Original Post

Πλήρες Κείμενο:

ΜΟΥΛΑΡΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΣΑΛ Ν2. Ένα σύντομο πέρασμα στα ενδιάμεσα χρόνια από το σχέδιο Μαρσαλ στη σύγχρονη Ελλάδα.

Ενώ ο αγρότης ας πούμε στην Πίνδο εκτιμούσε το μουλάρι γιατί του έλυνε το πρόβλημα της μεταφοράς στο χωριό του, η «μεγάλη ανάπτυξη» άρχισε να συγκεντρώνεται σταδιακά στα αστικά κέντρα.

Αυτό οδήγησε αργότερα στη μεγάλη αστυφιλία, καθώς οι υποδομές και οι δουλειές που δημιούργησε το Σχέδιο Μάρσαλ (βιομηχανία, ΔΕΗ, υπηρεσίες) τράβηξαν τον κόσμο μακριά από την ύπαιθρο. Παράδοξο; Υπάρχουν τέσσερις βασικοί λόγοι που εξηγούν γιατί οι αγρότες άφησαν τα μουλάρια και τα χωριά τους για την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη: 1. Η Μηχανοποίηση «έδιωξε» χέρια Όσο κι αν ακούγεται περίεργο, η βοήθεια στην ύπαιθρο έκανε πολλούς αγρότες... περιττούς.

Ένα τρακτέρ μπορούσε να οργώσει σε μία μέρα ό,τι έκαναν δέκα οικογένειες με μουλάρια.

Με τη βελτίωση της υγείας και της διατροφής, ο πληθυσμός στα χωριά αυξήθηκε, αλλά η γη παρέμενε περιορισμένη.

Τα παιδιά των αγροτών δεν είχαν πλέον αντικείμενο εργασίας στο χωριό και αναζήτησαν την τύχη τους στην πόλη. 2. Η ΔΕΗ και η Βιομηχανία τράβηξαν τον κόσμο Το Σχέδιο Μάρσαλ έδωσε προτεραιότητα στον εξηλεκτρισμό και τη βιομηχανία.

Τα νέα εργοστάσια που χτίστηκαν με αμερικανικά κεφάλαια βρίσκονταν κοντά στα μεγάλα λιμάνια και τις πόλεις.

Οι μισθοί στη βιομηχανία ήταν πιο σταθεροί και υψηλότεροι από το αβέβαιο εισόδημα του αγρότη, ο οποίος εξαρτιόταν από τον καιρό και τις τιμές της αγοράς. 3. Το Τραύμα του Εμφυλίου Ο Εμφύλιος Πόλεμος (1946-1949) άφησε βαθιές πληγές στην ύπαιθρο.

Πολλά χωριά είχαν καεί ή ερημώσει, και ο κόσμος ένιωθε μεγαλύτερη ασφάλεια στις μεγάλες πόλεις, όπου η κρατική παρουσία ήταν ισχυρή.

Ακόμα και μετά το τέλος του πολέμου, η κοινωνική και πολιτική πίεση στην επαρχία ώθησε πολλούς στο ανώνυμο περιβάλλον της πόλης. 4. Η «Αντιπαροχή» και η οικοδομή Το κράτος, μην έχοντας πόρους για να χτίσει σπίτια για τους χιλιάδες εσωτερικούς μετανάστες, ευνόησε το σύστημα της αντιπαροχής.

Η ανοικοδόμηση των πόλεων έγινε η «ατμομηχανή» της οικονομίας.

Ο αγρότης που ερχόταν στην Αθήνα έβρισκε εύκολα δουλειά ως οικοδόμος, βοηθώντας να χτιστούν οι πολυκατοικίες που θα στέγαζαν τον ίδιο και τους συγχωριανούς του.

Εν ολίγοις, η βοήθεια έσωσε την ύπαιθρο από την απόλυτη πείνα, αλλά ταυτόχρονα δημιούργησε τις προϋποθέσεις για τον εκσυγχρονισμό της οικονομίας, ο οποίος νομοτελειακά οδήγησε στην ενίσχυση των πόλεων εις βάρος του χωριού.

Το μοντέλο της «ανάπτυξης χωρίς παραγωγή», που ξεκίνησε τότε και μας καταδιώκει μέχρι σήμερα.

Η αντιπαροχή ήταν μια πανέξυπνη λύση για το κράτος, αλλά λειτούργησε ως «παγίδα» για την παραγωγή για τους εξής λόγους: 1. Η Εύκολη Επένδυση: Το κεφάλαιο (τα χρήματα) μετακινήθηκε από το χωράφι και το εργοστάσιο στο τσιμέντο.

Γιατί να ρισκάρεις να φτιάξεις μια βιοτεχνία ή να εκσυγχρονίσεις μια καλλιέργεια, όταν μπορείς να χτίσεις μια πολυκατοικία και να έχεις σίγουρο κέρδος χωρίς κόπο; 2. Η Απαξίωση της Υπαίθρου: Οι πόροι (τότε του Μάρσαλ, αργότερα των Μεσογειακών Προγραμμάτων και των ΕΣΠΑ) κατευθύνθηκαν σε μεγάλο βαθμό σε υποδομές που εξυπηρετούν την κατανάλωση και τις υπηρεσίες στις πόλεις (δρόμοι, αεροδρόμια, εμπορικά κέντρα) και όχι στην πρωτογενή παραγωγή. 3. Το Παράδοξο των Ενισχύσεων: Ακόμα και σήμερα, πολλές επιδοτήσεις καταλήγουν να γίνονται «εισόδημα» για κατανάλωση στις πόλεις, αντί να επενδύονται σε τεχνολογία που θα έκανε τον αγρότη ανταγωνιστικό.

Το αποτέλεσμα είναι αυτό που βλέπουμε: μια Ελλάδα που παράγει λιγότερα από όσα χρειάζεται, εισάγει τα πάντα και έχει συγκεντρώσει το 50% του πληθυσμού της σε δύο πόλεις.

Τα «μουλάρια του Μάρσαλ» ήταν ίσως η τελευταία φορά που υπήρξε μια τόσο μαζική και άμεση ενίσχυση του παραγωγικού εργαλείου στην επαρχία, πριν το τσιμέντο γίνει ο εθνικός μας πρωταθλητής. Εχει δρόμο ακόμη. Είναι μεγάλη ιστορία.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους