Original Post

Πλήρες Κείμενο:

🎯Ο συγχωριανός μας Θωμάς Κουτρομάνοςς θωμας κουτρομανος μας στέλνει ένα όμορφο κείμενο-προσωπική αποτίμηση για το έργο του Πρασιώτη συγγραφέα-φιλολόγου Βασίλη Χαλαστάνη Vasilis Chalastanis 📌ΒΑΣΙΛΗΣ ΧΑΛΑΣΤΑΝΗΣ: Ο ΘΕΜΑΤΟΦΥΛΑΚΑΣ ΤΗΣ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗΣ ΜΝΗΜΗΣ ΤΩΝ ΑΠΑΝΤΑΧΟΥ ΠΡΑΣΙΩΤΩΝ Προσωπική αποτίμηση του ιστοριοδιφικού έργου του θεολόγου και φιλολόγου, Δρ. Βασίλη Χαλαστάνη από τον Δ/ντή του Γραφείου του Υφυπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Δάσκαλο Θωμά Ηλ. Κουτρομάνο Άδραξα επιτέλους, μετά από μακρά ενασχόληση με τα ομολογουμένως χρονοβόρα επαγγελματικά μου καθήκοντα ως διευθυντού επιτελικών γραφείων, την ευκαιρία να απολαύσω κάποια από τα πονήματα του συμπατριώτη μας και συγγενή μου εκ μητρὸς, Βασίλη Χαλαστάνη, Θεολόγου και Φιλολόγου, Καθηγητή Μέσης Εκπαίδευσης, ιστοριοδίφη, ερευνητή και Διδάκτορα της Θεολογικής Σχολής με διατριβή στον αμφιλεγόμενο λόγιο του 17ου αιώνα, Ιωάννη Καρυοφύλλη, ο οποίος, όπως απέδειξε ο συμπατριώτης μας, υπέπεσε σε φιλοπροτεσταντικά και δη φιλοκαλβινιστικά ολισθήματα.

Δυστυχώς δεν μπόρεσα να διεξέλθω ολόκληρη την διατριβή του, παρά μονάχα σταχυολογώντας τα ενδιαφέροντα σημεία που αποτιμούσαν το έργο και την συμβολή του ως άνω λογίου στην Θεολογία.

Στάθηκα στο πολύ διδακτικό συμπέρασμα για όλους μας ότι ο Καρυοφύλλης στερήθηκε την δυνατότητα να γνωρίσει και να εμπεδώσει την αγιοπνευματική παράδοση της Εκκλησίας μας, έχοντας μαθητεύσει στον ακραιφνή Αριστοτελιστή, Θεόφιλο Κορυδαλλέα, ο οποίος όμως αποθέωσε τον απόλυτο ορθολογισμό.

To αποτέλεσμα ήταν και ο μαθητής του να υιοθετήσει την αλαζονεία του δασκάλου του ότι μπορεί να εξηγήσει δήθεν τα πάντα με την λογική!! Κατόρθωσα εντούτοις αισίως να μελετήσω ολόκληρο το διεξοδικό ιστορικό βιβλίο του για τον τόπο μας που αφορά στην δεκαετία 1940-1950, για το Αλβανικό Μέτωπο, την Κατοχή, την Εθνική Αντίσταση και την μεγαλύτερη πολεμική αιματοχυσία από ιδρύσεως του Νεοελληνικού κράτους, όπως επισημαίνει ο ίδιος, τον Εμφύλιο Πόλεμο.

Έδωσε, θεωρώ, μια αρτιότατη εικόνα ως πρώτος και μόνος εντρυφήσας στην λαβυρινθώδη αυτή ιστορική περίοδο της περιοχής μας.

Περιλαμβάνει τον κατάλογο των Πρασιωτών που πήραν μέρος στο Έπος του ’40. Συγκινήθηκα ιδιαίτερα με τον συγγενή μου Κωνσταντίνο Κουτρομάνο, που υπό τις διαταγές του Ευρυτάνα υποστρατήγου Χαράλαμπου Κατσιμήτρου στο 5/42 Τάγμα Ευζώνων «Κράτησαν Καλπάκι», παρά τις υποδείξεις της Αθήνας να υποχωρήσουν στις μηχανοκίνητες Ιταλικές Δυνάμεις, κρατώντας το Μέτωπο αρραγές και έτσι νικήσαμε σε αυτόν τον πόλεμο, αναγκάζοντας τους Γερμανούς να επέμβουν, καθυστερώντας την επιχείρηση Μπαρμπαρόσα στη Ρωσία, με αποτέλεσμα να τους πιάσει ο βαρύς χειμώνας και να ηττηθούν.

Το βιβλίο περιλαμβάνει ακόμη και έξοχο δημοτικό τραγούδι για τους ηρωϊκούς μας τσολιάδες.

Ακολουθεί ο κατάλογος των νεκρών της περιοχής μας, η συνθηκολόγηση με τους Γερμανούς, η αντιμετώπιση της πείνας στο χωριό μας μετά ενδελεχών μαρτυριών που καταγράφηκαν φιλόπονα.

Έπειτα διαβάζουμε γι’ αυτούς που πήραν μέρος στην Εθνική Αντίσταση μέχρι το ηρωϊκό Ελ Αλαμέιν και το Ρίμινι, όπου η Γ Ορεινή Ελληνική Ταξιαρχία κατέλαβε το αεροδρόμιο, μπήκε πρώτη στο Ρίμινι, και μαζί με τους Καναδούς που ακολούθησαν ανάγκασαν τους Γερμανούς σε υπογραφή Πρωτοκόλλου Παράδοσης.

Παρεμβάλλονται ηρωικά περιστατικά της περιοχής, όπως η απόδραση των Ζελενίτσα Κωστάκη και του Ηλία Κακού, αγωγιατών που φυλακίστηκαν στις φυλακές Αγρινίου και βίωναν ένα καθημερινό μαρτύριο αιωρούμενοι μεταξύ ζωής και θανάτου, καθώς οι Γερμανοί σε καθημερινή σχεδόν βάση έπαιρναν πότε δυο και πότε τρεις αιχμαλώτους και τους εκτελούσαν στο προαύλιο της φυλακής και στη συνέχεια διέτασσαν άλλους κρατουμένους και έθαβαν τους εκτελεσμένους εκεί επιτόπου! Η ύπαρξη των αιχμαλώτων δεν είχε για τους Γερμανούς κατακτητές καμία απολύτως αξία.

Θεωρούνταν ένα κοπάδι πλασμάτων έτοιμο κάθε φορά να σφαγιασθεί ως αντίποινα σε αντιστασιακές ενέργειες των Ελλήνων ανταρτών.

Κανένας λόγος δεν μπορεί να γίνει για τα υπόλοιπα ανθρώπινα δικαιώματα στους αιχμαλώτους αυτούς, όταν καταπατείται το πρωταρχικό, το βασικό ανθρώπινο δικαίωμα της ύπαρξης στη ζωή.

Στο διάστημα των 50 ημερών που βρέθηκαν φυλακισμένοι οι δύο Πρασιώτες στο Αγρίνιο, οι Γερμανοί πραγματοποίησαν μία ακόμη μαζική εκτέλεση 59 Ελλήνων πατριωτών στο χωριό Καλύβια Αγρινίου.

Τους μετέφεραν εκεί από τις φυλακές της πόλης.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονταν και τέσσερις κάτοικοι από το Ραπτόπουλο Αγράφων, γνωστοί και συντοπίτες των Πρασιωτών, εποχικοί εργάτες γης στο χωριό Λουτρό της Αμφιλοχίας, αιχμάλωτοι από τον Μάιο του 1944.

Τέλος ο Εμφύλιος ανάμεσα στον ΕΔΕΣ και ΕΛΑΣ, σε Ζέρβα και Βελουχιώτη. Ο Ρόλος του Άθωνος Ρουμελιώτη, το Λαϊκό Δικαστήριο και ο αποκεφαλισμός του Λευτέρη Ζελενίτσα- επειδή οπλοφορούσε και δεν εντασσόταν στην ομάδα του Ρουμελιώτη- μετά την παρωδία δίκης. Ο Ζελενίτσας άφησε χήρα με τέσσερις κόρες οι οποίες αργότερα θα στρατολογούνταν βίαια από τον Δημοκρατικό στρατό.

Η σφαγή διεπράχθη από τον Κώστα Καλαντζή, στον οποίο έλαχε ο κλήρος από τους αντάρτες της ομάδας του Ρουμελιώτη να την διαπράξει υποχρεωτικώς και αμέσως μετά σάλεψε το μυαλό του και κυκλοφορούσε άπλυτος παραληρώντας μέχρι το τέλος της ζωής του. ✍️Προσωπικά είδα καταγεγραμμένη την μαρτυρία της μητέρας μου ως βιαίως στρατολογηθείσης από τον Δημοκρατικό Στρατό, με αποτέλεσμα να πάθει επίληψη, όπως το έλεγε η ίδια, προφανώς λόγω του ασφυκτικού άγχους, την κώφωσή της από τους βομβαρδισμούς, τις εξαντλητικές πορείες, εκεί που όποιον δεν ακολουθούσε ακόμη και λόγω κρυοπαγημάτων τον τουφέκιζαν επί τόπου, την εκπαίδευση των αμούστακων παιδιών στα όπλα με καψόνια, τις αγγαρείες, τις απέλπιδες προσπάθειές τους να δραπετεύσουν, τα κρυοπαγήματα, τους αμέτρητους θανάτους από το ψύχος, τις ομάδες που φυγαδεύθηκαν στο παραπέτασμα, τους πατεράδες που εντάσσονταν στον ΔΣ για να βρουν τα παιδιά τους ή για να ανταλλάξουν την σωτηρία της οικογένειάς τους, και όσους γλίτωσαν να γίνονται πρόσφυγες στην πατρίδα τους, να στήνουν καλύβες από καλαμιές στα ξένα μέρη, μέσα στον παγετό, να τις καταστρέφει το δρολάπι και το χαλάζι, χωρίς νερό, απλυσιά και ψείρα.

Περιγράφονται όμως και σκηνές όπου η ανθρωπιά νικά την τρομοκρατία και το ένστικτο της αυτοσυντήρησης και παλεύει για το δίκιο, όπως όταν ο Πατούλας, όταν αντιλήφθηκε ότι ο Ρουμελιώτης διέταξε και επέταξαν ολόκληρο το κοπάδι του Παπαδήμου για συσσίτιο των μαχητών, όπλισε το πυροβόλο που έφερε και οχυρώθηκε πίσω από τον κορμό ενός έλατου φωνάζοντας άγρια ότι δεν πρέπει να ξεφωλιάσουν το κοπάδι του συμπατριώτη τους, αλλά να πάρουν 2-3 σφαχτά, με τον Ρουμελιώτη να υποχωρεί.

Ένα άλλο βιβλίο του συμπατριώτη μας για το οποίο πληροφορήθηκα έκπληκτος, είναι η ανακάλυψη τεσσάρων νεαρών Πρασιωτών με το επώνυμο Σκανδαλίδης, που στις προσπάθειές τους να ορθοποδήσουν εμπορικά σε χώρες της Ευρώπης και να βελτιώσουν τις συνθήκες της ζωής τους, μυήθηκαν στη Φιλική Εταιρεία και ορκίστηκαν στο Ευαγγέλιο, ότι θα αγωνιστούν με όλες τους τις δυνάμεις στον υπέρ πίστεως και πατρίδος αγώνα του Έθνους μας και στις προσπάθειές τους για την ίδρυση του Νέου Ελληνικού Κράτους. ✍️Από εκεί και πέρα ήταν σαφώς επίκαιρες και στοχευμένες οι αναρτήσεις από το βιβλίο του Εθιμική Λαογραφία στην ιστοσελίδα του χωριού μας στο Facebook, όπως για την Κυριακή των Απόκρεω το βράδυ που συγκεντρωνόταν η οικογένεια γύρω από την τάβλα και έτρωγαν για τελευταία φορά αρτύσιμα φαγητά, για τις αστείες αυτοσχέδιες παραστάσεις με μεταμφιεσμένους τους συγχωριανούς σε νιόγαμπρους και συμπέθερους, τους χορούς στην πλατεία.

Από το βιβλίο του «Πρασιά Ευρυτανίας Β», τη σεμπριά, τη συνεργασία δηλαδή των συγχωριανών στο όργωμα των χωραφιών τους, με το να παρέχουν ο καθένας το ζώο του και να τα δένουν κατάλληλα μεταξύ τους οι ειδικοί ζευγολάτες του χωριού. Τα Τάματα κυρίως προς τους Αγίους Αναργύρους Λεπιανών, προς την Παναγία της Τατάρνας και προς την Παναγία της Σπηλιάς, κι έβλεπες συχνά ανθρώπους στις μουλαρόστρατες και στα μονοπάτια του χωριού μας να πορεύονται ξυπόλυτοι προς τη Μονή της Σπηλιάς στην περιοχή της Αργιθέας.

Το πέρασμα από τους χειμάρρους, τα λαγκάδια, τα φουρτουνιασμένα ρέματα και τα στενά μονοπάτια, από το αυτοσχέδιο γεφύρι του Πρασιώτη ποταμού που τον χειμώνα πάγωναν οι πέτρες και είχαμε το τραγικό συμβάν να γλιστρήσει ένα παιδί και να πνιγεί. ✍️Το σφάξιμο του γουρουνιού τα Χριστούγεννα, η βάση της οικιακής μας οικονομίας, που έδινε το παστό κρέας, και το λίπος για το μαγείρεμα όλου του χρόνου- καθώς το ελαιόλαδο δεν ήταν εντόπιο προϊόν και γι’ αυτό πολύ ακριβό- το δέρμα του για τα γουρουνοτσάρουχα ή σγαρόνια και τα καμμένα υπολείμματά του για ωραιότατους μεζέδες τις τσιγαρίδες.

Το ότι τα παλιά χρόνια (περίοδος της Τουρκοκρατίας ή και παλιότερα) οι ενορίες του χωριού μας πρέπει να ήταν τέσσερις. Στον Άγιο Δημήτριο Βασιλεσίου, στον Άγιο Νικόλαο στην Πρασιά, στη Μεταμόρφωση Σωτήρος στην Πρασιά και στην Αγία Τριάδα Φουσιανών.

Κατά τη διάρκεια του 19 αι. όμως έγιναν δύο.

Το ότι στη συντριπτική πλειοψηφία τους οι άνθρωποι νήστευαν και όταν πληροφορούνταν το θάνατο κάποιου, συνήθως ρωτούσαν: -Μετάλαβε ή πάει αμετάλαβος; Τόσο βαθιά ήταν ριζωμένη η πίστη τους για την συμμετοχή στο μυστήριο της θείας Ευχαριστίας.. Μαθαίνουμε ακόμη και για την βεντέτα του 1867 (το χασμπλίκι όπως το έλεγαν τότε) και το πόσο ωραία αποσοβήθηκε από το κράτος αλλά και την οικογένεια των φονιάδων.

Την ιστορία του Αγίου Αθανασίου στο Βασιλέσι Πρασιάς του 1652 που χαρακτηρίστηκε διατηρητέο χριστιανικό μνημείο και για τις εκκλησίες του Αγίου Μεταξάδων, Φουσιανών, Πρασσιάς με κάθε λεπτομέρεια, αλλά και την Επισκοπή Ραδοβυσδίου, της βυζαντινής εκκλησιαστικής μας επαρχίας που αναφέρεται πρώτη φορά τον 9ο αιώνα από τον Λέοντα Σοφό και περιλαμβάνει την περιοχή από τα Αθαμανικά Όρη (Τζουμέρκα) έως την περιοχή της Άρτας με τον νεοφανή Άγιο της Επίσκοπο Ραδοβυσδίου Παρθένιο του 18ου-19ου αι. Άξιο τέκνο της Πρασιάς λοιπόν ο Βασίλης και ακάματος φιλόλογος και θεολόγος του τόπου μας, του ευλογημένου από τον ίδιο τον Άγιο Κοσμά τον Αιτωλό που μας χάρισε το Κυπαρίσσι του και την προφητεία του, που διασώζει στο ποίημα του ο ιερέας Σπυρίδων Γεωργαλής από τα Λεπιανά: ✍️Αν ξεραθεί απ' την κορφή αυτό το κυπαρίσσι τότε ο Τούρκος θα χαθεί και γρήγορα θα σβήσει. 8. Αν ξεραθεί απ' τη ρίζα του, εμένα να θυμάστε οι Τούρκοι δε θα φύγουνε και σκλαβωμένοι θα' στε. 9. Ευθύς τα λόγια πιάστηκαν, ψηλά στο κυπαρίσσι η λυγερή του η κορφή δε θέλει για να ανθήσει. 10. Ξεράθηκαν οι κλώνοι του, από την κορφή στη μέση τα λόγια του Πάτερ Κοσμά, τα έβαλε σε θέση. 11. Τη λευτεριά στους Έλληνες την έκαμε χαΐρι τα καρυοφύλλια ανάψανε, ωσάν σε πανηγύρι.

Γνήσιο τέκνο του Πατροκοσμά, που μόχθησε όλα τα χρόνια της επίγειας ζωής του για την Παιδεία του Γένους, και ο Βασίλης, αφιέρωσε κι αυτός το πιο μεγάλο μέρος της ζωής του στο πολυσχιδές έργο του, καθώς περιλαμβάνει από Ιστορία – που σύμφωνα με τον θεμελιωτή της, Θουκυδίδη, του οποίου τα κριτήρια συγγραφής της είναι ακόμη παγκοσμίως τηρούμενα, είναι εξαντλητική η διασταύρωση των πληροφοριών προς την εύρεση της αλήθειας- μέχρι Θεολογία, Λαογραφία, ακόμη και Τέχνη.

Θα μείνει χαραγμένος στην μνήμη μου με ένα κασετοφωνάκι να καταγράφει μαρτυρίες φιλόπονα και επίπονα και για όλα αυτά τα βιβλία που μας χάρισε στην περιοχή μας, για να αναπτύξει την αυτοσυνειδησία μας, πρέπει να του είμαστε όλοι ευγνώμονες και να τον επικουρούμε με κάθε μέσο στις προσπάθειές του.

Είθε να έχεις καλή Υγεία και Ευζωία ώστε να συνεχίσεις το πολύτιμο έργο σου παραμένοντας ένας φωτεινός φάρος για τις επόμενες γενιές και να χαίρουν τα πονήματά σου, της αρμόζουσας πρόσληψης, αγαπητέ ξάδερφε Βασίλη!!!👏👏 @ακόλουθοι @κορυφαίοι θαυμαστές

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους