Ο Ουμπέρτο Έκο είχε προειδοποιήσει για κάτι πολύ πριν αρχίσουμε να το βλέπουμε καθημερινά μπροστά μας. Είχε πει ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έδωσαν βήμα σε ανθρώπους που παλιότερα θα μιλούσαν...
Ο Ουμπέρτο Έκο είχε προειδοποιήσει για κάτι πολύ πριν αρχίσουμε να το βλέπουμε καθημερινά μπροστά μας.
Είχε πει ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έδωσαν βήμα σε ανθρώπους που παλιότερα θα μιλούσαν μόνο σε ένα τραπέζι καφενείου.
Και ξαφνικά, η γνώμη του ειδικού και η γνώμη κάποιου που δεν ξέρει τίποτα άρχισαν να εμφανίζονται δίπλα δίπλα, σαν να έχουν το ίδιο βάρος.
Πολλοί θύμωσαν όταν το άκουσαν.
Τον είπαν αλαζόνα. Ελιτιστή.
Αλλά ο Έκο δεν έλεγε ότι οι απλοί άνθρωποι δεν έχουν δικαίωμα να μιλούν.
Έλεγε κάτι πιο άβολο: ότι όταν σταματάς να ξεχωρίζεις τη γνώση από τον θόρυβο, αργά ή γρήγορα χάνεις την ικανότητα να καταλαβαίνεις τι είναι αλήθεια και τι όχι.
Και αυτό δεν γίνεται πάντα επειδή κάποιος λέει ψέματα.
Γίνεται επειδή όλα αρχίζουν να ακούγονται ίδια.
Σήμερα το βλέπουμε παντού.
Οι πιο επιθετικοί τίτλοι κερδίζουν την προσοχή.
Οι άνθρωποι διαβάζουν μόνο ό,τι ήδη συμφωνεί μαζί τους.
Μια ψεύτικη πληροφορία μπορεί να κάνει τον γύρο του κόσμου μέσα σε λίγα λεπτά, ενώ η διόρθωσή της φτάνει αργά και σχεδόν πάντα κουρασμένη. Ο Έκο πίστευε πολύ στο διάβασμα.
Όχι σαν διακόσμηση ή επίδειξη γνώσεων, αλλά σαν τρόπο να μάθεις να σκέφτεσαι πιο καθαρά.
Να διαβάζεις πράγματα που σε δυσκολεύουν.
Που σε εκνευρίζουν.
Παλιά βιβλία.
Δύσκολα κείμενα.
Συγγραφείς που δεν σου αρέσουν.
Που σε αναγκάζουν να σταματήσεις και να ξανασκεφτείς αυτά που θεωρούσες βέβαια.
Επειδή το διάβασμα χτίζει μια μορφή «ανοσίας» για το μυαλό.
Γιατί χωρίς αυτό, ο άνθρωπος γίνεται εύκολος.
Εύκολος να τον εντυπωσιάσεις.
Εύκολος να τον χειριστείς.
Εύκολος να πιστέψει οτιδήποτε ακούγεται σίγουρο. Ο Ουμπέρτο Έκο πέθανε το 2016.
Δεν πρόλαβε να δει μέχρι πού θα έφτανε όλο αυτό.
Αλλά η προειδοποίησή του σήμερα μοιάζει σχεδόν τρομακτικά επίκαιρη.
Γιατί σε έναν κόσμο όπου όλοι μιλούν ασταμάτητα, το δύσκολο δεν είναι να έχεις φωνή.
Το δύσκολο είναι να μάθεις να ξεχωρίζεις ποιος έχει πραγματικά κάτι να πει.
Γιατί η αλήθεια δεν φωνάζει πάντα. Μερικές φορές μιλάει σιγανά. Και πρέπει να μάθουμε πώς να την ακούμε.
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους