Dimitris Tsirkas Δημοσιογραφία ή προπαγάνδα; Το ντοκιμαντέρ του ΣΚΑΙ για το 2015 κάνει, υποτίθεται, μια ψυχρή παράθεση των γεγονότων, αφήνοντας τους πρωταγωνιστές τους να μιλήσουν. Αλλά αυτό είναι η...
Dimitris Tsirkas Δημοσιογραφία ή προπαγάνδα; Το ντοκιμαντέρ του ΣΚΑΙ για το 2015 κάνει, υποτίθεται, μια ψυχρή παράθεση των γεγονότων, αφήνοντας τους πρωταγωνιστές τους να μιλήσουν.
Αλλά αυτό είναι η μισή αλήθεια, άρα ένα ολόκληρο ψέμα.
Πράγματι, οι Βαρβιτσιώτη, Δενδρινού δεν σχολιάζουν τα λεγόμενα των συνεντευξιαζομένων τους, ούτε τα προσαρμόζουν φανερά σε μια δική τους αφήγηση.
Δεν χρειάζεται όμως να το κάνουν, η δική τους ματιά προκύπτει από την όλη σκηνοθεσία του ντοκιμαντέρ, από αυτά που επέλεξαν να δείξουν και από εκείνα που διάλεξαν να αποκρύψουν.
Από τον τρόπο και τη σειρά που τα δείχνουν.
Για παράδειγμα, στο ντοκιμαντέρ δεν υπάρχει καμία αναφορά στη γενική παραδοχή των περιβόητων θεσμών – ΔΝΤ, Κομισιόν, ΕΚΤ – ότι τα δύο πρώτα μνημόνια ήταν κακοσχεδιασμένα, είχαν υπερβολικά υψηλούς στόχους ως προς το έλλειμμα και προκάλεσαν τεράστια, αχρείαστη ύφεση, χωρίς μάλιστα να λύνουν το πρόβλημα του χρέους που συνέχισε να αυξάνεται.
Χθες, μάλιστα, ο Χάρης Καστανίδης αποκάλυψε ότι στις αρχές του 2012, ο Πολ Τόμσεν απέστειλε εσωτερικό έγγραφο στο ΔΝΤ που προειδοποιούσε ότι οι αν υιοθετηθεί το δεύτερο μνημόνιο, η πρόσθετη ύφεση θα είναι 7,5% σε έναν χρόνο και σωρευτικά 15%. Αυτό οδήγησε τον Καστανίδη μαζί με άλλους τριάντα βουλευτές του ΠΑΣΟΚ να μην ψηφίσουν το μνημόνιο και να διαγραφούν από το κόμμα.
Βεβαίως, το δεύτερο μνημόνιο ψηφίστηκε και αποδείχτηκε ότι οι προβλέψεις του Τόμσεν ήταν υπερβολικά… αισιόδοξες.
Η ύφεση ξεπέρασε σωρευτικά - από την αρχή της κρίσης - το 25% και η ανεργία το 28%. Δεν υπάρχει άλλη οικονομία στον κόσμο που να έχει χάσει σε καιρό ειρήνης το ¼ του ΑΕΠ της και σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα.
Φυσικά, τα δύο πρώτα μνημόνια ουδέποτε ολοκληρώθηκαν.
Αυτό ήταν το υπόβαθρο της πόλωσης και του διχασμού που επικράτησε στην κοινωνία το 2010-5 και όχι ο λαϊκισμός κάποιων κομμάτων.
Αντιθέτως, τα κόμματα τότε, για να μην αποκοπούν πλήρως από την κοινωνική διάθεση και για να επιβιώσουν πολιτικά αναγκάστηκαν να υιοθετήσουν αντιμνημονιακή στάση – η ΝΔ του Σαμαρά με τα Ζάππεια, ο ΣΥΡΙΖΑ, οι ΑΝΕΛ κλπ.
