Original Post

Πλήρες Κείμενο:

ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΕΩΝ ΠΟΥ ΕΚΔΟΘΗΚΕ ΣΤΗ ΒΙΕΝΝΗ ΤΟ 1791. ΗΤΑΝ Ο ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΣ ΤΩΝ ΣΦΑΚΙΩΝ ΠΡΟΔΟΤΗΣ; Η Γεωγραφία Vς επιστήμη αναπτύχθηκε στα χρόνια του Ελληνικού Διαφωτισμού σε δυο κυρίως άξονες.

Ο ένας άξονας ήταν η μετάφραση ευρωπαϊκών γεωγραφικών έργων από Έλληνες της διασποράς ή και της οθωμανικής Ελλάδος, και ο άλλος ήταν η παραγωγή γεωγραφικών εγχειριδίων από Έλληνες γεωγράφους.

Το παλαιότερο έργο είναι η Γεωγραφία Νεωτερική των Δανιήλ Ιερομονάχου και Γρηγορίου Ιεροδιακόνου, Δημητριέων, σε δυο τόμους που εκδόθηκε στην Βιέννη το 1791 στην διάρκεια της επανάστασης του Δασκαλογιάννη στα Σφακιά Στη Νεωτερική Γεωγραφία η παρουσίαση του νησιού της Κρήτης περιλαμβάνει μια σειρά από γεωγραφικά στοιχεία, την ετυμολογία και προέλευση του ονόματος Κρήτη καθώς και μια σύντομη ιστορική επισκόπηση του νησιού.

Εκεί όμως που η Γεωγραφία Νεωτερική είναι πολύτιμη είναι η παροχή πληροφοριών γενικών ή συνοπτικών για την πρόσφατη ιστορία του νησιού και ιδιαίτερα για την κατάσταση του πληθυσμού μετά την κατάκτηση του νησιού από τους Οθωμανούς το 1669.

Να πούμε με την ευκαιρία ότι με την κρητική ιστορία και τοπογραφία δεν είχε μέχρι τότε κανείς ασχοληθεί κανείς άλλος Ευρωπαίος ή Έλληνας εκτός του Αρχαίου γεωγράφου Στράβωνα.

Για την περιοχή δε των Σφακίων της Κρήτης οι συγγραφείς του έργου θεωρούν ότι το εναλλακτικό όνομα των Λευκών Ορέων ήταν το όνομα Σφακιά γράφοντας ότι: > Πρωτοπαπάς των Σφακίων θείος του Δασκαλογιάννη που στην ιστορία φαίνεται να εξέφρασε την αντίθεση του με την επανάσταση του 1770 στην οποία αρχηγός ήταν ο Δασκαλογιάννης.

Ο ιστορικός της Κρήτης Βασίλειος Ψιλάκης δεν αποδέχεται την άποψη του Γρ. Παπαδοπετράκη ιστορικού των Σφακίων ότι ο Πρωτόπαπας κράτησε φιλοτουρκική στάση στην έναρξη και εξέλιξη της επανάστασης του 1770. Ο Παπαδοπετράκης επηρεάστηκε μάλλον από το γνωστό τραγούδι του μπάρμπα Παντζελιού που έγραψε ο Αναγνώστης του Παπασήφη του Σκορδίλη το 1786 στίχοι 17-77. Ο Ψιλάκης γράφει ότι ο Πρωτόπαπας όχι μόνο δεν πρόδωσε στους Τούρκους αλλά συνέδεσε την τύχη του με εκείνη του Δασκαλογιάννη ακολουθώντας τον ενώπιον του Πασά στο Ηράκλειο Την ίδια θέση ακολουθούν και οι ιστορικοί της Κρήτης Ζαμπέλιος και Κριτοβουλίδης, στο βιβλίο τους, Ιστορία των Επαναστάσεων της Κρήτης συμπληρωθείσα υπό Ι. Κονδυλάκη, Αθήναι 1971.

Από όλα αυτά τα στοιχεία δεν προκύπτει η εκδοχή που αναφέρεται στη Γεωγραφία Νεβτερική των Δημητριέων του 1791. Οι Δημητριείς μάλλον επηρεάστηκαν από άλλες άγνωστες σε μας πηγές είτε προφορικές είτε γραπτές που δεν αναφέρονται όμως πουθενά. Στην Γεωγραφία Νεωτερική οι συγγραφείς μας δίνουν πολύτιμες πληροφορίες γράφοντας τα εξής: >, Ο συγγραφέας δηλαδή θεωρεί ότι ήταν εξισλαμισμένοι Έλληνες.

Τα ήθη των Κρητών περιγράφονται ως χρηστά : είναι καλοί και τιμημένοι άνθρωποι, Οι συγγραφείς γράφουν ακόμα ότι η Καντία δηλαδή το σημερινό Ηράκλειο είναι η μητρόπολη όλης της Κρήτης, και έδρα του θρόνου του μητροπολίτη, ο οποίος έχει από κάτω του 12 Επισκόπους. Στην Κάντια είναι ο πρώτος πασιάς, και ότι το λιμάνι της δεν είναι καλό παρά μόνο για μικρά καϊκια Στη σύνθεση του πληθυσμού ανήκουν και μερικοί Εβραίοι.

Στη συνέχεια οι συγγραφείς αναφέρονται στην εικόνα παρακμής του Χάνδακα ρίχνοντας την ευθύνη στους κατακτητές οι οποίοι τα αφήνουν λόγω ραστώνης να καταστρέφεται.

Για την πόλη των Χανίων γράφει ότι είναι η δεύτερη πόλη της Κρήτης και κατοικείται από 2.000 Τούρκους και περισσότερους Ρωμιούς και ολίγους Εβραίους Η ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΜΕΛΕΤΙΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Στον τρίτο τόμο του παραπάνω βιβλίου αναφέρεται η νήσος Κρήτη, όπου ανάμεσα στα άλλα επιχειρείται η ετυμολόγηση του νησιού και η σειρά ονομάτων που πήρε από την αρχαιότητα ακολουθώντας τον Στράβωνα.

Ακολουθεί η αρχαία ιστορία του νησιού έως την εποχή του απόστολου Παύλου.

Υοθετούνται οι απόψεις της αρχαιότητας του τύπου: απ' αρχής εστάθησαν οι Κρήτες ψεύσται, δια τούτο και το κρητίζειν αντί του ψεύδεσθαι λέγεται.

Ακολουθώντας τον Παύλο και ειδικά την επιστολή του προς τον Επίσκπο Τίτο συνεχίζει ο Μελέτιος την αρνητική παρουσία των Κρητών όσον αφορά το ήθος τους: Και ο Απόστολος Παύλος εκ του Επιμενίδη ποιητού λαβών, γράφει προς Τίτον Κρήτες αεί ψεύσται, κακά θηρία, γαστέρες αργαί και έν επιγράμματι βιβλίον γ Λεωνίδου αεί λησταί και αχθιφόροι ου δε δίκαιοι Κρήτες. τίς Κρητών οίδε δικαιοσύνην.

Από την παράθεση των παραπάνω απόψεων είναι φανερό ότι ο Μελέτιος ουδέποτε επισκεύτηκε την Κρήτη, αλλά αρκέστηκε σε ορισμένες αρνητικές απόψεις της αρχαιότητας

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους