Original Post

Πλήρες Κείμενο:

🇬🇷 1η ΜΑΪ̈́ΟΥ 1919 — Η ΗΜΕΡΑ ΠΟΥ Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΕΠΑΝΕΠΑΤΗΣΕ ΣΤΑ ΠΑΝΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΧΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΙΩΝΙΑΣ 🇬🇷 📜 Στη Συνδιάσκεψη Ειρήνης των Παρισίων, που ακολούθησε το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, οι νικήτριες συμμαχικές δυνάμεις επέβαλαν, μέσω μιας σειράς συνθηκών, τους όρους τους στα ηττημένα κράτη.

Ανάμεσα σε αυτά βρισκόταν και η πρώην Οθωμανική Αυτοκρατορία, της οποίας η τύχη συζητήθηκε εκτενώς την Άνοιξη του 1919. 🌍⚖️ 🏛️ Κατά τις συνεδριάσεις του λεγόμενου «Συμβουλίου των Τεσσάρων», στο οποίο μετείχαν ο πρωθυπουργός της Μεγάλης Βρετανίας Ντέιβιντ Λόιντ Τζωρτζ, ο πρόεδρος των Η.Π.Α. Γούντροου Γουίλσον, ο Γάλλος πρωθυπουργός Ζωρζ Κλεμανσώ και ο Ιταλός πρωθυπουργός Βιττόριο Ορλάντο, η Ιταλία ήρθε σε σύγκρουση με τους υπόλοιπους συμμάχους τον Απρίλιο του 1919, διεκδικώντας κυρίως τη Ριέκα και δευτερευόντως εδάφη στη Μικρά Ασία.

Μάλιστα, με ορμητήριο τη τότε ιταλοκρατούμενη Ρόδο, ο ιταλικός στρατός είχε ήδη καταλάβει την περιοχή της Αττάλειας. ⚔️🇮🇹 🔥 Μέσα σε αυτό το κλίμα, στη συνεδρίαση της 6ης Μαΐου 1919 (π.ημ. 23 Απριλίου), ο Λόιντ Τζωρτζ, θέλοντας να αποτρέψει την περαιτέρω επέκταση των Ιταλών προς τη Σμύρνη, και έπειτα από συνεννόηση με τον Ελευθέριο Βενιζέλο, πρότεινε στους συμμάχους την αποστολή ελληνικού στρατού για την κατάληψη της Σμύρνης και την αποκατάσταση της τάξεως στην περιοχή.

Η πρόταση αυτή διατυπώθηκε αφού ο Ιταλός πρωθυπουργός είχε ήδη εγκαταλείψει το τραπέζι των διαπραγματεύσεων. 🇬🇷🕊️ 📚 Ο διπλωμάτης και ιστορικός Μάικλ Λιουέλιν Σμιθ, στο έργο του «Το Όραμα της Ιωνίας», σημειώνει ότι η απόφαση να σταλούν οι Έλληνες στη Μικρά Ασία ελήφθη αιφνιδιαστικά, πρόχειρα, με μεγάλη μυστικότητα, από τους Τρεις Μεγάλους, μεν με την ενθάρρυνση του Βενιζέλου, αλλά πρωτίστως με δική τους πρωτοβουλία, χωρίς επαρκή στάθμιση των συνεπειών.

Κατά τον Σμιθ, ο Λόιντ Τζωρτζ υπήρξε εκείνος που προώθησε αποφασιστικά τη λύση, ο Ουίλσον έδωσε τη συγκατάθεσή του παρακάμπτοντας τους Αμερικανούς εμπειρογνώμονες, με βασικό στόχο να ανακοπεί η Ιταλία, ενώ ο Κλεμανσώ κράτησε μάλλον δευτερεύοντα ρόλο. 📖 🖋️ Στο ίδιο πνεύμα κινείται και ο Έλληνας πρέσβης και ιστορικός Κώστας Σακελλαρόπουλος, στο βιβλίο του «Η σκιά της Δύσεως», όπου υπογραμμίζει ότι η απόφαση για την ανάθεση της κατάληψης της Σμύρνης στις ελληνικές δυνάμεις υπήρξε εντελώς αιφνίδια και έγινε αποδεκτή όχι από φιλελληνική διάθεση των Δυτικών, αλλά επειδή εκείνη τη δεδομένη στιγμή θεωρήθηκε η μόνη ανεκτή λύση.

Τονίζει μάλιστα ότι χωρίς την ιταλική κατοχή του νοτιοδυτικού τμήματος της Μικράς Ασίας, χωρίς τον άμεσο κίνδυνο να επεκταθούν οι Ιταλοί και στη Σμύρνη, χωρίς τη ρήξη τους με τον Ουίλσον λόγω του ζητήματος του Φιούμε, και χωρίς την αποχώρησή τους από τη Διάσκεψη, η πρόταση του Λόιντ Τζωρτζ πιθανότατα δεν θα είχε γίνει δεκτή ούτε από τον Ουίλσον ούτε, κυρίως, από τον Κλεμανσώ.

Δηλαδή, η ελληνική απόβαση στη Σμύρνη δεν υπήρξε προϊόν ανιδιοτελούς εύνοιας των συμμάχων, αλλά αποτέλεσμα σκληρών γεωπολιτικών υπολογισμών. 🌐 📨 Στις 6 Μαΐου 1919 (π.ημ. 23 Απριλίου), η πρόταση έγινε τελικά δεκτή από τους συμμάχους, όπως μαρτυρεί και το τηλεγράφημα του Ελευθερίου Βενιζέλου προς το Υπουργείο Εξωτερικών: «Ταύτην την στιγμήν το Ανώτατον Συμβούλιον της Συνδιασκέψεως με πληροφορεί ότι εν τη σημερινή συνεδριάσει του απεφάσισεν όπως το εκστρατευτικόν σώμα αναχωρήση αμέσως δια Σμύρνην.

Απόφασις ελήφθη παμψηφεί (και οι Ιταλοί ευθυγραμμίσθησαν)». ⚔️ Στις 8 Μαΐου 1919 (π.ημ. 25 Απριλίου), η 1η Μεραρχία, η περίφημη «Σιδηρά Μεραρχία», με διοικητή τον συνταγματάρχη Πυροβολικού Νικόλαο Ζαφειρίου, που στρατοπέδευε στην Ελευθερούπολη Καβάλας, έλαβε διαταγή να ετοιμαστεί για επιβίβαση στα πλοία που θα την μετέφεραν στη Σμύρνη. 🪖 🇬🇷 Τότε ο Ελευθέριος Βενιζέλος απέστειλε στους άνδρες του ελληνικού στρατού ένα από τα πιο συγκλονιστικά μηνύματα της νεότερης ελληνικής ιστορίας.

Τους ανήγγειλε ότι οι Μεγάλες Δυνάμεις αποφάσισαν την κατάληψη της Σμύρνης από τον ελληνικό στρατό και τόνισε ότι επρόκειτο για «αποστολή, τιμητικωτέρα της οποίας σπανίως ανετέθη εις τμήμα του εθνικού στρατού, καθ’ όλην την μακράν του ιστορίαν».

Τους κάλεσε να σταθούν στο ύψος της αποστολής τους, να θυμούνται ότι ο κάθε άνδρας της μεραρχίας αντιπροσώπευε την Ελλάδα, και ότι από κάθε λόγο και κάθε πράξη τους θα εξαρτιόταν η εκτίμηση όχι μόνο των Οθωμανών αλλά και των ξένων στοιχείων που ζούσαν στη Σμύρνη.

Τους υπενθύμισε ακόμη ότι το ελληνικό έθνος περίμενε αυτήν την ημέρα επί αιώνες, χωρίς να απελπισθεί ποτέ, ούτε μέσα στις μεγαλύτερες συμφορές.

Και τους κατέστησε σαφές ότι από την εμπιστοσύνη που θα ενέπνεαν κυρίως στον πολυάριθμο τουρκικό πληθυσμό θα εξαρτιόταν σε μεγάλο βαθμό η πραγμάτωση των εθνικών πόθων. 🙏🔥 🚢 Στις 13 Μαΐου 1919 (π.ημ. 30 Απριλίου), η 1η Μεραρχία αναχώρησε από το λιμάνι της Ελευθερούπολης με προορισμό τη Σμύρνη.

Η νηοπομπή συνοδευόταν από 4 ελληνικά και 3 βρετανικά αντιτορπιλικά.

Στις 14 Μαΐου (π.ημ. 1η Μαΐου), η νηοπομπή σταθμεύει προσωρινά στο λιμάνι της Γέρας στη Μυτιλήνη. ⚓ 🔔 Την ίδια ώρα, στη Σμύρνη, το κλίμα ήταν ηλεκτρισμένο.

Ο λαός είχε αρχίσει να αντιλαμβάνεται ότι κάτι εξαιρετικό συνέβαινε και συγκεντρωνόταν στον περίβολο της Αγίας Φωτεινής.

Η μεγάλη αίθουσα του μητροπολιτικού μεγάρου είχε γεμίσει ασφυκτικά και όλοι περίμεναν την έναρξη της συνεδρίασης, η οποία καθυστερούσε επειδή δεν είχε καταφθάσει ακόμη ο Ύπατος Αρμοστής της Ελλάδας στη Σμύρνη, ναύαρχος Ηλίας Μαυρουδής.

Όταν τελικά έφθασε, μετά βίας κατάφερε να εισέλθει στην αίθουσα λόγω του πλήθους. ⛪ 💠 Τότε ανέβηκε στο βήμα ο Μητροπολίτης Σμύρνης Χρυσόστομος και εκφώνησε έναν λόγο που έμεινε ιστορικός.

Με λόγο φλογερό και ασυμβίβαστο ανήγγειλε: «Αδελφοί, το πλήρωμα του χρόνου επέστη.

Οι πόθοι των αιώνων εκπληρούνται… Η αποβίβασις των ελληνικών μεραρχιών εις τα Μικρασιατικά παράλια ήρξατο… Αύριον οι ελευθερωταί μας εισέρχονται…» και κατέληξε με το συγκλονιστικό: «Ζήτω η Μεγάλη μας Πατρίς Ελλάς.

Ζήτω η Ελληνική Σμύρνη.

Ζήτω ο Βενιζέλος.

Ζήτω ο ναύαρχός μας Ηλίας Μαυρουδής.

Ζήτω η ένωσίς μας μετά της μητρός Ελλάδος».

Ήταν η στιγμή κατά την οποία η ιστορική μνήμη, οι πόθοι γενεών και η προσδοκία της Ιωνίας φάνηκαν να συμπυκνώνονται σε μία μόνο λέξη: Ελλάδα. 🇬🇷💙 ⚓ Το μεσημέρι της 14ης Μαΐου, στρατιωτικά αγήματα αποβιβάστηκαν από τα ελληνικά θωρηκτά «Αβέρωφ», «Λήμνος» και «Κιλκίς», κατέλαβαν σημεία της προκυμαίας, ενίσχυσαν τη φρουρά του ελληνικού προξενείου και έλαβαν θέσεις για την κατάληψη του τουρκικού εξωτερικού φρουρίου της Σμύρνης.

Ταυτόχρονα αποβιβάστηκαν και αγήματα από τα συμμαχικά πλοία για τη φρούρηση των δικών τους Αρμοστειών. 🚢🛡️ 🌅 Στις 15 Μαΐου 1919 (π.ημ. 2 Μαΐου), η νηοπομπή που μετέφερε το κύριο σώμα του ελληνικού στρατού αναχώρησε από τον κόλπο της Γέρας στη Λέσβο στις 2 τα ξημερώματα, με προορισμό τη Σμύρνη. 📜 Από νωρίς το πρωί, στους τοίχους της πόλης είχε τοιχοκολληθεί, στα ελληνικά και στα τουρκικά, η προκήρυξη του Διοικητή Στρατού Ελληνικής Κατοχής προς τους κατοίκους, με την οποία γνωστοποιούνταν ότι, κατ’ εντολήν της ελληνικής κυβέρνησης και σε συμφωνία με τους συμμάχους, προχωρούσε η στρατιωτική κατάληψη της Σμύρνης και των περιχώρων της, με σκοπό την προστασία των πληθυσμών και τη διασφάλιση της εννόμου τάξεως. 📄 🙌 Οι Έλληνες της Σμύρνης είχαν ήδη κατακλύσει το λιμάνι, έτοιμοι να υποδεχθούν τα ελληνικά στρατεύματα.

Στις 7:30 π.μ. εισήλθε στο λιμάνι το υπερωκεάνιο «Πατρίς», ακολούθησε ο «Ατρόμητος», κατόπιν το «Θεμιστοκλής», και στη συνέχεια ο «Αδριατικός» και η «Έλδα».

Στις 7:50, ο μέραρχος Ζαφειρίου, από τον «Αβέρωφ», έλεγξε την προκυμαία και έδωσε το σύνθημα.

Ο σηματωρός του «Πατρίς» σάλπισε και οι Εύζωνοι του 1/38 αποβιβάστηκαν.

Η στιγμή που ο ελληνικός στρατός πάτησε στη Σμύρνη χαράχθηκε ανεξίτηλα στην εθνική μνήμη. 💙🤍 💥 Όμως η ημέρα της λύτρωσης δεν έμεινε αναίμακτη.

Περί τις 10:30 π.μ., όταν το μεγαλύτερο μέρος του στρατού είχε ήδη αποβιβαστεί, Τούρκοι μεμονωμένοι στρατιώτες και πολίτες, κρυμμένοι σε παραλιακά κτίρια και σε σημεία της περιοχής, άνοιξαν πυρ. Οι Έλληνες στρατιώτες, που αρχικά θεώρησαν πως επρόκειτο για πυροβολισμούς χαράς, απάντησαν και τελικά αποκατέστησαν την τάξη.

Η συμπλοκή κράτησε περίπου μία ώρα. 🔥 🕯️ Οι ελληνικές απώλειες ήταν 2 νεκροί και 42 τραυματίες, από τους οποίους οι 9 ήταν πολίτες.

Οι δύο πρώτοι πεσόντες της Μικρασιατικής Εκστρατείας ήταν οι Εύζωνοι Βασίλειος Δάλαρης και Γεώργιος Παπακώστας.

Από τουρκικής πλευράς υπήρξαν 5 νεκροί και 16 τραυματίες, εκ των οποίων οι 8 ήταν πολίτες, ενώ αναφέρονται και 47 νεκροί άλλων εθνοτήτων, πλην ελληνικής και τουρκικής.

Τα ελληνικά στρατεύματα συνέλαβαν τον Τούρκο στρατιωτικό διοικητή της Σμύρνης Ναδίρ Πασά, 2 στρατηγούς, 28 ανώτερους αξιωματικούς, 123 κατώτερους, 540 οπλίτες και περίπου 2.000 άτακτους ενόπλους. 🪖⚰️ 🏛️ Στις 19 Μαΐου 1919 (π.ημ. 8 Μαΐου), κατέφθασε στη Σμύρνη και ανέλαβε τα καθήκοντά του ως Ύπατος Αρμοστής ο Αριστείδης Στεργιάδης. 📜 Και λίγο αργότερα, με τη Συνθήκη των Σεβρών, που υπεγράφη στις 28 Ιουλίου / 10 Αυγούστου 1920, παραχωρήθηκε και τυπικά στην Ελλάδα η κατοχή της επονομαζόμενης Ζώνης της Σμύρνης.

Σύμφωνα με τα άρθρα 65–83 της Συνθήκης, μετά από πέντε χρόνια και κατόπιν δημοψηφίσματος των κατοίκων, η περιοχή θα μπορούσε να προσαρτηθεί στην Ελλάδα. 🏺 🇬🇷 Η 1η Μαΐου 1919 δεν ήταν απλώς μια ημερομηνία.

Ήταν η ημέρα κατά την οποία ο Ελληνισμός είδε να ανοίγει, έστω και δραματικά, το παράθυρο της επιστροφής στα πανάρχαια χώματά του.

Ήταν η ώρα που η Σμύρνη, η Ιωνία, η μνήμη των αιώνων και ο εθνικός πόθος έγιναν ζώσα ιστορία.

Ήταν η ημέρα που ένας λαός πίστεψε πως το όνειρο της αποκατάστασης των ελληνικών πατρίδων της Ανατολής μπορούσε να λάβει σάρκα και οστά. ✨ 🕯️ Τιμούμε τη μνήμη. 🛡️ Δεν λησμονούμε τους πρώτους πεσόντες. 🌿 Δεν αποσυνδέουμε ποτέ το μεγαλείο από τη θυσία. 🇬🇷 Η Σμύρνη του 1919 παραμένει μία από τις πλέον συγκλονιστικές σελίδες του Ελληνισμού. #1ηΜαΐου1919 #Σμύρνη #ΜικρασιατικήΕκστρατεία #Ελληνισμός #Ιωνία #Μνήμη #Ιστορία #Ελλάδα #ΜικράΑσία #Βενιζέλος #Χρυσόστ

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη δημοτικότητά τους