για το καλό της κοινωνίας ή να «αντισταθούμε στα χειρότερα που έρχονται». Να γίνουν κάποια βήματα προόδου και ύστερα βλέπουμε.

Μας λένε πως αυτό είναι το εφικτό.

Πως ο ρεφορμισμός και η επανάσταση πρέπει να πηγαίνουν χέρι – χέρι.

Μπορεί ο ρεφορμισμός και η επανάσταση να πάνε χέρι – χέρι; Ο ρεφορμισμός ήταν μια ιστορική επιλογή του εργατικού κινήματος μετά το τέλος της πρώτης διεθνούς.

Το δίλημμα που τέθηκε τότε ήταν ταυτόχρονα πολιτικό, κοινωνικό και φιλοσοφικό: Πρέπει να επιδιώκουμε ως στρατηγικό στόχο την ανατροπή του καπιταλισμού ή την συνεχή μεταρρύθμιση και βελτίωσή του; Με άλλα λόγια, η επανάσταση ή η μεταρρύθμιση θα μας οδηγήσουν στην κοινωνική απελευθέρωση; Όπως είναι προφανές η απάντηση στο ερώτημα οδήγησε σε εντελώς διαφορετικές επιλογές το εργατικό κίνημα και το δίχασε συνολικά.

Από τη δολοφονία της Λούξεμπουργκ και μετά όμως ποτέ μεταρρύθμιση και επανάσταση δεν συναντήθηκαν στην ιστορία.

Αυτό που φαίνεται να υπονοούν ορισμένοι που σήμερα μας καλούν να δούμε ένα ρεφορμιστικό πρόγραμμα σαν ένα «στάδιο», ένα αναγκαίο βήμα για το μέλλον, είναι η διαλεκτική σχέση μεταξύ στρατηγικής και τακτικής.

Μας καλούν με άλλα λόγια να αμφισβητήσουμε - για λόγους τακτικής - τη μόνη ορατή δυνατότητα εξόδου από την κρίση: την πάλη για την άμεση ανατροπή του καπιταλισμού.

Η αντίληψη όμως, που θέλει την αμφισβήτηση της επαναστατικής δυνατότητας ως βασικό στοιχείο πολιτικής σκέψης, είναι όπως μας επισημαίνει ο Μπούκτσιν το βασικό χαρακτηριστικό της φιλελεύθερης πολιτικής.

Οι δράσεις μας αποκτούν νόημα όχι από τη Σισύφεια προσπάθεια μας ενάντια σε μια «ανίκητη» εξουσία ούτε από την σπουδή μας να βελτιώσουμε την καθημερινή μας ζωή και διασκέδαση, αλλά από την πίστη μας σε μια ρεαλιστική μετα-καπιταλιστική ευτοπία που θα ανατρέψει τον καπιταλισμό και θα διαλύσει την οικονομία ως αυτόνομο πεδίο.

Το αν είμαστε λοιπόν ρεφορμιστές ή επαναστάτες, το αν οι επιλογές μας είναι επαναστατικές ή ρεφορμιστικές δεν είναι θέμα τακτικής, αλλά ζήτημα συνείδησης! " __ Κείμενο: Sotiris Lykourghiotis

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους