Μνήμη Πικουλίν Ορτίθ Αρχές του 1995 ήταν όταν το 'καλύτερο πρωτάθλημα της Ευρώπης' ζούσε μια εξέλιξη που πιστοποιούσε το στάτους της Ελλάδας ως την Μέκκα του ευρωπαϊκού μπάσκετ. Ήταν τότε που οι δυο...
Μνήμη Πικουλίν Ορτίθ Αρχές του 1995 ήταν όταν το 'καλύτερο πρωτάθλημα της Ευρώπης' ζούσε μια εξέλιξη που πιστοποιούσε το στάτους της Ελλάδας ως την Μέκκα του ευρωπαϊκού μπάσκετ.
Ήταν τότε που οι δυο επαρχιακές ομάδες της Α1, ο Απόλλων Πάτρας και ο Γυμναστικός Λάρισας, και οι δυο με τεράστια παράδοση στο σπορ (και όχι pop-up παραμάγαζα σαν αυτά που ξεφυτρώνουν σε διάφορες απίθανες γωνίες της χώρας σήμερα) έφεραν στην Ελλάδα δυο από τους μεγαλύτερους σταρ του παγκόσμιου μπάσκετ. Ο Απόλλων άλλαζε τον Ρέτζι Τζόρνταν για να φέρει τον Αυστραλό Άντριου Γκέιζ.
Και ο Γυμναστικός άλλαζε τον Μπρεντ Σκοτ για τον Χοσέ 'Πικουλίν' Ορτίθ από το Πουέρτο Ρίκο.
Ξαφνικά, δυο από τις σημαντικότερες μορφές των διεθνών διοργανώσεων, παίκτες-συνώνυμα του αθλήματος στις χώρες τους, και σύμβολα της παγκοσμιότητας του μπάσκετ έξω από ΗΠΑ και Ευρώπη, έρχονταν για να παίξουν στην δέκατη και ενδέκατη ομάδα της Ελλάδας αντίστοιχα, και μάλιστα στην επαρχία.
Σε ένα πρωτάθλημα συνηθισμένο να βλέπει μεγάλους σταρ ακόμα και στα μεσαία στρώματα, όπου ο πρωταθλητής Ευρώπης Γιούρι Ζντοβτς ερχόταν στον όγδοο Ηρακλή το 1993 για παράδειγμα, εκείνες οι μεταγραφές αποτελούσαν ένα κεφάλαιο από μόνες τους, μια ένεση παγκόσμιου πλουραλισμού και εξωτικότητας πέρα από την Αθήνα και την Θεσσαλονίκη.
Μόλις μήνες μετά το Μουντομπάσκετ του Τορόντο, το να βλέπεις τον Γκέιζ στα ασπρόμαυρα του Απόλλωνα και τον Ορτίθ στα πράσινα του Γυμναστικού έμοιαζε σουρεαλιστικό.
Δεν ήταν ψέμματα όμως.
Ήταν απλά η Α1 μπάσκετ της δεκαετίας του '90. Από τους δυο, αυτός που στέριωσε στην Ελλάδα δεν ήταν ο Γκέιζ (που αποδείχτηκε μάλλον περίεργος χαρακτήρας και τελικά γύρισε στην Αυστραλία, με τον Απόλλωνα να είναι η μοναδική του επαγγελματική χρονιά στο εξωτερικό) αλλά ο Ορτίθ, ένας παίκτης παγκοσμίου μεγέθους.
Η κολώνα του σπουδαίου Πουέρτο Ρίκο της δεκαετίας '80-'90, με συνεχείς παρουσίες σε οκτάδες Παγκοσμίων και Ολυμπιάδας μεταξύ 1988-94 και αποκορύφωμα την τέταρτη θέση στην Αργεντινή το 1990, με κολλεγιακή καριέρα στο Όρεγκον Στέιτ (συμπαίκτης του Γκάρι Πέιτον), ο πρώτος Πορτορικάνος που αγωνίστηκε στο ΝΒΑ, με παρουσία και σε Ρεάλ και Μπαρτσελόνα, ο Πικουλίν ήταν ένας παίκτης που η καριέρα του ένωνε πολλούς διαφορετικούς κόσμους του μπάσκετ.
Και τελικά έγινε και δικός μας.
Ακούγεται απίστευτο σήμερα όμως στις πρώτες δυο χρονιές του στην Ελλάδα ο Πικουλίν έπαιξε σε επαρχιακές ομάδες, καθώς το 1995 μετακόμισε στο νεοφώτιστο Ηράκλειο του Καλαφατάκη.
Όπως στην Λάρισα είχα κάνει δίδυμο με τον Μέλβιν Τσίτουμ, στο Ηράκλειο ζευγάρωσε με έναν άλλο μεγάλο Αμερικάνο σκόρερ της Α1, τον Ριτς Ρέλφορντ.
Αν και οι δυο τους αποτέλεσαν ένα από τα καλύτερα δίδυμα ξένων της κατηγορίας, το Ηράκλειο τελικά υποβιβάστηκε στην ισοβαθμία με την πρώην ομάδα του Ορτίθ, τον Γυμναστικό.
Είναι εντυπωσιακό ότι ένας παίκτης τέτοιου επιπέδου, που θα μπορούσε άνετα να είναι βασικός σε οποιαδήποτε ομάδα της Ευρώπης, επέλεξε να παίζει στο Ηράκλειο, δείγμα του πώς έβλεπε την ζωή και το μπάσκετ πέρα από σκοπιμότητες και καριερισμούς.
Το 1996 βέβαια ήρθε η ώρα της μεγάλης μεταγραφής.
Αν και είχε ακουστεί ότι τον ήθελε ο παλιός του κόουτς στην Λάρισα Βαγγέλης Αλεξανδρής για τον Απόλλωνα, ο Ορτίθ δεν 'τρίτωσε' τις επαρχιακές πόλεις της Ελλάδας αλλά πήγε στον φιλόδοξο Άρη του Σαμολαδά.
Εκεί δημιούργησε ένα δίδυμο που στα χαρτιά έμοιαζε να είναι αν όχι το καλύτερο σίγουρα στα 5-10 καλύτερα ζευγάρια ψηλών στην Ευρώπη μαζί με τον Τσαρλς Σάκλφορντ.
Δεν θέλω να ακουστώ μπούμερ για το πόσο σπουδαίο ήταν το μπάσκετ στα νιάτα μου κλπ κλπ, αλλά τέτοια δίδυμα όπως το Ορτίθ-Σάκλφορντ σόρρυ αλλά στο σημερινό μπάσκετ ΔΕΝ βλέπουμε.
Είναι απίστευτο πόσο έχει πέσει η ποιότητα των ψηλών στο λεγόμενο άθλημα των ψηλών.
Άλλη συζήτηση αυτή βέβαια.
Η συνέχεια λίγο πολύ γνωστή και την έχουν διηγηθεί καλύτερα οι Αρειανές σελίδες. Ο Πικουλίν ουσιαστικά έπαιξε στον Άρη μόνο μια κανονική σεζόν που σημαδεύτηκε όμως από το έπος της Προύσας όπου είχε κάνει μεγαλειώδη εμφάνιση.
Σε κάνει να αναρωτιέσαι πόσο διαφορετική θα ήταν πχ η μοίρα του ΠΑΟ του Μάλκοβιτς αν είχε έναν Ορτίθ στο πέντε εκείνη την χρονιά.
Την σεζόν 1997-98 έφυγε λόγω οικονομικών προβλημάτων και έτσι δεν πήρε το κύπελλο των απλήρωτων, όμως η Προύσα ήταν τέτοια επιτυχία που οι Αρειανοί δεν του το κρατάνε.
Όπως έχουν ξεχάσει σε μεγάλο βαθμό και την μεταγραφή του στον ΠΑΟΚ το 1998 που ματαιώθηκε λόγω θετικού ντόπιγκ τεστ, εξαιτίας του οποίου δεν ξαναέπαιξε στην Ευρώπη.
Είναι ένα ενδιαφέρον ερώτημα πόσο ψηλότερα θα είχε πάει ο ΠΑΟΚ του 1999 (με Μπέρι, Κινγκ) αν είχε και τον Ορτίθ.
Από εκεί και πέρα ο κάποτε δικός μας Πικουλίν ξαναέγινε μια μακρινή οπτασία στον ορίζοντα της Καραϊβικής με την οποία ξανασυναντιόμασταν τα καλοκαίρια των μεγάλων διοργανώσεων.
Στην πορεία βρήκε έναν εξαιρετικό ρόλο ως πατριάρχης και αναπληρωματικό ψηλός, πίσω από τον νέο πύργο της χώρας του Ντανιέλ Σαντιάγκο, στο σπουδαίο Πουέρτο Ρίκο των early 2000s με Αρόγιο, Αγιούζο, Κασιάνο και λοιπά καλόπαιδα, μια ομάδα που έχασε τσάμπα δυο προημιτελικούς (με Νέα Ζηλανδία το 2002, με Ιταλία το 2004) και δεν διεκδίκησε το μετάλλιο που ίσως άξιζε.
Ήταν στην Αθήνα το 2004 που είδα τον Πικουλίν από κοντά, από τις μπροστινές εξέδρες του Ελληνικού, στον αγώνα Ελλάδα-Πουέρτο Ρίκο στην τελευταία αγωνιστική των ομίλων.
Με εντυπωσίασε η εντυπωσιακή αρχοντική κορμοστασιά του, ένα πραγματικό αγαλμάτινο κορμί, και ένα παρουσιαστικό που περισσότερο θύμιζε Λάτιν τραγουδιστή ή σταρ ταινιών του Αλμοδόβαρ. Ο Πικουλίν ήταν ο 'Αντόνιο Μπαντέρας' του παγκόσμιου μπάσκετ, ένας παίκτης που ακτινοβολούσε και μαγνήτιζε με κάθε κίνησή του στο παρκέ.
Ένας αθλητής-σύμβολο για την πατρίδα του που ταυτόχρονα την έκανε μέρος του παγκόσμιου μπασκετικού τοπίου, ήταν ο ορισμός του larger than life.
Πραγματικά τυχεροί που τον είδαμε στα μέρη μας, κάτι που μας θυμίζει ότι σε αυτήν την επαρχιώτικη, ολίγον κλειστοφοβική γωνιά της γης, το μπάσκετ είναι από τα λίγα πράγματα που μας ανοίγει παγκόσμιους ορίζοντες.
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους