Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Το χρονολόγιο της Χαλκίδας ως το τέλος της ανεξαρτησίας της 3000 π.Χ. Ο Εύριπος και η Χαλκίδα γεννιούνται Περί το 3.000 π.Χ. ενώνεται ο βόρειος με το νότιο Ευβοϊκό κόλπο και η Εύβοια γίνεται νησί.

Γενικά, η στάθμη της θάλασσας θεωρείται πως έχει σημειώσει άνοδο τουλάχιστον 4,5 μ. κατά τα τελευταία 6.000–5.000 χρόνια.

Κατά την πρώιμη Εποχή του Χαλκού η έρευνα εντοπίζει οικιστικά ίχνη στους πρόποδες του Βαθροβουνίου και στις περιοχές Καλογρίτσα, Ταψή Βρύση, Αρέθουσα και Κακή Κεφαλή.

Την περιοχή πιθανότατα κατοικούσε η φυλή των Λέλεγων.

Την ίδια περίοδο γεννιέται ο οικισμός της Μάνικας, που θεωρείται η προϊστορική Χαλκίδα.

Σύμφωνα με τη μυθολογία, ιδρύεται από την ηρωίδα Κόμβη-Χαλκίδα. 2600-2200 π.Χ. Η Μάνικα ακμάζει Η ελεύθερη πλεύση στην κλειστή θάλασσα των Ευβοϊκών κόλπων καθιστά ασφαλέστερα τα ταξίδια από και προς το Αιγαίο.

Ως αποτέλεσμα, ο προϊστορικός οικισμός της Μάνικας σταδιακά ευημερεί χάρη στο εμπόριο, τη μεταλλουργία και τη μεταποίηση, αναπτυσσόμενος οικιστικά σε βαθμό πρωτόγνωρο για τον ελλαδικό χώρο.

Περ. 2200-2000 π.Χ. Καταστροφή της Μάνικας Η άνοδος της θάλασσας, μια βίαιη φυσική καταστροφή ή ο συνδυασμός τους τερματίζουν την ακμή της Μάνικας.

Το δυτικό μέρος της πόλης καταποντίζεται, όμως η πολιτεία δεν εγκαταλείπεται ολοκληρωτικά καθώς όσοι παραμένουν μετακινούνται στην ανατολικότερη πλευρά της. 2000-1600 π.Χ. Παρακμή και μείωση του πληθυσμού Ο πληθυσμός της περιοχής αναζητάει τόπο κατοίκησης νοτιότερα και βαίνει μειούμενος (όπως γενικά συνέβη κατά τη μέση Εποχή του Χαλκού στην ηπειρωτική Ελλάδα). Έτσι, εκείνη την εποχή αναπτύσσονται μικρότεροι οικισμοί στην Αγία Ελεούσα, το Πέι Δοκού, το Αφράτι, την Κακή Κεφαλή και τον λόφο του Μπαταριά.

Περ. 1500 π.Χ. Οι Άβαντες εξουσιάζουν την Εύβοια με κέντρο τη Χαλκίδα Η φυλή των Αβάντων έρχεται στην Εύβοια και την κατακτά. Η Χαλκίδα επανιδρύεται και γίνεται το κέντρο της εξουσίας τους στο νησί. 1194 - 1184 π.Χ. Η Χαλκίδα συμμετέχει στον Τρωικό Πόλεμο Οι Έλληνες συγκεντρώνουν τον στόλο τους στον κόλπο της Αυλίδας —δηλαδή στον σημερινό νότιο λιμένα της Χαλκίδας— προκειμένου να εκστρατεύσουν στην Τροία.

Ο βασιλιάς των Αβάντων Ελεφήνωρ συμμετέχει με 40 πλοία απ’ όλη την Εύβοια. Ο Όμηρος εξυμνεί τις σώμα με σώμα ικανότητες των Αβάντων στη μάχη, χαρακτηρίζοντάς τους «γενναιόκαρδους». Την ίδια περίοδο δείχνει να ενισχύεται ο οικισμός πέριξ του λόφου Καλογρίτσα, έχοντας πιθανότατα την ακρόπολή του στο Βαθροβούνι. 12ος αι. Ίδρυση των πρώτων αποικιών Οι Άβαντες ιδρύουν τις πρώτες τους αποικίες στην Ιλλυρία και συμμετέχουν στον ιωνικό αποικισμό.

Ξεκινάει η περίοδος ακμής μιας πολιτείας που βρισκόταν «εντός της χώρας της Χαλκίδας», στη χερσόνησο Ξηρόπολη του Λευκαντί.

Ονομαζόταν πιθανότατα Άργουρα και πρωταγωνίστησε στη μεταποίηση και το εμπόριο.

Οι σύγχρονες αρχαιολογικές ανακαλύψεις στην περιοχή της και σε άλλα μέρη της Μεσογείου που συνδέονται ευρύτερα με τον χαλκιδικό αποικισμό και το «Κοινό των Ευβοιωτών» των Γεωµετρικών Χρόνων συνετέλεσαν ώστε να επαναπροσδιοριστούν οι «Σκοτεινοί Αιώνες» (1050–700 π.Χ.) ως «Ελληνική Αναγέννηση της Αρχαιότητας». 9ος -8ος αι. π.Χ. Γεννιέται η πόλη-κράτος της Χαλκίδας Τα στοιχεία που έχουμε για τη Χαλκίδα εκείνης της εποχής είναι λιγοστά.

Ο πληθυσμός της είναι διασκορπισμένος σε μικρές εγκαταστάσεις στους χαμηλούς λόφους της Καλογρίτσας, της παλιάς Πειραϊκής–Πατραϊκής και της Βροντού.

Σταδιακά οι οικισμοί ενώνονται και έτσι διαμορφώνεται η πόλη–κράτος πέριξ των πηγών της Αρέθουσας.

Η εξουσία περνά στα χέρια των αριστοκρατών Ιπποβοτών.

Οι αντιφρονούντες εξαναγκάζονται σε φυγή, ιδρύοντας αποικίες. 8ος αι. π.Χ. Ο Χρυσός Αιώνας της Χαλκίδας Η Χαλκίδα γίνεται υπερδύναμη του ελληνικού κόσμου.

Υπερέχει στρατιωτικά, ναυτικά και πολιτιστικά.

Πρωταγωνιστεί και πρωτοπορεί ιδρύοντας αποικίες στην ανατολή και τη δύση της Μεσογείου, όπως και στη Χαλκιδική. 770 π.Χ. Οι Χαλκιδέοι ιδρύουν την πρώτη ελληνική αποικία στη Δύση Το 770 π.Χ. οι Χαλκιδέοι, με τη συνδρομή της Ερέτριας, ιδρύουν την πρώτη ελληνική εγκατάσταση στη Δύση: τις Πιθηκούσσες στη σημερινή νήσο Ίσκια, βάζοντας τα θεμέλια της Μεγάλης Ελλάδας.

Είκοσι χρόνια αργότερα περνάνε στην απέναντι ιταλική ακτή και ιδρύουν την ιταλιώτιδα Κύμη. 770-750 π.Χ. Μεταφορά του χαλκιδικού αλφαβήτου στη Δύση Την περίοδο κατά την οποία ιδρύθηκαν οι αποικίες Πιθηκούσσες και Κύμη μεταφέρεται στην ιταλική χερσόνησο το χαλκιδικό αλφάβητο.

Υιοθετείται σχεδόν αμέσως από τους ντόπιους πληθυσμούς με τους οποίους οι Χαλκιδέοι αλληλεπιδρούν, των Ρωμαίων συμπεριλαμβανομένων και έτσι διατηρείται ως σήμερα, γνωστό ως λατινικό αλφάβητο. 734 π.Χ. Ίδρυση της πρώτης ελληνικής αποικίας στη Σικελία Το 734 π.Χ. οι Χαλκιδέοι ιδρύουν τη σικελιώτιδα Νάξο, την πρώτη ελληνική εγκατάσταση στη Σικελία.

Σχεδόν παράλληλα και εντός δεκαετίας χτίζουν τις πόλεις Ζάγκλη (Μεσσήνη) και Ρήγιο, ελέγχοντας το σικελικό στενό «της Σκύλλας και της Χάρυβδης», με πολλές ακόμη αποικίες να ακολουθούν κατά μήκος των βόρειων και ανατολικών ακτών του νησιού. 720-668 π.Χ. Ο Ληλάντιος Πόλεμος τερματίζει τον Χρυσό Αιώνα της Χαλκίδας Περί το 720–670 π.Χ., με πιθανότερο καταληκτικό ορίζοντα το 669/668 π.Χ., μαίνεται ο Ληλάντιος Πόλεμος, που χώρισε την Ελλάδα στα στρατόπεδα της Χαλκίδας και της Ερέτριας, με πιθανότερη νικήτρια την πρώτη.

Εντούτοις, ο πόλεμος τερματίζει τον Χρυσό Αιώνα της πόλης.

Περ. 700 π.Χ. Καταστροφή της Ξηρόπολης Στο λυκόφως του 8ου αι. π.Χ. καταστρέφεται και εγκαταλείπεται ο οικισμός στην Ξηρόπολη του Λευκαντί, ως παρεπόμενο πιθανώς του Ληλάντιου Πολέμου.

Τέλη 8ου αι. π.Χ. Ο αγώνας των ποιητών Στα τέλη του 8ου ή στις αρχές του 7ου αι. π.Χ. θεωρείται πως έγινε στη Χαλκίδα ο λεγόμενος «αγώνας των ποιητών», ανάμεσα στον Όμηρο και τον Ησίοδο, με νικητή τον δεύτερο. 670-506 π.Χ. Η εποχή της τυραννίας Οι γνώσεις μας για τη Χαλκίδα των αρχαϊκών χρόνων είναι πενιχρές.

Το σύστημα διακυβέρνησης μετατρέπεται σταδιακά από αριστοκρατικό (με άρχουσα τάξη τους Ιπποβότες), τιμοκρατικό (ολιγαρχικό). Περί τον 6ο αι. π.Χ. εγκαθίσταται τυραννία.

Τέλη 7ου αι. π.Χ. Κοπή πρώτου νομίσματος Η Χαλκίδα κόβει τα πρώτα της νομίσματα πιθανότατα στα τέλη του 7ου αι. ακολουθώντας τον ευβοϊκό σταθμητικό κανόνα.

Στη μια πλευρά απεικονίζεται αετός και στην άλλη χαλκιδικός τροχός με χαραγμένα ενίοτε τα αρχικά ΧΑΛ, σε χαλκιδικό αλφάβητο.

Η παρουσία του συμβόλου του Δία, του αετού, στα νομίσματα, που βλέπουμε σε κατοπινές κοπές να κρατάει φίδι, υποδεικνύει την κυρίαρχη λατρεία του θεού στην πόλη, ως πολιούχου. 506 π.X. Η Χαλκίδα ηττάται από τους Αθηναίους Προς τα τέλη του 6ου αι. π.Χ. οι Χαλκιδέοι συμμαχούν με τους Βοιωτούς και τους Σπαρτιάτες κατά των Αθηναίων.

Σε μάχη που έγινε κοντά στον Εύριπο η Αθήνα νικάει και πολλοί Χαλκιδέοι αιχμαλωτίζονται.

Ως παρεπόμενο, 4.000 Αθηναίοι κληρούχοι εγκαθίστανται στη «χώρα των Ιπποβοτών». Η πόλη εξιωνίζεται, αφήνοντας πίσω τους αιώνες κατά τους οποίους υπήρξε ανεξάρτητη.

Στο υπό έκδοση βιβλίο μου, «Η ταυτότητα της Χαλκίδας», το χρονολόγιο επεκτείνεται ως τις ημέρες μας Φωτογραφία: η μορφή της ηρωίδας Κόμβης-Χαλκίδας, όπως αποδόθηκε από το GPT, έχοντας ως πρότυπο απεικόνισή της σε νόμισμα της πόλης (338–308 π.Χ.).

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους