ΤΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ ΙΔΡΥΕΙ ΤΗ ΡΩΣΙΚΗ ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΜΟΣΧΑΣ Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΠΡΙΓΚΙΠΙΣΣΑ ΑΝΝΑ ΣΥΖΥΓΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΒΟΛΟΛΟΝΤΙΜΙΡ Α΄, ΡΩΣΟΥ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑ ΤΟΥ ΚΙΕΒΟΥ Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ...

Πλήρες Κείμενο:

ΤΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ ΙΔΡΥΕΙ ΤΗ ΡΩΣΙΚΗ ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΜΟΣΧΑΣ Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΠΡΙΓΚΙΠΙΣΣΑ ΑΝΝΑ ΣΥΖΥΓΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΒΟΛΟΛΟΝΤΙΜΙΡ Α΄, ΡΩΣΟΥ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑ ΤΟΥ ΚΙΕΒΟΥ Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΡΩΣΙΑ «ΔΙΑΔΟΧΟΣ» ΤΗΣ «ΤΡΙΤΗΣ ΡΩΜΗΣ» ΚΑΙ ΤΗΣ ΥΠΟΔΟΥΛΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ Ο εκχριστιανισμός των Ρώσων από τους Βυζαντινούς αποτέλεσε μια κορυφαία στρατηγική επιτυχία τόσο για την ουσιαστική ενδυνάμωση της στρατιωτικής ισχύος της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας όσο, και το σημαντικότερο, για την επιβίωση του Ορθόδοξου Χριστιανισμού από την ισλαμοκρατία.

Ο εκχριστιανισμός των Ρώσων του Κιέβου από τους Βυζαντινούς θα αποτελέσει διαχρονικά βασικό πυλώνα για την παρεμπόδιση της απόλυτης κυριαρχίας των τουρκικών φυλών σε βάρος των Ορθοδόξων των Βαλκανίων και της Ανατολής.

Επιπλέον, ο εκχριστιανισμός των Ρώσων με πολιτικές πρωτοβουλίες των Βυζαντινών αυτοκρατόρων και υλοποίηση από το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως ενίσχυσε τις θέσεις των Ορθοδόξων έναντι του Καθολικισμού και την άρνηση αποδοχής των «πρωτείων του Πάπα». Φαίνεται ότι δεν είναι καθόλου τυχαίο το γεγονός ότι το «σχίσμα» εκδηλώθηκε το 1054, εποχή κατά την οποία το κράτος του Κιέβου των Ρώσων βρισκόταν στο απόγειό του, ενδυναμώνοντας το μέτωπο των Ορθοδόξων της Ανατολής με επικεφαλής του Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως.

Αλλά και μετά την άλωση της Κωνσταντινουπόλεως είναι ιδιαίτερα σημαντικό από πολιτικής και θρησκευτικής πλευράς το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως υποστήριξε ολόθερμα την ίδρυση του Πατριαρχείου Μόσχας. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Ιερεμίας Β΄ κατά το 1589 υποστήριξε τη μετατροπή της Μητρόπολης Μόσχας σε Πατριαρχείο, με πρώτο Πατριάρχη τον Ιώβ.

Έτσι, το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως έθεσε τις βάσεις για τη δημιουργία της Ρωσικής Εκκλησίας το 988 με την πλήρη υποστήριξη του Βυζαντινού αυτοκράτορα, ενώ το 1589 το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως αναβάθμισε σε Πατριαρχείο τη Μητρόπολη της Μόσχας.

Έτσι, οι Ρώσοι ηγεμόνες απέκτησαν το δικαίωμα όχι μόνο να υποστηρίζουν τους Ορθόδοξους Χριστιανούς που ήταν σκλαβωμένοι στους Οθωμανούς απαιτώντας εγγυήσεις από τους σουλτάνους, αλλά και να διεκδικούν ότι η Μόσχα αποτελούσε την «τρίτη Ρώμη των Χριστιανών» και ήταν «νόμιμη διάδοχος» των Βυζαντινών αυτοκρατόρων… Επίσης, στα πολύ δύσκολα χρόνια της σκλαβιάς η Ρωσική Εκκλησία αποτέλεσε τον κύριο πυλώνα της Ορθοδοξίας απέναντι στον Καθολικισμό με την υποστήριξη των Ρώσων αυτοκρατόρων. ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΤΩΝ ΡΩΣΩΝ ΤΟΥ ΚΙΕΒΟΥ Οι Ρώσοι αποτελούσαν μια νέα δυναμική φυλή, η οποία διοικούμενη από τον Βίκινγκ Ολέγκ (Oleg), διοικητή του Νοβγκορόντ, ξεκίνησε εκστρατείες για να καταλάβει το 882 το Σμολένσκ και το Κίεβο, που έγινε η νέα πρωτεύουσα τους κράτους που σχηματιζόταν μέσα από πολέμους. Ο Ολέγκ ένωσε φυλές Φινλανδών και Σλάβων για να αρχίσει η χώρα των Ρώσων του Κιέβου να αναζητά συμμαχίες και γειτονικές χώρες για διενέργεια εμπορικών συναλλαγών. Η Κασπία Θάλασσα ήταν ζωτικής σημασίας για να αποκτήσουν οι Ρώσοι διεξόδους προς αυτήν μέσω του ποταμού Δνείπερου και να αποκτήσουν σχέσεις με τη μεγάλη αγορά των Βυζαντινών Για την επίτευξη αυτού του στρατηγικού στόχου οι Ρώσοι έπρεπε να συγκρουσθούν με τους Χαζάρους, μια τουρκογενή φυλή, η οποία είχε εκδιωχθεί από τους Άραβες από την περιοχή του βόρειου Καυκάσου.

Κάτω από την πίεση των Αράβων οι Χαζάροι επεκτάθηκαν προς τα δυτικά: από την περιοχή του Ιτίλ, στις εκβολές του ποταμού Βόλγα και του βόρειου μέρους της Κασπίας έως τις όχθες του Δνείπερου ποταμού Συνεπώς, η πολεμική αναμέτρηση μεταξύ των Ρώσων και των Χαζάρων ήταν αναπόφευκτη, αφού και οι δύο φυλές μπορούσαν να διεκδικήσουν την ίδια μεγάλη περιοχή της Ανατολικής Ευρώπης, η οποία περιβαλλόταν από άλλα ισχυρά κράτη: Σουηδία, Εσθονία, Πολωνία, Ουγγαρία, ενώ στις νότιες περιοχές κυριαρχούσε η Βυζαντινή Αυτοκρατορία.

Το κράτος των Χαζάρων κατά τον 8ο αιώνα βρισκόταν σε ακμή ελέγχοντας τη βόρεια ακτή της Κασπίας και τις του Δνείπερου ποταμού.

Επίσης, οι Βούλγαροι της περιοχής του άνω Βόλγα είχαν αναγνωρίσει την στρατιωτική κυριαρχία των Χαζάρων και ήταν φόρου υποτελείς στους τελευταίους.

Σε ότι αφορά στους Βυζαντινούς μεγαλύτερο πρόβλημα αποτελούσαν αρχικά οι προσπάθειες των Αράβων να καταλάβουν με επιθετικές ενέργειες εδάφη των Βυζαντινών, Για την αντιμετώπιση των Αράβων οι Βυζαντινοί είχαν σχέσεις συνεργασίας με τους Χαζάρους και στο πλαίσιο αυτό αυτοκράτορες του Βυζαντίου παντρεύονταν γυναίκες από τη φυλή των Χαζάρων, οι οποίοι επίσης απειλούνταν από τους Άραβες. ΔΙΜΕΡΕΙΣ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Η επικράτηση των Ρώσων έναντι των Χαζάρων δημιούργησε την ανάγκη για τα κράτη που βρίσκονταν γύρω από αυτούς να αποκτήσουν σχέσεις εμπορικής και οικονομικής συνεργασίας.

Εξάλλου οι Ρώσοι βρίσκονταν μεταξύ σημαντικών εμπορικών δρόμων μεταξύ Ανατολής - Δύσης και Βορρά – Νότου.

Εντούτοις μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τους Ρώσους παρουσίαζε το Βυζάντιο, με το οποίο κατά το 911 συνήφθησαν οι πρώτες εμπορικές συμφωνίες συνεργασίας. Οι Ρώσοι του Κιέβου κατά τη διάρκεια του χειμώνα συγκέντρωναν διάφορα αγαθά και την άνοιξη όλοι μαζί κατέβαιναν το Δνείπερο με μικρά πλοία για να φθάσουν τελικά στην Κωνσταντινούπολη και να ανταλλάξουν τα εμπορεύματά τους με άλλα.

Οι εμπορικές συναλλαγές προστατεύονταν από τις βυζαντινές αρχές με συνθήκες.

Τα εμπορικά οφέλη ήταν αμοιβαία και για τις δύο πλευρές των συναλλασσομένων Σλάβων και Βυζαντινών, οι οποίοι παράλληλα επιδίωκαν την προστασία τους από τις άγριες φυλές των στεπών, οι οποίες με λεηλασίες προσπαθούσαν να επιβιώσουν.

Οι αυτοκράτορες του Βυζαντίου χρειαζόντουσαν τη συμμαχία των Ρώσων για αρκετούς λόγους: • Οι Ρώσοι, με πρωτεύουσα το Κίεβο, δημιούργησαν ένα ισχυρό κράτος απέναντι σε ισχυρά ευρωπαϊκά κράτη. • Διέθεταν σκληρούς πολεμιστές που θα μπορούσαν να παρέχουν τις υπηρεσίες τους ως μισθοφόροι των Βυζαντινών. • Οι Βυζαντινοί έπρεπε να δημιουργήσουν σχέσεις συνεργασίας με τους Ρώσους κλπ. ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ ΡΩΣΙΚΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ Οι Ρώσοι του Κιέβου ήταν ειδωλολάτρες αλλά φαίνεται ότι ήταν πολιτικά αναγκαίο να ενισχύσουν τη διεθνή θέση τους αλλάζοντας θρησκεία, υιοθετώντας τον Χριστιανισμό, ο οποίος επικρατούσε στην Ευρώπη.

Προφανώς υπήρχε ανταγωνισμός μεταξύ της Αγίας Έδρας και της Κωνσταντινούπολης, έδρας του Πατριαρχείου και των Ορθοδόξων Χριστιανών της Ευρώπης και της Μικράς Ασίας.

Ωστόσο, οι Ρώσοι του Κιέβου είχαν αναπτύξει μεγαλύτερες εμπορικές σχέσεις με τους Βυζαντινούς, ενώ και οι δύο καί είχαν κοινά συμφέροντα να προστατεύουν τις ανατολικές περιοχές τους από τις επιθέσεις φυλών που έρχονταν από τις στέπες.

Έτσι σιγά – σιγά γεννήθηκαν οι ανάγκες για εμβάθυνση της εμπορικής συνεργασίας με την υιοθέτηση της χριστιανικής θρησκείας.

Καθολικοί και Ορθόδοξοι άρχισαν να ανταγωνίζονται για το ποιοι θα καταφέρουν να προσηλυτίσουν τους Ρώσους του Κιέβου.

Ο εκχριστιανισμός των Ρώσων ξεκίνησε στα τέλη του 10ου αιώνα και ήταν αποτέλεσμα της ηγεσίας των Ρώσων του Κιέβου να υιοθετήσουν την πίστη των Βυζαντινών Ορθοδόξων Χριστιανών και να αποκτήσουν στενές πολιτικές και συμμαχικές σχέσεις με τους Βυζαντινούς αυτοκράτορες.

Όμως τις καθοριστικές αποφάσεις τις πήρε ο επικεφαλής των Ρώσων ο Βολοντιμίρ Α΄ (958 – 1015) , ο οποίος προτίμησε την Ανατολική Ορθοδοξία για τον ίδιο και τους υπηκόους του.

Έτσι o to 988 o Βολοντιμίρ πρώτα βαπτίσθηκε Ορθόδοξος Χριστιανός στη Χερσόνησο την οποία είχε καταλάβει και στη συνέχεια παντρεύτηκε την αδελφή του αυτοκράτορα Βασιλείου Β΄, την Άννα.

Ήταν πρώτη φορά στην ιστορία των Βυζαντινών αυτοκρατόρων που ένας βάρβαρος παντρεύτηκε μέλος της αυτοκρατορικής οικογένειας.

Στη συνέχεια οι Ρώσοι άλλαξαν μαζικά θρησκεία υιοθετώντας την Ανατολική Χριστιανική και ανοίγοντας το δρόμο για περαιτέρω εμβάθυνση των διμερών διακρατικών σχέσεων.

Για τη διάδοση του ιερού ευαγγελίου στους Ρώσους χρησιμοποιήθηκε η σλαβική διάλεκτος που είχαν εισαγάγει από τον 9ο αιώνα οι Θεσσαλονικείς μοναχοί Κύριλλος και Μεθόδιος, οι αποκαλούμενοι «απόστολοι των Σλάβων». Ο Βλαδίμηρος Α΄ ο Μέγας του Κιέβου ανακηρύχθηκε Άγιος από την Ορθόδοξη και την Καθολική Εκκλησία για να αναδειχθεί μια από τις κορυφαίες προσωπικότητες μεταξύ των Ρώσων πολιτικών και θρησκευτικών ηγετών.

Από το γάμο της με το μεγάλο πρίγκηπα Βλαδίμηρο Α΄, η Άννα – αδελφή του αυτοκράτορα Βασιλείου Β΄- πήρε τον επίσημο τίτλο της μεγάλης πριγκίπισσας του Κιέβου, αλλά στην πράξη, όλοι την αποκαλούσαν «βασίλισσα» ή «τσαρίνα», αφού ήταν μέλος του βυζαντινού Αυτοκρατορικού οίκου. Η Άννα συμμετείχε ενεργά στον εκχριστιανισμό των Ρως: διατέλεσε θρησκευτικός σύμβουλος του Βλαδίμηρου και ίδρυσε πολλά μοναστήρια και εκκλησίες.

Μερικοί μελετητές πιθανολογούν, πως χάρισε τρία παιδιά στον Βλαδίμηρο.

Αυτή η μεγάλη θρησκευτική και πολιτική επιλογή των Ρώσων του Κιέβου έπαιξε αποφασιστικό ρόλο στην πολιτική ενίσχυση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας για την προώθηση του διαχωρισμού του από την πολιτική κυριαρχία του Πάπα της Ρώμης, ο οποίος είχε την πλήρη υποστήριξη της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και του Βασιλείου της Γαλλίας.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους