Original Post

Πλήρες Κείμενο:

ΗΡΑΚΛΗΣ 9ος άθλος Η ΖΩΝΗ ΤΗΣ ΙΠΠΟΛΥΤΗΣ Της Dimitra Papanastasopoulou Φίλες και φίλοι, Ο επόμενος (9ος) άθλος του Ηρακλή ήταν η επιθυμία της κόρης του Ευρυσθέα, της Αδμήτης να της φέρει τη ζώνη της Ιππολύτης. Η Ιππολύτη (κατ’ άλλους Μελανίππη), κόρη του θεού Άρη, και πανίσχυρη βασίλισσα των Αμαζόνων, κατοικούσε κοντά στον Θερμόδοντα ποταμό της Ασίας κάπου στη Μαύρη Θάλασσα.

Η πολύτιμη ολόχρυση ζώνη της ήταν δώρο του πατέρα της, που την τιμούσε ως πολεμίστρια, συμβολίζοντας ταυτόχρονα την ανωτερότητα της θέσης της (βασίλισσα). Ο Ηρακλής χρειάστηκε τη βοήθεια πολλών ανθρώπων για να πλεύσει με ένα μόνο πλοίο ως την περιοχή των Αμαζόνων. Οι Θησέας, Πηλέας, Τελαμώνας, Δηιλέων κλπ ήταν ανάμεσά τους.

Στο ταξίδι τους ως τον Εύξεινο Πόντο, ήρθαν αντιμ΄τωποι με κάποιες περιπέτειες. Στην Πάρο, οι άγριες διαθέσεις των κατοίκων του νησιού τους εξώθησαν να σκοτώσουν δύο συντρόφους του Ηρακλή.

Ο ήρωας εξοργισμένος, σκότωσε τα τέσσερα παιδιά του Μίνωα που κατοικούσαν στο νησί και πολιόρκησε τους κατοίκους του μέσα στα τείχη της πόλης.

Εκείνοι, μην αντέχοντας την πολιορκία, αναγκάστηκαν να συνθηκολογήσουν με τον Ηρακλή και να αντικαταστήσουν τους δύο νεκρούς συντρόφους του με τον Σθένελο και τον Αλκαίο, εγγονούς του Μίνωα. Στη Μυσία, ο βασιλιάς της Λύκος βρισκόταν σε πόλεμο με μια γειτονική φυλή. Ο Ηρακλής τον βοήθησε να νικήσει τους εχθρούς του κι εκείνος για να τον τιμήσει ονόμασε τη χώρα που κατέκτησε Ηράκλεια.

Μετά από αυτές τις περιπέτειες, έφθασαν στη Θεμίσκυρα, την πρωτεύουσα των Αμαζόων, όπου τον υποδέχτηκε η ίδια η Ιππολύτη.

Ο ήρωας μας δεν έκρυψε το παραμικρό, φανέρωσε με θάρρος τον σκοπό της άφιξής του.

Η βασίλισσα, αντιλαβανόμενη την αιτία και θαυμάζοντας τον Ηρακλή, υποσχέθηκε να του δώσει τη ζώνη της με τη θέλησή της- να απαρνηθεί, δηλαδή το σύμβολο της εξουσίας της.

Η θεά Ήρα παρακολουθούσε τη σκηνή και, για να δυσκολέψει τον Ηρακλή, πήρε τη μορφή μιας Αμαζόνας και άρχισε να φωνάζει: «ξένοι αρπάζουν τη βασίλισσά μας!» Οι υπόλοιπες, ακούγοντάς την, όρμησαν οπλισμένες στο πλοίο του Ηρακλή.

Εκείνος, θεωρώντας το παγίδα εκ μέρους της Ιππολύτης, εξεμάνη, επιτέθηκε στη βασίλισσα, τη σκότωσε και πήρε τη ζώνη της.

Ακολούθησε φονική μάχη, νίκησε ο Ηρακλής και, πήρε τον δρόμο της επιστροφής, που απεδείχθη μακρύς και περιπετειώδης.

Μία από τις περιπέτιες ήταν να σώσει την Ησιόνη, κόρη του βασιλιά της Τροίας Λαομέδοντα, από ένα κήτος σταλμένο από τον Ποσειδώνα για να τιμωρήσει τον Λαομέδοντα.

Ο λόγος που η πριγκίπισσα βρισκόταν σ’ αυτή τη δεινή θέση, είχε τις ρίζες του σε παλαιότερα περιστατικά. Ο Απόλλωνας και ο Ποσειδώνας, τιμωρημένοι από τον Δία, αναγκάστηκαν να βοηθήσουν τον Λαομέδοντα στο χτίσιμο των τειχών της πόλης του έναντι αμοιβής. Ο Λαομέδοντας, όμως, αρνήθηκε να δώσει αυτά που υποσχέθηκε κι εκείνοι έριξαν την οργή τους στην Τροία. Ο Απόλλωνας έστειλε επιδημία πανώλης και ο Ποσειδώνας ένα θαλάσσιο τέρας, το οποίο καταβρόχθιζε ανυποψίαστους περαστικούς. Οι Τρώες τότε στράφηκαν σ’ ένα μαντείο, το οποίο τους έδωσε σαν μοναδική λύση τη θυσία της Ησιόνης.

Η πριγκίπισσα θα δινόταν βορά στο τέρας και το κακό θα περνούσε. Ο Ηρακλής υποσχέθηκε στον Λαομέδοντα να ελευθερώσει την κόρη του με αντάλλαγμα τα άλογα, τα οποία του είχε δωρίσει ο Δίας για να τον παρηγορήσει για την αρπαγή του Γανυμήδη. Ο Ηρακλής σκότωσε το τέρας και απελευθέρωσε την Ησιόνη, όμως ο Λαομέδοντας για μία ακόμη φορά αθέτησε την υπόσχεση του. Ο Ηρακλής τον απείλησε και αποχώρησε.

Σε λίγο καιρό επέστρεψε και ξεκίνησε πολιορκία της πόλης, η οποία στέφθηκε με απόλυτη επιτυχία.

Η εκστρατεία του Ηρακλή εναντίον της Τροίας μνημονεύεται και στην Ιλιάδα.

Τελικά, έφθασε στις Μυκήνες και παρέδωσε τη ζώνη στον Ευρυσθέα, κι εκείνος με τη σειρά του στην Αδμήτη. Αποσυμβολισμός Σ’ αυτή την περίπτωση ο Ηρακλής ήρθε αντιμέτωπος με το άλλο φύλο.

Κι επέλεξε να επιβληθεί με τη βία και τη δύναμη του δικού του ισχυρού φύλου.

Αν και δεν είχε άλλη επιλογή, αισθανόταν πως έπρεπε να επανορθώσει γι’ αυτό το φονικό.

Η ευκαιρία τού δόθηκε κατά το ταξίδι της επιστροφής, όταν κλήθηκε να σώσει την Ησιόνη από το κήτος.

Μέσω αυτής της πράξης διδάχτηκε ότι η πάλη ανάμεσα στα δύο φύλα είναι υπαρκτή, ο τρόπος αντιμετώπισης εντάσσεται στα πλαίσια του συμπαντικού ανταγωνισμού των αντιθέτων.

Ωστόσο, το κάθε φορά νικητήριο αποτέλεσμα, πρέπει να συνοδεύεται από μια αντίστοιχη επανορθωτική και ισότιμη πράξη. Ο Ηρακλής έπραξε όπως έπρεπε να πράξει.

Αν προσέξετε, θα δείτε ότι πάντοτε επανορθώνει τα λάθη του.

Ο φυσικός νικητής είναι συγχρόνως διασαλευτής μιας ισορροπίας και η αποκατάστασή της απαιτείται πάντοτε.

Ο στόχος αυτού του άθλου- δηλαδή η αρπαγή της ζώνης- αποτελεί το σύμβολο της αυτοσυγκράτησης του ατόμου από τις έμφυτες παρορμήσεις του εναντίον του αντίθετου φύλου.

Με λίγα λόγια, είναι το σύμβολο του σεβασμού προς τα αντίθετα.

Σύμφωνα με μια άλλη οπτική, ο Άρης, θεός του πολέμου, δώρισε την ζώνη στην κόρη του ως σύμβολο «του πρωτεύειν άπασών», ως σύμβολο δηλαδή της κυριαρχίας και βασιλείας της πάνω σε κάθε ύπαρξη.

Κατ’ αυτόν τον τρόπο η ζώνη γίνεται ένα σύμβολο εξουσίας, και στη συγκεκριμένη περίπτωση, ένα σύμβολο γυναικείας εξουσίας.

Η ζώνη συγχρόνως προστατεύει το γυμνό ανθρώπινο σώμα, καθώς συγκρατεί τα ρούχα και εμποδίζει την αφαίρεσή τους.

Εδώ τίθεται το ερώτημα αν το πρωταρχικό νόημα της απόκτησης της ζώνης ήταν ερωτικό.

Πάνω σε αυτή την ερμηνεία τοποθετήθηκαν ερευνητές όπως ο W. Fuchs και ο Cl. Schopphof. Ο Ηρακλής παίρνει τη ζώνη από την βασίλισσα των Αμαζόνων και την σκοτώνει.

Ωστόσο, αυτός ο θάνατος μπορεί να μεταφερθεί σε ένα μεταφορικό-συμβολικό επίπεδο. Ο Ηρακλής, με βάση αυτή την ερμηνεία, καθοδηγείται περισσότερο από ένα ερωτικό κίνητρο και λιγότερο από την επιθυμία να αποκτήσει την ζώνη.

Έτσι, δεν πρόκειται για έναν πραγματικό, αλλά για έναν μεταφορικό θάνατο. Η Αμαζόνα δεν χάνει την ζωή της, αλλά ουσιαστικά χάνει το κυρίαρχο χαρακτηριστικό της ταυτότητάς της, την ιδιότητα της ως παρθένα, που αποτελούσε ύψιστη αρχή των Αμαζόνων.

Με τον τρόπο αυτό, πεθαίνει και καταπατάται η ιδεολογία πάνω στην οποία δομείται ο τρόπος ζωής και η κοσμοθεωρία των Αμαζόνων.

Βασιζόμενοι στην παραπάνω ερμηνεία, μπορούμε να πούμε πως ο Ηρακλής λειτουργεί ως μέσο «εκπολιτισμού» των Αμαζόνων.

Σκοτώνει όχι την ίδια την Αμαζόνα, αλλά την «άγρια», «βάρβαρη» και «απολίτιστη» φύση της, στοιχεία που δεν ταίριαζαν καθόλου σε μια γυναίκα της αρχαίας ελληνικής κοινωνίας.

Τοποθετεί κατ’ αυτόν τον τρόπο την γυναίκα στον ρόλο που της αρμόζει μέσα με μια πολιτισμένη κοινωνία.

Για τους αρχαίους Έλληνες, βασικοί θεσμοί μιας πολιτισμένης κοινωνίας είναι ο γάμος και η τεκνοποίηση, κάτι που έρχεται σε αντίθεση με την ιδεολογία και τον «βάρβαρο» τρόπο ζωής των Αμαζόνων.

Μπορούμε, λοιπόν, να καταλήξουμε στο ότι μέσα από αυτόν τον μύθο, καταδικάζεται ρητά ο «ανεστραμμένος κόσμος» των Αμαζόνων.

Ένας κόσμος στον οποίο οι γυναίκες ζουν και επιβιώνουν μόνες τους, ενώ χαρακτηρίζονται από την μαχητικότητά τους( ένα σύνηθες ανδρικό προνόμιο). Ας μην ξεχνάμε πως η ζώνη είναι ένα από τα βασικότερα στοιχεία στον εξοπλισμό ενός πολεμιστή. Οι Αμαζόνες, όπως και κάθε πολεμιστής, θα χρησιμοποιούσαν την ζώνη για την τοποθέτηση των όπλων τους και όχι ως στιλιστική επιλογή.

Ωστόσο, γίνεται ξεκάθαρο πως αυτή η πολεμική διάσταση δεν ταιριάζει σε μια γυναίκα της εποχής εκείνης και πρέπει να χαρακτηρίζει αποκλειστικά και μόνο το αντρικό φύλο.

Αυτό ακριβώς είναι που διεκδικεί ο Ηρακλής, αρπάζοντας και αφαιρώντας την ζώνη από την βασίλισσα, αφαιρώντας μαζί με αυτή κάθε δικαίωμα και κάθε δυνατότητα συμμετοχής σε έναν κόσμο διαφορετικό, σε έναν κόσμο που η ολοκλήρωση και αυτοπραγμάτωση της γυναίκας δεν συντελείται μέσα από τον γάμο και την αναπαραγωγή, αλλά μέσα από την ελευθερία της και από την δυνατότητα να μάχεται η ίδια για την ζωή της.

Πολλαπλοί προβληματισμοί, φίλες και φίλοι, ας σας συντροφεύουν ως την επόμενη εβδομάδα, μακριά από τα σημερινά πεδία μάχης επικράτησης του δυνατότερου. Να προσέχετε τον εαυτό σας, πάνω απ’ όλα!

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους