Ποιος είναι ο ακρότατος βαθμός της ελευθερίας; Είναι να ελευθερωθή ένας άνθρωπος από την ανάγκη του να είναι ελεύθερος. Θέλει ανάλυση αυτό; Μοιάζει ότι μπορεί να πέσουμε στην παγίδα αυτή για την...
25#
Πλήρες Κείμενο:
Ποιος είναι ο ακρότατος βαθμός της ελευθερίας; Είναι να ελευθερωθή ένας άνθρωπος από την ανάγκη του να είναι ελεύθερος. Θέλει ανάλυση αυτό; Μοιάζει ότι μπορεί να πέσουμε στην παγίδα αυτή για την οποία μιλήσαμε, το άγχος μπροστά στην ελευθερία. Και εκείνος απαλλάσσεται από την ανάγκη του να είναι ελεύθερος, αλλά το κάνει από φόβο. Αυτός που έχει ξεπεράσει την ανάγκη του να είναι ελεύθερος, στο άλλο άκρο μιλώντας, το κάνει από αγάπη. Είναι αυτός που θυσιάζει την ελευθερία του από αγάπη για την γυναίκα του, για τον άνδρα της, από αγάπη για τον Χριστό. Του παραδίδει την ελευθερία του. Μόνο έτσι μπορούμε να καταλάβουμε αυτά που διαβάζουμε στους Πατέρες και στα ασκητικά κείμενα, ότι ο άνθρωπος παραδίδει την ελευθερία του στον Χριστό και ταυτίζει το θέλημά του με το θέλημα του Χριστού. Αυτό κάνουν οι Αγιοι και έτσι αυτοαποκαλούνται δούλοι του Θεού, αλλά στην πραγματικότητα είναι ακριβώς ο αντίποδας της κατάστασης που περιγράψαμε, παρόλο που μερικές φορές μπορεί να αρχίζει έτσι. Και εδώ είναι η επιείκεια και η φιλανθρωπία του Θεού και το ευρύ πνεύμα Του, θα λέγαμε με ανθρώπινους όρους, ότι ξέρει πως οι περισσότεροι άνθρωποι μάλλον δεν θα ξεκινήσουν κατευθείαν με την αγάπη. Υπάρχουν άνθρωποι που πλησιάζουν τον Θεό από φόβο. Δεκτό, αρκεί να ξέρουν ποια είναι τα επόμενα σκαλοπάτια και να έχουν επιθυμία να τα βαδίσουν. Έτσι λοιπόν ο άνθρωπος που αποδίδει την ελευθερία του στον Θεό, την προσφέρει και απαρνείται την ανάγκη να είναι ελεύθερος από αγάπη για τον άλλο, τον Θεό εν προκειμένω, αυτός έχει φτάσει το ακρότατο σημείο ελευθερίας. Δεν έχει καμία σχέση αυτό με τους δεσμούς εξάρτησης, όπου φαινομενικά έχει παραδοθή κάποιος στον άλλο άνευ όρων. Ο δεσμός εξάρτησης έχει φόβο από πίσω. Σε αυτό το ακρότατο σημείο υπάρχουν άπειρες παραλλαγές και μεταμφιέσεις βεβαίως, διότι και αυτός ο οποίος αρνείται την ελευθερία του από φόβο, αν του «κόβει» λίγο και έχει διαβάσει μερικά πράγματα, μπορεί να το διακοσμήσει πάρα πολύ ωραία αυτό και να μας παρουσιαστή ότι το κάνει από άκρον αγάπης και αγιότητας. Ήθελα τώρα εδώ, μια και είναι η κατακλείδα απόψε, να δείξω το άλλο σημείο ποιο είναι. Γιατί, δεν θα πρέπει την ελευθερία να την φετιχοποιήσουμε, κάτι που καταντάει τελικά εργαλειακό. Αν φετιχοποιήσουμε την ελευθερία, δηλαδή αυτό που κάνει ο σημερινός κόσμος, ο αυτόνομος, μακριά από τον Θεό, «να έχω συνεχώς άπειρη δυνατότητα επιλογών», το μεταφέρει αυτό και απέναντι στον Θεό και μετά αρχίζει τα λογικά σχήματα: «Ο Θεός μου επιτρέπει ελευθερία επιλογών; Και αν επιλέξω αυτό τι θα γίνει;», και αρχίζουν τα δικανικά μετά: «Θα με τιμωρήσει αν...» και μπλέκουμε σε ένα κυκεώνα. Παρατηρήστε ότι οι περισσότεροι ορθολογιστές στο βάθος διαθέτουν την εικόνα του Θεού τιμωρού. Η σχέση με τον Θεό μόνο αγαπητικά, όπως έχουμε πεί, μπορεί να αναλυθή. Τότε φτάνει το πρόσωπο να απαρνιέται την ελευθερία του, γιατί; Για να μεταγγιστή μέσα του η ελευθερία του Θεού. Όταν το πρόσωπο ταυτίσει την επιθυμία του με την επιθυμία του Θεού, τότε γίνεται μετάγγιση της ζωής του Χριστού μέσα στον άνθρωπο και τότε φτάνει ο Απόστολος Παύλος να πεί: «Ζω όχι εγώ. Ζη ο Χριστός μέσα μου» (Γαλ. 2: 20). Ουδεμία σχέση με το ομηρικό πρότυπο. Εκεί ο Θεός μπήκε και κατέλαβε τον άνθρωπο με μία χαρά ή μία μανία ή οτιδήποτε. Καμία σχέση απολύτως. Γιατί εκεί το πρόσωπο καταργείται και άγεται από τον Θεό. Το χριστιανικό είναι ότι το πρόσωπο παραμένει ακέραιο και λαμβάνει χώρα, όπως περιγράφουν οι Πατέρες, ένας μυστικός γάμος του προσώπου του ανθρώπου με το πρόσωπο του Θεού, συγκεκριμένα του Αγίου Πνεύματος. Είναι το τρίτο πρόσωπο της Αγίας Τριάδος, το οποίο έρχεται και κάνει μυστικό γάμο με το ανθρώπινο πρόσωπο. Το κάνει με τον καθένα μας όταν παίρνουμε το Χρίσμα, το Άγιο Μύρο, αλλά δεν έχει ενεργοποιηθή αρκετά στους περισσότερους από εμάς λόγω της αμέλειάς μας. Στον άγιο έχουν απελευθερωθή όλες οι δυνατότητες του κατ' εικόνα, και σ' αυτό τον μυστικό γάμο, έχοντας ταυτίσει την επιθυμία του με την επιθυμία του Θεού, ενεργεί το Αγιο Πνεύμα μέσα στον άνθρωπο αυτό. Το Άγιο Πνεύμα, ως Θεός, είναι απολύτως ελεύθερο. Ο άνθρωπος έτσι γίνεται μέτοχος της απόλυτης ελευθερίας του Θεού. Δηλαδή παρέδωσε την ελευθερία του όχι για να την χάσει αλλά για να βρεί την απόλυτη ελευθερία. Έτσι μόνο εξηγείται πως οι Άγιοι μπορούν να είναι ελεύθεροι από τις πιέσεις και ανάγκες του ναρκισσισμού. Να είναι πάρα πολύ ταπεινοί δηλαδή, να είναι ελεύθεροι από τη σκλαβιά της μνησικακίας, να μπορούν να συγχωρούν σε αφάνταστο βαθμό. Να έχεις τον Άγιο Στέφανο να του πετάνε πέτρες (φανταστήτε έναν άνθρωπο να πεθαίνει από λιθοβολισμό, τι φοβερός θάνατος είναι) και εκεί που είναι γονατιστός λίγο πριν πεθάνει η έγνοια του να είναι: «Κύριε, μην τους υπολογίσεις την αμαρτία αυτών των ανθρώπων» (Πραξ. 7: 60), μήπως και αυτοί οι άνθρωποι δεν σωθούν. Η απόλυτη ελευθερία! 'Η ακόμη, πέρα από το επίπεδο των αρετών, να φτάνει η ελευθερία ακόμη και στους φυσικούς νόμους και να μπορεί κανείς να κάνει θαύματα, να θεραπεύει αρρώστους, ή να γίνεται φίλος με τα θηρία, που αυτά δεν είναι τα εντυπωσιακά. Οι άνθρωποι σήμερα ζητάνε θαύματα, ξέρετε, «α! έκανε αυτό, έκανε εκείνο». Οι Πατέρες ομόφωνα το καταδικάζουν και θεωρούν ότι είναι πολύ ανώριμο να επιδιώκουμε θαύματα. Το σπουδαίο, λένε, είναι η ελευθερία από το βασίλειο του κακού μέσα μας, από την επήρεια του διαβόλου μέσα μας, από την εμπάθειά μας. Δηλαδή ο Αγιος Σεραφείμ του Σάρωφ δεν είναι σπουδαίος και άγιος επειδή καθόταν η αρκούδα και την τάιζε στο χέρι του. Σπουδαίος και άγιος είναι γιατί όταν έβλεπε έναν άνθρωπο του έλεγε «Χριστός Ανέστη, χαρά μου!». Επειδή ένοιωθε έτσι με τους ανθρώπους. Και το έλεγε όχι με τρόπο που εμείς λέμε «καλημέρα» και «καλησπέρα», διότι εμείς έτσι λέμε πιά «Χριστός Ανέστη» το Πάσχα. Το έλεγε με άλλον τρόπο. Με κάτι που έβγαινε από μέσα του. Ζούσε το Άγιο Πνεύμα μέσα του. Θέλω να πω ότι η ελευθερία δικαιώνεται όταν κάνει χώρο για να μπεί να δράσει η ελευθερία του Θεού, η οποία είναι άπειρη βεβαίως. Γι' αυτό και ο Χριστός είπε το περίφημο: «Τι θαυμάζετε; Αυτός που πιστεύει σε μένα θα κάνει και περισσότερα απ' αυτά που κάνω εγώ» (Ιω. 14:12). Θα πάρει την ελευθερία του Θεού μέσα του. Ερώτημα: είμαστε χριστιανοί φόβου ή χριστιανοί Αναστάσεως; Τώρα μπαίνουμε στην τρίτη και τελευταία λέξη της τριάδος του τίτλου: Ανάσταση. Ποιο είναι το καινούργιο που φέρνει η Ανάσταση; Ο Αναστημένος Χριστός δεν περιορίζεται από τους φυσικούς νόμους. Περνάει από κλειστές πόρτες, παρουσιάζει δηλαδή μία μικρή γεύση από τον νέο τρόπο ύπαρξης που θα έχει ο άνθρωπος στην Βασιλεία του Θεού, ο αναστημένος άνθρωπος. Αυτό που ήδη είχε δώσει ο Χριστός και από τον Σταυρό επάνω συγχωρώντας, αλλά με την Ανάσταση πιά αυτό γίνεται φανερό και ανοίγουν τα μάτια των μαθητών και καταλαβαίνουν. Τώρα εγκαινιάζεται η δυνατότητα για γνήσια αγάπη, έξω από τους περιορισμούς της φύσεως. Όταν λέμε περιορισμούς της φύσεως εννοούμε όλα αυτά που είναι φυσικά στον άνθρωπο. Είναι φυσικό να στενοχωριέμαι και να θυμώνω όταν με προσβάλλει κάποιος. Προϋπόθεση για την υπέρβαση του φυσικού είναι ο Σταυρός. Η Ανάσταση χρειάστηκε τον Σταυρό προηγουμένως και εκεί θεμελιώνεται όλη η ασκητική των Αγίων που συνιστούν ότι πρέπει να σταυρώσουμε τις εμπαθείς επιθυμίες μας για να σταθούμε αναστημένοι. Δεν θα πω τίποτα άλλο πάνω σ' αυτό. Υπάρχουν τόσα που ακούγονται και γράφονται και μπορεί κανείς να μελετήσει. Σημειώνω μόνο ότι ο Σταυρός εξάσκησης του καθενός μας είναι η εθελούσια θανάτωση των παθών που υπονομεύουν το πρόσωπο. Δηλαδή υπάρχουν άπειροι τρόποι να ορίσει κανείς τι είναι η σταυρική άσκηση, αλλά αν θέλαμε να το ορίσουμε με όρους του σεμιναρίου μας θα λέγαμε ότι είναι η εθελούσια θανάτωση των παθών που υπονομεύουν το πρόσωπο. Και νομίζω φάνηκε γιατί τα πάθη μας υπονομεύουν τις ιδιότητες του ανθρωπίνου προσώπου δηλαδή την αγιότητά του τελικά. Η ελευθερία από τον φόβο επιφέρει ειρήνη στην ψυχή, νηφάλια κρίση, αγάπη. Εδώ τελειώνει η διαδρομή του προσώπου σε μία και τάσταση που οι Άγιοι την περιγράφουν ως ατέλεστη τελειότητα. Δηλαδή μία κατάσταση η οποία στη βασιλεία του Θεού δεν έχει τέρμα, αλλά και δεν βαριέται κανείς εξαιτίας αυτού. Όταν πάμε να το αντιληφθούμε με τωρινούς ανθρώπινους όρους λέμε «μήπως και είναι βαρετό;» Είναι μία κατάσταση στατική και δυναμική ταυτόχρονα. Στάση και κίνηση, όπως περιγράφει ο Αγιος Μάξιμος. Το ανθρώπινο πρόσωπο ζη σε αρτιότητα τότε, έχει όλες του τις λειτουργίες του κατ' εικόνα ακέραιες και αγιασμένες. Και όταν κάποιος ζη ως αναστάσιμο πρόσωπο από τώρα προγεύεται την βασιλεία την εσχατολογική. Εννοείται πως όλα αυτά που περιγράφουμε τώρα δεν αποτελούν μία στάσιμη κατάσταση, δηλαδή δεν υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι οι οποίοι είναι αναστάσιμοι και μπορούμε να τους ξεχωρίσουμε και να φτιάξουμε μία ομάδα, ένα σύλλογο αναστασίμων προσώπων. Δεν υπάρχουν αυτοί, αλλά είναι όλοι τους αγωνιζόμενοι, μπορεί και όλοι μας κάποιες στιγμές, στο βαθμό που καταφέρνουμε να επιτύχουμε αυτό το άθλημα. Η Ανάσταση του Χριστού μας δίνει τη δυνατότητα να απαλλαγούμε από τον φόβο και την ανελευθερία. Να δικαιωθούμε ως πρόσωπα.. ----------------▪︎----------------▪︎-------------▪︎------ ▪︎Που να βρω την ψυχή μου- Εκδόσεις Αρμός •Απόσπασμα από το κεφάλαιο : Φόβος, ελευθερία, Ανάσταση 24#
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη δημοτικότητά τους