25#

Πλήρες Κείμενο:

Ταπείνωση: Δύναμη ή αδυναμία; Τελικώς η ταπείνωση του Θεού με συγκεκριμένες πράξεις είναι εκδήλωση δύναμης, και μάλιστα θεϊκής, ή έκφραση αδυναμίας ασυμβίβαστης προς την θεότητα; Aπό την απάντηση στο βασικό αυτό ερώτημα εξαρτάται, κατά τη γνώμη μας, η ορθότητα της πίστης, αλλά και της απιστίας! Η ταπείνωση αποτελεί θεμελιώδη, θα λέγαμε, διδασκαλία της Καινής Διαθήκης, βασικό αξίωμα της οποίας είναι το παροιμιώδες πλέον: «πας ο υψών εαυτόν ταπεινωθήσεται, ο δε ταπεινών εαυτόν υψωθήσεται» (Ματθ. κγ' 12, Λουκ. ιδ' 11, ιη' 1). Ο Χριστός παρέδωσε κώδικα ταπεινοφροσύνης, τον οποίον επικύρωσε με το παράδειγμα Του. Στο κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον, κεφ. κγ' 8-12, εξειδικεύει την συμπεριφορά της ταπείνωσης, παραγγέλλοντας: «υμείς γαρ μη κληθείτε ραββί, εις γαρ υμών εστίν ο διδάσκαλος, ο Χριστός, πάντες δε υμείς αδελφοί έστε. Και πατέρα μη καλέσητε υμών επί της γης, εις γαρ έστιν ο πατήρ υμών ο εν τοις ουρανοίς. Μηδέ κληθήτε καθηγηταί, εις γαρ υμών έστιν ο καθηγητής, ο Χριστός. Ο δε μείζων υμών έσται υμών διάκονος. Όστις δε υψώσει εαυτόν ταπεινωθήσεται, και όστις ταπεινώσει εαυτόν υψωθήσεται». Ο Ίδιος δε παρέσχε εαυτόν παράδειγμα ταπεινοφροσύνης με το πάθος και τον σταυρικό Του θάνατον, αλλά και με μιά πολύ συγκεκριμένη συμπεριφορά της νίψης των ποδών των μαθητών Του, την οποίαν μάλιστα άφησε ως ρητή παραγγελία στους μαθητές Του λέγοντας: «εις ουν εγώ ένιψα υμών τους πόδας, ο Κύριος και ο Διδάσκαλος, και υμείς οφείλετε αλλήλων νίπτειν τους πόδας. Υπόδειγμα γαρ δέδωκα υμίν, ίνα καθώς εγώ εποίησα υμίν και υμείς ποιήτε» (Ιω. ιγ' 14-15). Γι' αυτό και ο Παύλος θα προτρέψει τους πιστούς «τη ταπεινοφροσύνη αλλήλους ηγούμενοι υπερέχοντας εαυτών» (Φιλιπ. β' 3), με πνεύμα δηλαδή ταπεινοφροσύνης να θεωρείτε ότι οι άλλοι είναι ανώτεροι από σας! Οι άθεοι, οι οποίοι πιστεύουν μόνο στον εαυτό τους, τον οποίον και θεοποιούν, αδυνατούν να κατανοήσουν τον περί ταπεινοφροσύνης λόγον του Ευαγγελίου, τον οποίον θεωρούν καταλυτικόν της ανθρώπινης προσωπικότητας και του «εγώ», το οποίο με αυτόν τον τρόπο αποδυναμώνεται και ευτελίζεται. Γι' αυτό θεωρούν την ταπεινοφροσύνη ως μέσο καταδυνάστευσης των πιστών από τον επικυρίαρχο Θεό, ο οποίος με την ταπεινοφροσύνη, η οποία κατ' αυτούς δεν σημαίνει τίποτε άλλο παρά την κάμψη του φρονήματος του ανθρώπου για αντίσταση σε κάθε μορφής βία, και συγκεκριμένα στη βία του Θεού, θέλει να έχει πάντοτε υποταγμένο τον άνθρωπο, άβουλο και πειθήνιο όργανο Του! Επομένως κατ΄ αυτούς η ταπεινοφροσύνη είναι απορριπτέα ως κανόνας ανθρώπινης συμπεριφοράς, επειδή συνιστά το κυριώτερο μέσο της θεϊκής καταδυνάστευσης του ανθρώπου! Η άποψη αυτή θα ήταν σωστή, αν η ταπεινοφροσύνη εζητείτο από τους ανθρώπους, χωρίς να την εφαρμόσει πρώτος ο Χριστός και μάλιστα στην έσχατη μορφή της. Ο Χριστός δεν δίδαξε απλώς την ταπεινοφροσύνη ως αφηρημένο κανόνα συμπεριφοράς των ανθρώπων, αλλά την εφάρμοσε ο Ίδιος στην επίγεια ζωή Του με πολλούς τρόπους, που όλοι τους είναι αντικειμενικώς αξιοθαύμαστοι! Αλλά το σπουδαιότερο απ' όλα είναι ότι για τον Χριστό η ταπείνωση δεν είναι απλώς κανόνας συμπεριφοράς, αλλά συνιστά ιδιότητα της καρδιάς Του. Ο Ίδιος μας βεβαιώνει γι' αυτό λέγοντας: «μάθετε απ' εμού ότι πράος είμι και ταπεινός τη καρδία» (Ματθ. ια' 29). Τούτο σημαίνει ότι είναι ταπεινός «εκ καρδίας», δηλαδή εκ βάθους ψυχής. Ταπεινός ο Χριστός όχι «κανονιστικά», αλλά «ψυχικά», επειδή αυτό εκπέμπει η καρδιά Του! Αυτό όμως μας υποχρεώνει να δούμε την ταπείνωση που διδάσκει το Ευαγγέλιο όχι μόνο ως κανόνα συμπεριφοράς των ανθρώπων στις μεταξύ τους σχέσεις, αλλά κυρίως και πρωτίστως ως ιδιότητα του Χριστού. Έτσι το αρχικό ερώτημα παραμένει: η ταπείνωση είναι εκδήλωση δύναμης, και μάλιστα θεϊκής, ή έκφραση αδυναμίας ασυμβίβαστης προς την θεότητα; Κατά τη γνώμη μου η ταπείνωση του Χριστού αποτελεί αναμφισβητήτως εκδήλωση δύναμης και μάλιστα θεϊκής, γι' αυτό και δεν την ανέχεται ο άπιστος. Τέτοια πλήρη και τελεία ταπείνωση σαν αυτή του Ευαγγελίου του Χριστού μόνο ο Θεός θα μπορούσε να επιδείξει! Για τον άνθρωπο ταπεινωτική συμπεριφορά αυτού του είδους υπερβαίνει την ανθρώπινη αντοχή! Ο άνθρωπος από την φύση του θέλει να είναι δυνατός, για να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις των ενστίκτων του. Αυτό κατά βάθος είναι μία ενστικτώδης αδυναμία του ανθρώπου, την οποία δεν μπορεί να υπερβεί μόνος του, χρειάζεται τη βοήθεια κάποιου ανώτερού του, κι αυτός δεν μπορεί να είναι άλλος από τον Θεό! Διότι μόνο ο Θεός μπορεί να εκδηλώνει την δύναμη του μέσα από την έσχατη ταπείνωση. Αυτό μας το λέει κι ο Παύλος, όταν γράφει για τη δύναμη του Θεού: «η γαρ δύναμις μου εν ασθενεία τελειούται» (Β' Κορ. ιβ' 9), για να προσθέσει στη συνέχεια την προσωπική του εμπειρία: «όταν γαρ ασθενώ τότε δυνατός είμι» (Β' Κορ. ιβ' 10). Ο άθεος δεν μπορεί να συλλάβει το νόημα αυτών των θεϊκών αντιθέσεων, διότι είναι εγκλωβισμένος στην ψευδαίσθηση της δήθεν ευθύγραμμης δύναμης του. Ο Χριστός ζητώντας από τους πιστούς να Τον μιμηθούν στην ταπείνωση Του, στην πραγματικότητα τους προσφέρει τη δύναμη που τους είναι απαραίτητη για να νικήσουν τον εαυτό τους που τους κρατάει δέσμιους στα ένστικτα και τα πάθη, αλλά και τους συνανθρώπους τους, οι οποίοι με την υποτιθέμενη δύναμη τους φράσσουν το δρόμο προς την πραγματική ελευθερία. Τελικά η ταπείνωση του Χριστού είναι σε κάθε περίπτωση δύναμη Θεού για τον αδύνατο άνθρωπο! Πραγματική όμως δύναμη του Θεού συνιστά μόνο «το πράττειν ταπεινώς», δηλαδή «η ταπεινοπραξία» και όχι η «ταπεινοφροσύνη» και η «ταπεινολογία»! Ταπεινό φρόνημα μπορεί να έχουν πολλοί, ταπεινή πράξη όμως λίγοι! (Βασίλειος Ευτ. Νικόπουλος, Πρόεδρος Αρείου Πάγου ε.τ. Δ.Ν., "Η δυστυχία του να είσαι άθεος", εκδ.Αρμός, σελ.129-132) 24#

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη δημοτικότητά τους