Μπέρνι Σάντερς «Πολέμα την ολιγαρχία», μετάφραση: Ζωή Κόκκα, εκδόσεις: Gutenberg, 2026 Στον πρόλογο αυτού του σύντομου βιβλίου, ο Μπέρνι Σάντερς λέει για την εκστρατεία του: «Ξεκίνησα την περιοδεία...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Άνθρωποι από όλη τη χώρα σχημάτιζαν πλήθη που το μέγεθός τους δεν είχα ξαναδεί ποτέ μου.

Είχαν έρθει για να πάρουν μέρος στη μάχη ενάντια στον Τραμπ και τους ολιγάρχες». Ο γερουσιαστής και δις υποψήφιος για το χρίσμα των Δημοκρατικών για την προεδρία των ΗΠΑ Μπέρνι Σάντερς ξεκίνησε, λοιπόν, λίγο μετά την ορκωμοσία του Τραμπ, αυτή την πολιτική περιοδεία ανά τις ΗΠΑ στην οποία έδωσε τον τίτλο «Πολεμώντας την ολιγαρχία». Στόχος της περιοδείας του, να καταδείξει την κατάσταση στην οποία ζούσαν πολλοί πολίτες στις ΗΠΑ αλλά και να καταθέσει μια πρόταση που έδειχνε ότι μια εναλλακτική πολιτική, αφενός, ήταν εφικτή και, αφετέρου, είχε την υποστήριξη μεγάλου μέρους της κοινωνίας.

Στο βιβλίο αυτό περιγράφει την περιοδεία του, αποτυπώνει την πραγματικότητα της «ακραίας ανισότητας» στην οποία ζει η χώρα και συνάμα καταθέτει ένα πλαίσιο από προτάσεις για μια άλλη, εναλλακτική πολιτική.

Στο πλαίσιο αυτής της καμπάνιας, ο Σάντερς πήγε και σε «δύσκολες» περιοχές (περιοχές «με Ρεπουμπλικάνο βουλευτή, Ρεπουμπλικάνο κυβερνήτη, ρεπουμπλικανικό κοινοβούλιο και δύο Ρεπουμπλικάνους γερουσιαστές») και η ανταπόκριση, όπως λέει, ήταν πέρα από κάθε πρόβλεψη.

Σε κάποιες πόλεις συνοδευόταν και από άλλα συνδικαλιστικά ή πολιτικά στελέχη, όπως π.χ. η Αλεξάντρια Οκάζιο-Κορτέζ, ενώ στο Λος Άντζελες έπαιξαν μουσική ο Νιλ Γιανγκ, η Τζόαν Μπαέζ κ.ά. Ο Σάντερς ξεκινάει το κείμενό του περιγράφοντας «τι είναι ολιγαρχία», τι σημαίνει αυτό στη σημερινή πολιτική, οικονομική και κοινωνική κατάσταση στη χώρα και πώς αποτυπώνεται στην καθημερινή ζωή των πολιτών των ΗΠΑ.

Θυμίζει ότι σήμερα οι ΗΠΑ έχουν τη μεγαλύτερη ανισότητα εισοδήματος που έχει υπάρξει ποτέ, καθώς ένας μόνο άνθρωπος (ο Μασκ) «κατέχει περισσότερο πλούτο από το κατώτατο 52% των αμερικανικών νοικοκυριών» και «το 1% της κορυφής έχει περισσότερο πλούτο από το κατώτατο 93%». Σε αυτή τη συγκέντρωση πλούτου και ιδιοκτησίας, έρχεται ασφαλώς να προστεθεί και η «μεγαλύτερη μιντιακή συγκέντρωση που είχαμε ποτέ». Τέλος, για να συμπληρωθεί το πανόραμα, υπάρχει και ένα «ακραία διεφθαρμένο πολιτικό σύστημα», μιας και, π.χ., το Ανώτατο Δικαστήριο επέτρεψε στους πολυεκατομμυριούχους να ξοδεύουν (επενδύουν…) όσα χρήματα θέλουν σε προεκλογικές εκστρατείες.

Όχι χωρίς ανταμοιβή, όπως δείχνουν τα χρόνια της προεδρίας Τραμπ, και όχι μόνο.

Άλλωστε, η αύξηση της ανισότητας και η παρακμή της δημοκρατίας πάνε μαζί, στον κόσμο που κυριαρχείται όλο και περισσότερο από τη «μη εκλεγμένη τάξη» της ολιγαρχίας. Ο Σαντερς σκιαγραφεί το «φαινόμενο Τραμπ», τον λόγο του ρατσισμού και του μίσους, το «λεξιλόγιο που παραπέμπει στη γλώσσα των ναζί», την οικονομική διαπλοκή («ο Τραμπ και η οικογένειά του έχουν βγάλει δισεκατομμύρια από το αξίωμά του ως προέδρου»), αλλά και την ακραία αντιλαϊκή πολιτική του, θυμίζοντας ότι το «Μεγάλο Όμορφο Νομοσχέδιο» (συχνά η γελοιότητα πάει χέρι χέρι με τον αυταρχισμό…) έκανε «τεράστιες περικοπές στην υγειονομική περίθαλψη, τη δημόσια πρόνοια για τη σχολική σίτιση και την παιδεία». Επιπλέον, σύμφωνα με τον Σάντερς «η άνοδος του Τραμπ στην εξουσία σχετίζεται απόλυτα με το γεγονός πως τις τελευταίες δεκαετίες το Δημοκρατικό Κόμμα έχει γυρίσει την πλάτη του στις ανάγκες και τα βάσανα της εργατικής τάξης» των ΗΠΑ.

Στις εκδηλώσεις αυτές συγκεντρώθηκαν αρκετές χιλιάδες άνθρωποι.

Όπως λέει όμως ο Σάντερς, στόχος δεν ήταν απλώς να γίνουν κάποιες πολιτικές εκδηλώσεις: «ο στόχος μας ήταν να βοηθήσουμε να δημιουργηθεί ένα κίνημα», καθώς υποστηρίζει ότι μια μάχη κατά της ολιγαρχίας και των καθεστώτων που επιβάλλει δεν είναι από χέρι χαμένη.

Έτσι, μαζί με ένα πλαίσιο προτάσεων που καταθέτει (υπεράσπιση της δημοκρατίας, φορολόγηση των πλουσίων και αύξηση του εισοδήματος των πολιτών, μείωση των στρατιωτικών δαπανών, μέτρα για την περίθαλψη, την παιδεία, τη στέγαση και τις συντάξεις, ενθάρρυνση της συμμετοχικής ιδιοκτησίας των εργαζομένων και άλλες), δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην εμπλοκή των ανθρώπων: «Τέρμα η γκρίνια και τα παράπονα.

Πρέπει να εμπλακείς». Ο Μπέρνι Σάντερς μέσα σε αυτές τις λίγες σελίδες αρθρώνει έναν διαφορετικό λόγο για τη δικομματική πολιτική των ΗΠΑ, μια εναλλακτική πρόταση, με τη δυναμική της, με τη σημασία της, με τα θετικά και τα αρνητικά της, με τα όριά της, την οποία –και αυτό είναι σημαντικό– θέτει σε συζήτηση με την κοινωνία.

Προφανώς δεν είναι απαραίτητο να συμφωνεί κανείς με όλες τις πτυχές όσων λέγονται στο βιβλίο, άλλωστε όλα αυτά είναι θέματα ανοιχτά, και το ερώτημα για το πώς και προς ποια κατεύθυνση μετατοπίζεται η πολιτική συζήτηση κινείται παράλληλα με το ερώτημα για το πώς μπορούν να αλλάξουν οι κοινωνικοί συσχετισμοί και πώς μπορεί να ανατραπεί μια πολιτική συντηρητική και αυταρχική.

Σε αυτή την κρίσιμη και απαραίτητη συζήτηση έρχεται, λοιπόν, να βάλει τη δική του ιδιαίτερη ψηφίδα και το βιβλίο του Σάντερς. Κώστας Αθανασίου Η ΕΠΟΧΗ

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους