Original Post

Πλήρες Κείμενο:

ΑΥΤΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΛΕΕΙ ΤΟ ΜΑΝΙΦΕΣΤΟ ΤΟΥ ΑΛΕΞΗ ΤΣΙΠΡΑ Το μανιφέστο που παρουσίασε ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρεί να συγκροτήσει ένα συνεκτικό πλαίσιο για μια «κυβερνώσα Αριστερά» στη νέα εποχή.

Εστιάζει σε υπαρκτές και κρίσιμες προκλήσεις: την κλιματική κρίση, τις κοινωνικές ανισότητες, τη δημοκρατική φθορά, τη ρύθμιση της οικονομίας.

Ωστόσο, η πολιτική αξία ενός τέτοιου κειμένου δεν κρίνεται μόνο από αυτά που περιλαμβάνει, αλλά και από αυτά που αποσιωπά.

Και οι αποσιωπήσεις του είναι εξίσου αποκαλυπτικές.

Είναι ένα κείμενο επιμελημένο, ευρωπαϊκά ευθυγραμμισμένο, πολιτικά προσεκτικό.

Ακριβώς όμως αυτή η προσεκτικότητα είναι που το καθιστά ανεπαρκές μπροστά στο βασικό ερώτημα της εποχής: όχι πώς θα κυβερνηθεί καλύτερα η χώρα, αλλά αν και πώς θα συνεχίσει να υπάρχει ως συνεκτικό και βιώσιμο σύνολο.

Διότι το πρόβλημα της Ελλάδας σήμερα δεν είναι μόνο πολιτικό ή οικονομικό.

Είναι βαθιά υπαρξιακό. ❎Η ΑΠΟΥΣΙΑ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ Σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών ανακατατάξεων, το μανιφέστο αποφεύγει σχεδόν πλήρως να τοποθετηθεί σε ζητήματα εθνικής στρατηγικής.

Δεν υπάρχει ουσιαστική αναφορά στον ρόλο της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο, στις σχέσεις με την Τουρκία, ή σε ζητήματα όπως η Θράκη και η Κύπρος.

Η πολιτική προτείνεται ως διαχείριση κοινωνικών και οικονομικών μεταβλητών, όχι ως άσκηση κυριαρχίας σε έναν ανταγωνιστικό διεθνή χώρο.

Αυτή η απουσία δεν είναι ουδέτερη.

Σηματοδοτεί μια αντίληψη όπου το κράτος δεν αντιμετωπίζεται ως γεωπολιτικός δρών, αλλά κυρίως ως κοινωνικός ρυθμιστής. ❎ΜΙΑ ΧΩΡΑ ΠΟΥ ΛΕΙΠΕΙ ΑΠΟ ΤΟ ΙΔΙΟ ΤΗΣ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ Το μανιφέστο μιλά για ανισότητες, για κλίμα, για δημοκρατία.

Αλλά δεν μιλά για τη χώρα ως οντότητα που βρίσκεται υπό πίεση.

Δεν υπάρχει αίσθηση επείγοντος γύρω από τη θέση της Ελλάδας σε έναν ασταθή κόσμο, ούτε γύρω από τη δυνατότητά της να ασκήσει κυριαρχία. Η Ελλάδα εμφανίζεται σαν ένα κανονικό ευρωπαϊκό κράτος με προβλήματα διακυβέρνησης.

Όχι σαν μια χώρα που ισορροπεί ανάμεσα σε δημογραφική συρρίκνωση, γεωπολιτικές πιέσεις και παραγωγική αδυναμία.

Αυτό δεν είναι απλώς παράλειψη.

Είναι άρνηση αναγνώρισης της κατάστασης. ❎Η ΣΙΩΠΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Παρότι γίνεται λόγος για ανισότητες και οικονομική κρίση, το μανιφέστο δεν προχωρά σε βαθύτερη ανάλυση του ελληνικού παραγωγικού μοντέλου.

Δεν τίθεται με σαφήνεια το ζήτημα της παραγωγικής εξάρτησης, ούτε διατυπώνεται ένα συνεκτικό σχέδιο για την ανασυγκρότηση της πραγματικής οικονομίας.

Η οικονομία εμφανίζεται περισσότερο ως πεδίο αναδιανομής παρά ως πεδίο παραγωγής.

Έτσι, λείπει μια κρίσιμη διάσταση: πώς παράγεται ο πλούτος, από ποιους, και με ποιους όρους. ❎ΟιΙΚΟΝΟΜΙΑ ΧΩΡΙΣ ΜΕΛΛΟΝ Η απουσία ενός σαφούς παραγωγικού σχεδίου δεν είναι τεχνικό ζήτημα, είναι υπαρξιακό.

Μια χώρα που δεν παράγει, δεν μπορεί να στηρίξει ούτε κοινωνικό κράτος ούτε πολιτική αυτονομία.

Το μανιφέστο αποφεύγει να συγκρουστεί με το μοντέλο που βασίζεται σε κατανάλωση, τουρισμό και εισαγωγές.

Δεν απαντά στο ερώτημα πώς θα δημιουργηθεί μια βιώσιμη παραγωγική βάση.

Έτσι, η υπόσχεση για δικαιότερη κοινωνία αιωρείται χωρίς υλικό έδαφος. ❎Η ΑΠΟΥΣΙΑ ΧΩΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Ένα ακόμη αξιοσημείωτο κενό είναι η έλλειψη ουσιαστικής αναφοράς στην περιφερειακή διάρθρωση της χώρας. Η Ελλάδα παρουσιάζεται ως ενιαίο διοικητικό σύνολο, χωρίς να αναδεικνύονται οι ανισότητες μεταξύ κέντρου και περιφέρειας, ούτε η ανάγκη για αποκέντρωση εξουσίας και πόρων.

Η απουσία αυτή υποδηλώνει μια πολιτική οπτική που παραμένει, έστω και άρρητα, αθηνοκεντρική.

Δεν υπάρχει όραμα για έναν διαφορετικό γεωγραφικό και αναπτυξιακό χάρτη της χώρας. ❎ΤΟ ΑΟΡΑΤΟ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟ ΚΑΙ Η ΕΡΗΜΩΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ Ένα από τα πιο κρίσιμα υπαρξιακά ζητήματα -η δημογραφική κατάρρευση- απουσιάζει.

Δεν υπάρχει ουσιαστική αναφορά στη γήρανση του πληθυσμού, στη φυγή των νέων, στην αποψίλωση της περιφέρειας. Η Ελλάδα όμως δεν είναι μόνο οικονομία.

Είναι και πληθυσμός, χώρος, κοινωνική συνέχεια.

Μια χώρα που αδειάζει -και ιδιαίτερα έξω από τα μεγάλα αστικά κέντρα- δεν αντιμετωπίζει απλώς αναπτυξιακό πρόβλημα.

Αντιμετωπίζει πρόβλημα ύπαρξης.

Κι όμως, το μανιφέστο δεν τοποθετείται πάνω σε αυτό. ❎Η ΑΠΟΣΙΩΠΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ Το μανιφέστο κινείται σχεδόν αποκλειστικά στο επίπεδο της ιδεολογίας και των πολιτικών συμμαχιών.

Η έννοια της πολιτισμικής ταυτότητας, της ιστορικής συνέχειας ή της συλλογικής μνήμης απουσιάζει.

Δεν τίθεται το ερώτημα ποιο είναι το κοινωνικό και πολιτισμικό υπόβαθρο πάνω στο οποίο μπορεί να οικοδομηθεί ένα πολιτικό σχέδιο.

Αυτή η επιλογή ενδέχεται να επιδιώκει έναν συμπεριληπτικό λόγο, αποφεύγοντας αναφορές που θα μπορούσαν να θεωρηθούν διχαστικές.

Ωστόσο, αφήνει ένα κενό: την απουσία ενός βαθύτερου αφηγήματος που να συνδέει την πολιτική με την ταυτότητα της κοινωνίας. ❎ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΧΩΡΙΣ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟ Το κείμενο προτείνει συμμαχίες πολιτικών ρευμάτων.

Αλλά δεν απαντά στο ποιος είναι ο φορέας αυτής της πολιτικής.

Ποια κοινωνία; Με ποια συνοχή; Με ποια κοινή αναφορά; Η απουσία αναφοράς σε συλλογική ταυτότητα δεν είναι απλώς ιδεολογική επιλογή.

Αφήνει ένα κενό στο κέντρο του σχεδίου: δεν υπάρχει σαφές «εμείς».

Και χωρίς «εμείς», δεν υπάρχει ούτε στρατηγική, ούτε αντοχή στον χρόνο. ❎Η ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ «ΕΘΝΟΥΣ» ΑΠΟ ΤΗ «ΣΥΜΜΑΧΙΑ» Κεντρική ιδέα του μανιφέστου είναι η σύγκλιση διαφορετικών προοδευτικών ρευμάτων: σοσιαλδημοκρατίας, ριζοσπαστικής αριστεράς, οικολογίας.

Πρόκειται για μια πολιτική αρχιτεκτονική συμμαχιών.

Ωστόσο, δεν διατυπώνεται ένα αντίστοιχα σαφές συλλογικό υποκείμενο.

Η έννοια του «έθνους» -όχι ως εθνικιστική ρητορική, αλλά ως πολιτική κοινότητα- απουσιάζει.

Έτσι, το σχέδιο μοιάζει να απευθύνεται περισσότερο σε πολιτικές δυνάμεις παρά σε μια συγκροτημένη κοινωνία. ❎Η ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΗ ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ Αν και το μανιφέστο ασκεί κριτική στις ανισότητες που παράγει η παγκοσμιοποίηση, δεν αγγίζει βαθύτερα ζητήματα κυριαρχίας και εξάρτησης.

Δεν τίθεται το ερώτημα κατά πόσο ένα κράτος μπορεί να ασκήσει αυτόνομη πολιτική μέσα σε διεθνή δίκτυα ισχύος και οικονομικών περιορισμών.

Η παγκοσμιοποίηση αντιμετωπίζεται κυρίως ως οικονομικό φαινόμενο και λιγότερο ως γεωπολιτική πραγματικότητα. ❎ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΉ ΣΙΩΠΗ ΣΕ ΜΙΑ ΕΠΟΧΗ ΕΝΤΑΣΗΣ Δεν είναι μόνο η λέξη "Ισραήλ" που λείπει εκκωφαντικά.

Σε μια περίοδο όπου η ισχύς επιστρέφει ως καθοριστικός παράγοντας, το μανιφέστο παραμένει σιωπηλό.

Δεν αναλύει απειλές, δεν ορίζει προτεραιότητες, δεν περιγράφει εργαλεία ισχύος.

Αυτή η σιωπή δημιουργεί την εντύπωση μιας πολιτικής που λειτουργεί σε έναν αποστειρωμένο διεθνή χώρο, αποκομμένο από την πραγματικότητα των διεθνών ανταγωνισμών και των περιφεριακών εξαρτήσεων.

Αλλά η πραγματικότητα δεν είναι αποστειρωμένη και η χώρα δεν έχει την πολυτέλεια να αγνοεί αυτό το γεγονός. 🟢ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΑ Το μανιφέστο του Αλέξη Τσίπρα απαντά σε πολλά επιμέρους ζητήματα.

Δεν απαντά όμως στο κεντρικό: πώς μια χώρα με περιορισμένη παραγωγική βάση, δημογραφική φθορά και αυξανόμενες γεωπολιτικές πιέσεις μπορεί να παραμείνει βιώσιμη και κυρίαρχη.

Η απουσία γεωπολιτικής στρατηγικής, παραγωγικού σχεδίου, περιφερειακής αναδιάρθρωσης και πολιτισμικού αφηγήματος περιορίζει με κρίσιμο τρόπο το εύρος και προφανώς την αποτελεσματικότητα του.

Με άλλα λόγια, δεν απαντά στο υπαρξιακό της πρόβλημα.

Και αυτό είναι καθοριστικό.

Διότι χωρίς απάντηση σε αυτό το επίπεδο, κάθε πρόταση διακυβέρνησης -όσο ισορροπημένη και αν είναι- μοιάζει να διαχειρίζεται μια πραγματικότητα που σταδιακά υποχωρεί.

Το ερώτημα, τελικά, δεν είναι μόνο αν το μανιφέστο προτείνει μια καλύτερη πολιτική.

Είναι αν αναγνωρίζει το μέγεθος της πρόκλησης.

Και εκεί, η σιωπή του είναι πιο ηχηρή από τις διακηρύξεις του.

Αν όλα αυτά κάτι αποκαλύπτουν, είναι ότι το μανιφέστο αποφεύγει όχι απλώς τις απαντήσεις, αλλά την ίδια τη σύγκρουση που απαιτεί η επιβίωση της χώρας.

Τελικά, η μεγαλύτερη αδυναμία του δεν είναι όσα δεν λέει, αλλά ότι δείχνει να φοβάται να συγκρουστεί για να τα πει.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη δημοτικότητά τους