Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Κατασκοπεία à la carte: H αριστερή πολιτική ευαισθησία κατά περίπτωση Αντιστροφή ρόλων: τι αποκαλύπτει ένα υποθετικό σκάνδαλο * Φανταστείτε να συνέβαινε το εξής: Αντί να κατηγορούσε σύσσωμη η αριστερή αντιπολίτευση, εν πορδαίς και οργάνοις, την ελληνική κυβέρνηση για συγκάλυψη υπόθεσης κατασκοπείας υπέρ του Κράτους του Ισραήλ, να κατηγορούσε η ανεξάρτητη Δικαιοσύνη —ασκώντας διώξεις— ή η κυβέρνηση, έστω και απλώς και μόνο καταγγέλλοντας, ένα κόμμα (κώμμα…) της αριστερής αντιπολίτευσης για κατασκοπεία υπέρ της Τουρκίας, του Ιράν ή της Ρωσίας.

Τι θα γινόταν; Το ερώτημα δεν είναι ρητορικό...

Είναι αποκαλυπτικό των ασύμμετρων αντανακλαστικών του ελληνικού πολιτικού συστήματος και της ευρύτερης δημόσιας σφαίρας.

Διότι στην πρώτη περίπτωση —εκείνη της καταγγελίας κατά της κυβέρνησης για σχέσεις με ένα σύμμαχο κράτος της Δύσης όπως είναι το Ισραήλ— ενεργοποιείται άμεσα ένας λόγος ηθικής υπεροχής, θεσμικής ανησυχίας και «δημοκρατικής εγρήγορσης».

Στη δεύτερη, όμως, θα ενεργοποιούνταν πιθανότατα μια εντελώς διαφορετική ρητορική: καταγγελίες περί «πολιτικών διώξεων», «εκτροπής», «θεέ μου, σε τι δυστοπία ζούμε!», «μακαρθισμού» και «εργαλειοποίησης της Δικαιοσύνης»...

Η υποθετική αυτή αντιστροφή λειτουργεί ως μεγεθυντικός φακός για δύο κρίσιμα φαινόμενα.

Πρώτον, την επιλεκτική ευαισθησία έναντι των εξωτερικών απειλών. Η Ελλάδα, ως χώρα με σαφές γεωπολιτικό αποτύπωμα και διαχρονικές εντάσεις με γειτονικές δυνάμεις, θα όφειλε να διαθέτει ένα ελάχιστο επίπεδο εθνικής συναίνεσης ως προς το τι συνιστά απειλή και τι όχι.

Ωστόσο, η εσωτερική πολιτική αντιπαράθεση συχνά διαβρώνει αυτό το κριτήριο: η έννοια της «κατασκοπείας» ή της «εθνικής υπονόμευσης» παύει να είναι αντικειμενική κατηγορία και μετατρέπεται σε εργαλείο ρητορικής χρήσης, ανάλογα με το ποιος κατηγορεί και ποιος κατηγορείται.

Δεύτερον, την ιδεολογική ιεράρχηση των διεθνών σχέσεων.

Η σχέση με δυτικά κράτη —ιδίως όταν αυτά αποτελούν αντικείμενο έντονης ιδεολογικής κριτικής σε τμήματα της αντιπολίτευσης— συχνά παρουσιάζεται ως εγγενώς ύποπτη ή ηθικά προβληματική.

Αντιθέτως, η πιθανή εμπλοκή με αυταρχικά καθεστώτα ή αναθεωρητικές δυνάμεις αντιμετωπίζεται με μεγαλύτερη επιείκεια, είτε μέσω σχετικοποίησης είτε μέσω μετατόπισης της συζήτησης σε «γεωπολιτικούς ρεαλισμούς» και «πολυπολικότητα».

Το αποτέλεσμα είναι μια παράδοξη ηθική γεωγραφία, όπου ο βαθμός κατακραυγής δεν καθορίζεται από την πράξη καθαυτή, αλλά από την ιδεολογική της ένταξη.

Αν λοιπόν ένα κόμμα της αντιπολίτευσης βρισκόταν υπό επίσημη κατηγορία συνεργασίας με υπηρεσίες μιας ανταγωνιστικής ή και εχθρικής δύναμης, το πολιτικό σύστημα θα δοκιμαζόταν στα όριά του.

Θα βλέπαμε, πιθανότατα, μια διπλή απονομιμοποίηση: από τη μία, της Δικαιοσύνης, ως δήθεν καθοδηγούμενης· από την άλλη, της ίδιας της έννοιας της εθνικής ασφάλειας, ως «προσχήματος» για πολιτική καταστολή.

Η δημόσια συζήτηση θα μετατοπιζόταν ταχύτατα από την ουσία των κατηγοριών στην αμφισβήτηση των θεσμών που τις διατυπώνουν.

Αυτό ακριβώς αναδεικνύει και το βαθύτερο πρόβλημα: την έλλειψη εμπιστοσύνης στους θεσμούς, η οποία επιτρέπει σε κάθε υπόθεση εθνικής σημασίας να εκλαμβάνεται πρωτίστως ως πολιτικό παιχνίδι.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η αλήθεια υποχωρεί μπροστά στην εντύπωση, και η θεσμική διαδικασία υποκαθίσταται από την επικοινωνιακή διαχείριση.

Το υποθετικό σενάριο, λοιπόν, δεν είναι απλώς ένα παιχνίδι αντιστροφής.

Είναι μια δοκιμασία συνέπειας.

Αν η πολιτική τάξη δεν μπορεί να εφαρμόσει τα ίδια μέτρα και σταθμά ανεξαρτήτως του ποιος βρίσκεται στο στόχαστρο και ποια χώρα εμπλέκεται, τότε η έννοια της «δημοκρατικής ευαισθησίας» εκπίπτει σε εργαλειακή ρητορική.

Και ίσως το πιο ανησυχητικό: σε μια τέτοια περίπτωση, η κοινωνία θα βρισκόταν εγκλωβισμένη ανάμεσα σε δύο εξίσου προβληματικές αφηγήσεις —την καταγγελτική υπερβολή και την αμυντική άρνηση— χωρίς ένα σταθερό σημείο αναφοράς.

Εκεί ακριβώς δοκιμάζεται η ποιότητα της δημοκρατίας: όχι όταν καταγγέλλει τους «άλλους», αλλά όταν καλείται να αντιμετωπίσει τους «δικούς της».

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη δημοτικότητά τους