25#

Πλήρες Κείμενο:

Δεν θα μπω σε μια «αστυνομικού» τύπου συζήτηση για το αν η «κλαίουσα» νεαρή συνάδελφος που ανέβασε ένα απεγνωσμένο TikTok είναι αγροτική, αν είναι «βύσμα», αν είδε 19 ή 119 παιδιά μέσα σε πέντε ημέρες και αν όλα αυτά είναι απολύτως ακριβή ή υπερβολικά. Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, στην απάντησή του, παρέλειψε να αναφέρει το σημαντικότερο — και κυρίως απέφυγε να αγγίξει το πιο κρίσιμο ζήτημα για τους ειδικευόμενους γιατρούς: τη διάρκεια των εφημεριών. Ας βάλουμε όμως τα πράγματα σε μια σειρά. Καταρχάς, πρέπει να ειπωθεί ότι η εξουθένωση των νέων γιατρών δεν αποτελεί αποκλειστικά ελληνικό φαινόμενο. Αντίστοιχες μελέτες έχουν πραγματοποιηθεί σε όλο τον κόσμο και ολοένα περισσότεροι νέοι γιατροί δηλώνουν ότι δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της δουλειάς. Δεν γνωρίζω αν αυτό οφείλεται στην εξέλιξη της ιατρικής, στην απαιτητικότητα του συστήματος ειδίκευσης ή στο ότι οι νεότερες γενιές είναι πιο μαλθακές. Είναι ένα ζήτημα που σίγουρα χρειάζεται σοβαρή διερεύνηση. Αυτό που μπορώ να πω — με τον κίνδυνο να χαρακτηριστώ σκληρός — είναι ότι δεν είναι όλοι φτιαγμένοι για αυτή τη δουλειά. Η ιατρική είναι ένα επάγγελμα εξαιρετικά απαιτητικό, τόσο σωματικά όσο και ψυχικά. Αν κάποιος δεν μπορεί να αντέξει μια δύσκολη εφημερία «μάχης» σε κλινική ειδικότητα, ίσως είναι προτιμότερο να στραφεί σε μια εργαστηριακή ειδικότητα ή ακόμη και να αναθεωρήσει την επιλογή του επαγγέλματος. Ας δούμε όμως ποια είναι τα πραγματικά προβλήματα που, αν αντιμετωπιστούν, θα μπορούσαν να κάνουν τη δουλειά πιο ανθρώπινη και πιο αποτελεσματική. Οι ειδικευόμενοι γιατροί στην Ελλάδα πραγματοποιούν συνήθως 7–8 εφημερίες τον μήνα. Οι εφημερίες αυτές είναι 24ωρες. Σύμφωνα με τον νόμο, ο γιατρός δικαιούται υποχρεωτικά ρεπό την επόμενη ημέρα. Στην πράξη όμως, το δικαίωμα αυτό συστηματικά καταστρατηγείται από πολλούς διευθυντές κλινικών, με την επίκληση του «φόρτου εργασίας». Έτσι, δεν είναι σπάνιο ένας ειδικευόμενος να ξεκινά εφημερία το πρωί της Δευτέρας και να φεύγει από το νοσοκομείο το απόγευμα της Τρίτης. Δηλαδή να παραμένει στον χώρο εργασίας για 32 έως και 36 συνεχόμενες ώρες, εκτελώντας απαιτητικές και κρίσιμες ιατρικές πράξεις, σε κατάσταση εξάντλησης που θέτει σε κίνδυνο τόσο τον ίδιο όσο και τους ασθενείς. Η ευρωπαϊκή οδηγία για τον χρόνο εργασίας προβλέπει μέγιστη συνεχόμενη εργασία 12 ωρών και υποχρεωτικό διάστημα ανάπαυσης τουλάχιστον 12 ωρών πριν από την επόμενη βάρδια. Στην Ελλάδα όμως η οδηγία αυτή ουσιαστικά παρακάμφθηκε. Από τη μία, για να μπορούν οι ειδικευμένοι γιατροί να συνεχίσουν να κάνουν εφημερίες λαμβάνοντας μια ημέρα ρεπό, και από την άλλη επειδή η πλήρης εφαρμογή της θα οδηγούσε σε ενσωμάτωση των εφημεριών στη μισθοδοσία. Κάτι τέτοιο θα υποχρέωνε τα νοσοκομεία να καταβάλλουν εγκαίρως τόσο τους μισθούς όσο και τις εφημερίες, αντί να «δανείζονται» στην πράξη τα χρήματα των γιατρών για τρεις ή τέσσερις μήνες, όπως συμβαίνει σήμερα. Φυσικά, στην πράξη οι ρυθμίσεις αυτές εφαρμόζονται μόνο για τους «μεγάλους». Οι ειδικευόμενοι είναι εκείνοι που τελικά καταλήγουν να δουλεύουν 36 ώρες συνεχόμενα χωρίς το προβλεπόμενο ρεπό. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι, πέρα από απάνθρωπο και επικίνδυνο, το να ζητείται από έναν γιατρό να εργαστεί κατά την ημέρα του ρεπό του συνιστά σαφή παραβίαση της εργατικής νομοθεσίας. Πρόκειται ουσιαστικά για στέρηση νόμιμης άδειας και για απλήρωτη υπερωριακή εργασία (κλοπή!!) Οι λύσεις είναι δύο: 1. Εφαρμογή του ισχύοντος νόμου, με υποχρεωτικό ρεπό την επόμενη ημέρα της εφημερίας και πρόβλεψη αυστηρών πειθαρχικών κυρώσεων για τους διευθυντές κλινικών που το αρνούνται. 2. Εναλλακτικά — και πιθανώς πιο ορθολογικά — υιοθέτηση συστήματος 12ωρων βαρδιών, όπως συμβαίνει στις περισσότερες χώρες του κόσμου, με αυστηρή τήρησή του και ενσωμάττωση των εφημεριών στη μισθοδοσία. Και οι δύο λύσεις ενδεχομένως να απαιτούσαν την επέκταση του χρόνου ειδίκευσης από 5 σε 6 χρόνια, μιας και σε ένα διάστημα 5 ετών ο ειδικευόμενος ιατρός θα είχε, εκτός από τις μόνιμες άδειες, ένα σύνολο περί των 400 ημερών ρεπό. Για όλα αυτά, ωστόσο, ο κατά τα άλλα λαλίστατος υπουργός δεν λέει απολύτως τίποτα. 24#

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη δημοτικότητά τους