Όσα κόμματα ταυτίστηκαν με τα μνημόνια, είτε συρρικνώθηκαν (ΠΑΣΟΚ), είτε εξαϋλώθηκαν πλήρως – ΔΗΜΑΡ, ΛΑΟΣ, Ποτάμι. Οι Βαρβιτσιώτη – Δενδρινού ωστόσο δεν ρωτούν απολύτως τίποτα τους εκπροσώπους των δανειστών για όλα αυτά τα στοιχειώδη, όπως: - Γιατί απαιτούσατε από τις ελληνικές κυβερνήσεις να υλοποιήσουν μέτρα που γνωρίζατε ότι και ανεφάρμοστα ήταν και τεράστια ύφεση θα προκαλούσαν; - Γιατί δεν αναπροσαρμόσατε τους στόχους των προγραμμάτων όταν είδατε ότι είναι ανέφικτοι; - Πώς περιμένατε να επιτευχθεί κοινωνική και πολιτική συναίνεση για τα προγράμματα στην Ελλάδα, από τη στιγμή που αυτά προκάλεσαν τερατώδη ύφεση χωρίς καν να θεραπεύουν τα προβλήματα τα οποία υποτίθεται στόχευαν να θεραπεύσουν (ελλείμματα, χρέος, ανταγωνιστικότητα); Τουναντίον, αφήνονται ελεύθεροι να αφηγηθούν την ιστορία τους, χωρίς οι δημοσιογράφοι να τους υπενθυμίζουν τις αστοχίες και τις δραματικές επιπτώσεις των πολιτικών τους στη χώρα – έστω και για τα μάτια του κόσμου. Οι Βαρβιτσιώτη – Δενδρινού πιέζουν περισσότερο τα στελέχη της τότε κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ (Σταθάκη, Παππά, Τσακαλώτο, Λαφαζάνη), παρά τους εκπροσώπους των δανειστών (Ντάισελμπλουμ, Βίζερ, Κόστελο, Γερμανός πρέσβης). Το αποτέλεσμα είναι οι δεύτεροι να δείχνουν λογικοί, συγκροτημένοι, ειλικρινείς και με αγαθές προθέσεις, ενώ οι πρώτοι να εμφανίζονται αφελείς, απροετοίμαστοι, κυνικοί… κατσαπλιάδες.
Είναι σαν να παίρνεις συνέντευξη από τα στελέχη του στρατού του Ισραήλ για την ισοπέδωση της Γάζας, να τους αφήνεις να εξηγούν ελεύθερα το σκεπτικό της «επιχείρησης», τις λεπτομέρειες και τις «τεχνικές» προκλήσεις της υλοποίησής της.
Χωρίς ποτέ να τους ρωτάς για τις «παράπλευρες απώλειες» – τους δεκάδες χιλιάδες σκοτωμένους αμάχους, τα εκατομμύρια άστεγων, την πλήρη καταστροφή της πόλης.
Να μην τους ρωτάς καν για το αν επετεύχθη ο αρχικός στόχος της επιχείρησης – η καταστροφή της Χαμάς (hint – δεν επετεύχθη). Αλλά όταν δέχεσαι το γήπεδο της μίας πλευράς ως ουδέτερο, τους κανόνες της ως δίκαιους και αμερόληπτους και τον λόγο της ως θέσφατο, τότε δεν κάνεις δημοσιογραφία.
Κάνεις προπαγάνδα.
Λεπτή μεν και καλοδουλεμένη – αλλά προπαγάνδα.
Οι ακραιφνείς μνημονιακοί – το έχω ξαναγράψει – θυμίζουν τους, κατά Μάλκομ Χ, νέγρους του σπιτιού (house negroes). Τους σκλάβους εκείνους, που επειδή δούλευαν στο σπίτι του κυρίου τους και όχι στις φυτείες, ζούσαν σε καλύτερες συνθήκες, ντύνονταν καλύτερα, ήταν πιο καλλιεργημένοι.
Αυτοί λοιπόν επεδείκνυαν μια καθόλα εθελόδουλη συμπεριφορά, αισθάνονταν μέχρι και ευγνωμοσύνη απέναντι στους ιδιοκτήτες τους και περιφρόνηση για τους «τραχείς και άξεστους» νέγρους των φυτειών. Οι Βαρβιτσιώτη – Δενδρινού αντιμετωπίζουν τους εκπροσώπους των δανειστών σχεδόν με δέος, κρέμονται από τα λόγια τους, τους σκηνοθετούν ως απλούς και ανθρώπινους – ο Βίζερ με κοντό παντελόνι στο εξοχικό του, ο Ντάισελμπλουμ βγάζει βόλτα τον σκύλο του και κάνει ποδήλατο.
Η συνέντευξη μαζί τους μοιάζει με ευχάριστη εκδρομή.
Το σκηνικό αλλάζει πλήρως όταν μιλούν με τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ - εδώ το ντοκιμαντέρ αποπνέει μια αίσθηση quelle decadence. Κοινώς, όπου κι αν πάνε η Ελλάδα τις πληγώνει.
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους