Original Post

Πλήρες Κείμενο:

ΕΛΛΗΝΑΣ ΚΟΣΜΗΜΑΤΟΠΟΙΟΣ στον ΤΑΡΑΝΤΑ ΧΡΥΣΟ ΣΚΗΠΤΡΟ ΙΕΡΕΙΑΣ ΤΟΥ ΤΑΡΑΝΤΑ (4 ος π.Χ.) Το χρυσό σκήπτρο (φωτό) που ήταν κτέρισμα σε τάφο Ιέρειας της Ήρας στον Τάραντα της νότιας Ιταλίας (350-330 π.Χ.) (Tomba della Sacerdotessa), αποτελεί μέρος ενός συνόλου κοσμημάτων, που αποδίδεται στον «Δάσκαλο της Kρισπιάνο» (Crispiano Master), ενός αρχαίου Ε λ λ η ν α χρυσοχόου που ναι μεν ήταν ανώνυμος, όμως υπήρξε ένας εξαιρετικά επιδέξιος τεχνίτης που έδρασε στην Μεγάλη Ελλάδα κατά το δεύτερο μισό του (4 ου π.Χ.) των Ελληνιστικών χρόνων.

Το συμβατικό του όνομα οφείλεται σε έναν σπουδαίο τάφο που ανακαλύφτηκε στην θέση Κρισπιάνο (κοντά στον Τάραντα), ο οποίος περιείχε έναν ολόκληρο θησαυρό από κοσμήματα απαράμιλλης Τέχνης.

Οι αρχαιολόγοι και ιστορικοί τέχνης χρησιμοποιούν αυτόν τον συμβατικό τίτλο για να προσδιορίσουν τον δημιουργό ( ή το εργαστήριο) πίσω από μία συγκεκριμένη ομάδα χρυσών αντικειμένων που μοιράζονται κοινά τεχνικά και στυλιστικά γνωρίσματα.

Ο «Δάσκαλος της Κρισπιάνο θεωρείται από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της Ελληνιστικής χρυσοχοΐας, που αντιπροσώπευε την πολυτέλεια, την μεγαλοπρέπεια και την χλιδή της εποχής των Μακεδόνων στις Ελληνικές αποικίες της Magna Graecia, και μάλιστα του Τάραντα που έγινε ονομαστός για τα εργαστήρια χρυσοχοΐας καθώς στελεχώνονταν από Έλληνες τεχνίτες.

Οι μελετητές Dyfri Williams και Jack Ogden στο έργο τους «Greek Gold: Jewellery of the Classical World» - 1994, υποστηρίζουν ότι ο «διάσημος» χρυσοχόος ήταν Έλληνας από την Ιωνία (Ανατολή) και πιθανώς την Έφεσο, ο οποίος μετανάστευσε στην Ιταλία και εξελίχτηκε σε έναν από τους πρωτοπόρους που διαμόρφωσαν το ιδιαίτερο στύλ των «Χρυσών του Τάραντα» (academia.edu).

Ήταν με άλλα λόγια «περιοδεύων» χρυσοχόος υψηλής κλάσης , που εκπαιδεύτηκε ενδεχομένως στα μεγάλα καλλιτεχνικά κέντρα της Μικράς Ασίας, και μετανάστευσε στην Μεγάλη Ελλάδα, μεταλαμπαδεύοντας εκεί την τεχνογνωσία του σμάλτου και των πολύπλοκων ανθεμίων (Open Library +1).

Το αριστουργηματικό σκήπτρο σωζόμενο σε άριστη κατάσταση, απαρτίζεται από έναν λοβοτό καρπό (ρόδι ή κυδώνι) του ….ονείρου στο πάνω μέρος σε ανοιχτό πράσινο κρύσταλλο, τοποθετημένο μέσα σε μια φωλιά από έξι (6) χρυσά φύλλα του φυτού της άκανθας, που εδράζεται σε ένα Κορινθιακό κιονόκρανο με φύλλα ακάνθου , και μικροσκοπικούς ρόδακες και ανθέμια με χρωματιστό σμάλτο , που αποτελούν κλασικά δείγματα της Ελληνικής αρχιτεκτονικής και διακοσμητικής γλώσσας.

Το σώμα του σκήπτρου διαθέτει ένα χρυσό δικτυωτό πλέγμα για περίβλημα στον ξύλινο πυρήνα της ράβδου, ο οποίος στις μέρες μας έχει αντικατασταθεί από σύγχρονο υλικό.

Η πλεκτή «κάλτσα» (Net Casing) του σκήπτρου εξουσίας αποτελείται από δώδεκα (12) ίσα τμήματα απίστευτα λεπτεπίλεπτου διχτυού, με μία τεχνική που απαιτούσε χειρουργική ακρίβεια, και τεχνική δεινότητα για την ολοκλήρωση σχεδίων με κοκκίδωση (granulation) και συρματερή (filigree).

Μέσα στον ίδιο τάφο ανακαλύφθηκαν ένα χρυσό δαχτυλίδι που απεικονίζει μία καθιστή γυναίκα (ιέρεια?) να κρατά ένα π α ρ ό μ ο ι ο σκήπτρο! Μία προτομή επίσης από πολύχρωμη τερακότα που παρά την φθορά , διακρίνονται ακόμη ίχνη χρωματισμού στα μαλλιά και τα χείλη, πιθανώς στο πρόσωπο της Περσεφόνης ή Δήμητρας λόγω της έντονης λατρείας των στην περιοχή.

Εξάλου βρέθηκε ένα χρυσό περιδέραιο με κεφαλές ζώων (λιοντάρια) όπου ο τεχνίτης με τα «χρυσά δάχτυλα» χρησιμοποίησε μπλέ σμάλτο για την διακόσμηση (το εθνικό μας χρώμα).

Γνωρίζουμε μάλιστα ότι η παρουσία κεφαλών με κέρατα στο κολιέ παραπέμπουν στην Ηώ, Ιέρεια της Ήρας, γεγονός που ενισχύει την υπόθεση ότι η κάτοχος του θησαυρού στον τάφο ήταν Ιέρεια της Ήρας (British Museum).

Τί να πεί κανείς και για τα κρεμαστά σκουλαρίκια σε σχήμα «βάρκας» στολισμένα με νίκες και πολύχρωμα 🌺 λουλούδια? Ολα αυτά τα πολύτιμα αντικείμενα του «Θησαυρού του Τάραντα» αγοράστηκαν από τους Άγγλους το έτος 1872 , από την Συλλογή του Αλεσάντρο Καστελάνι, και σήμερα φυλάσσονται στο Βρετανικό Μουσείο του Λονδίνου. Ελπίζω να σκιαγραφήσαμε ικανοποιητικά το προφίλ του εμβληματικού Έλληνα χρυσοχόου! ΠΗΓΗ: 1. British Museum tinyurl.com/3uaysu6t 2.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη δημοτικότητά τους