25#

Πλήρες Κείμενο:

Νίκος Ξυδάκης: «Η κυβέρνηση έχει ευνοηθεί από την ανυπαρξία δομικής αντιπολίτευσης» Η κυβέρνηση έχει εγκλωβιστεί στα γρανάζια των μηχανισμών (προπαγανιδιστικών, εκλογικών, διαφθοράς) που εξέθρεψε. Επιχειρεί, κατά την προσφιλή της συνήθεια, τη φυγή προς τα εμπρός είτε με αλλαγή ατζέντας, όπως η συνταγματική αναθεώρηση, είτε με ανάκτηση των πρωτοβουλιών κίνησης, όπως τα νέα μέτρα στήριξης. Αρκούν; Είναι μια στρατηγική που έχει ακόμα να δώσει; Η Νέα Δημοκρατία αντιμετωπίζει, αφενός, τη φθορά της πολύχρονης παραμονής στην εξουσία, αφετέρου, τη μετάλλαξη της. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη το 2019 διαφοροποιήθηκε και από την κυβέρνηση του Κώστα Καραμανλή και τα χαρακτηριστικά της μεταπολίτευσης, όπως το άνοιγμα προς το Κέντρο, και από την εθνική-πατριωτική Δεξιά του Σαμαρά. Η στρατηγική της μητσοτακικής δεξιάς, όπως φάνηκε από τον περίφημο επιτελικό νόμο του 2019, ήταν μια στρατηγική άλωσης του κρατικού μηχανισμού και απόλυτου ελέγχου από το πρωθυπουργικό κέντρο όλων των χρηματοροών. Έχουμε, δηλαδή, έναν απόλυτο πρωθυπουργοκεντρισμό, ο οποίος εκφράστηκε και με την υπαγωγή της ΕΡΤ, του ΑΠΕ, της Γενικής Γραμματείας Τύπου και της ΕΥΠ απευθείας στον πρωθυπουργό, δηλαδή με την εξασφάλιση του απόλυτου ελέγχου της δημόσιας σφαίρας, δια χρηματισμού ή δια εκφοβισμού. Εδώ βλέπουμε πολλές ομοιότητες και με τον μηχανισμό της ανελεύθερης δημοκρατίας του Όρμπαν, ο οποίος κατάφερε να ελέγξει όλες τις εταιρείες ΜΜΕ, τους διαύλους ροής χρήματος και τους κρατικούς μηχανισμούς, αλλά και με το τραμπικό gaslighting, την επιθετικότητα και ψευδολογία για χειραγώγηση και αποπροσανατολισμό. Με τα διαδοχικά σκάνδαλα, όλος αυτός ο μηχανισμός δείχνει σημάδια υπερκορεσμού ή και παράλυσης. Δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν τα μεγάλα σκάνδαλα, ιδίως των παρακολουθήσεων, των Τεμπών και του ΟΠΕΚΕΠΕ. Αυτό που βλέπουμε τώρα είναι η ρηγμάτωση της επιτελικής μαφίας, του απόλυτου ελέγχου της πληροφορίας, των επικοινωνιακών χειρισμών και των χρηματοροών, και του outsourcing του κρατικού μηχανισμού και των κέντρων αποφάσεων σε ιδιωτικές εταιρείες –αυτό που δεν είχε ξαναγίνει σε όλη την Τρίτη Ελληνική Δημοκρατία. Αυτό το μοντέλο φαίνεται ότι έχει φτάσει στα όριά του. Μέθη και αλαζονεία, σε εγκληματικό βαθμό, χαρακτήρισε το σκάνδαλο Predator. Μέθη, αλαζονεία και απώλεια κάθε μέτρου χαρακτηρίζει το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Μέθη και αλαζονεία, με κυνισμό και επιθετικότητα χαρακτηρίζει τον χειρισμό της υπόθεσης των Τεμπών. Βέβαια δεν μπορούμε να παραγνωρίσουμε ότι η κυβέρνηση έχει ευνοηθεί από την ανυπαρξία δομικής αντιπολίτευσης. Η αντιπολίτευση αντί να φτιάχνει τη δική της ατζέντα και να την επιβάλλει ηγεμονικά στην κοινωνία, κυνηγά την ουρά της και ακολουθεί την ατζέντα που βάζει ο αντίπαλος. Το μεγάλο πρόβλημα, αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα, είναι η δυσχερής κοινωνική αναπαραγωγή: φθίνουσα δημογραφία, ανισότητες, φτώχεια, δυσθυμία. Εκτοξεύτηκε με τα μνημόνια, και δεν έχει γίνει καμία ουσιαστική προσπάθεια τα τελευταία έξι-εφτά χρόνια για εξομάλυνση. Έχουμε φτάσει σε σημεία εθνικής ανασφάλειας: απειλούνται εθνικοί πόροι, το περιβάλλον, η πολιτιστική κληρονομιά, το πολίτευμα. Αυτό ήταν δουλειά της αντιπολίτευσης, δομικά και στρατηγικά: να ανοίξει νέες σελίδες. Δεν το έκανε. Μας έδωσες τη μεγάλη εικόνα. Να εστιάσουμε σιγά σιγά σε ζητήματα. Αν καταλαβαίνω καλά βλέπεις πιθανά ομοιότητες στην πορεία του Όρμπαν με τον Μητσοτάκη και στο σήμερα, που έχασε τις εκλογές, μετά από 16 χρόνια διακυβέρνησης. Μέχρι στιγμής, η κυβέρνηση του Κ. Μητσοτάκη, παρότι βουλιάζει στα σκάνδαλα, έχει δείξει αντοχές, ίσως γιατί αυτοί που τη στηρίζουν είναι –με τον έναν ή τον άλλον τρόπο– «ευεργετημένοι» αυτής της πολιτικής. Γιατί να μην την κρατήσει και τώρα αυτός ο σκληρός πυρήνας ωφελημένων; Η καταστροφή της δημόσιας δομής, της διοίκησης, η συρρίκνωση του ΕΣΥ και του σχολείου αφήνει ως μόνη διέξοδο το ρουσφέτι, το οποίο είναι πια ζωτικής σημασίας, υπαρξιακό. Ή σου βρίσκει ο πολιτικός μια κλίνη σε ΜΕΘ ή πεθαίνεις. Από την άλλη, έχει φτιαχτεί ένας στρατός μετακλητών, συμβούλων, εταιρειών, που εξαρτάται από το Μαξίμου. Έχει φτιαχτεί ένα πελατειακό δίκτυο πολύ πυκνό και συμπαγές, το οποίο υποτιμάται από την αντιπολίτευση. Δεν ωφελήθηκαν μόνο οι ολιγάρχες, αλλά αγκιστρωθήκαν πολίτες σε ένα μικροσύστημα εξουσίας, ακόμα και για να βγάλουν την ημέρα ή τον μήνα. Παράλληλα, υπάρχει πλήρης καθίζηση του εργατικού κινήματος –βλέπουμε τι έγινε με τη ΓΣΕΕ– και κυρίως η μεγακρίση-πολυκρίση που ξεκινά από το 2010 και συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Η διαρκής κρίση υποβάθμισε οικονομικά και κοινωνικά τη χώρα, και κυρίως εγκατέσπειρε μια μόνιμη ψυχολογία ανασφάλειας, πώς θα τα βγάλει πέρα κάποιος, πώς θα ανταποκριθεί στην έκτακτη δαπάνη. Ανασφάλεια, φόβος, υποταγή. Στον πόλεμο εναντίον του Ιράν, η κυβέρνηση συμπαρατάχθηκε με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ, επιδιώκοντας και μια συσπείρωση γύρω από τη σημαία, ενώ είναι εκείνη που σέρνει τον χορό των εξοπλισμών, όπως επιβεβαιώθηκε και με τη συνάντηση Μακρόν-Μητσοτάκη στην Αθήνα, η οποία άνοιξε και το κουτάκι των πυρηνικών. Για την υπεράσπιση αυτής της στάσης, η κυβέρνηση προτάσσει τον στόχο της ανάπτυξης και της ενίσχυσης της χώρας. Είναι έτσι; Η κυβέρνηση θα προσπαθήσει να σερβίρει τις πολιτικές της καταπώς τη συμφέρουν. Η δουλειά της αντιπολίτευσης και του υγιώς σκεπτόμενου πολίτη είναι να δει την κατάσταση ως έχει και όχι σαν μαγική εικόνα. Η κατάσταση είναι ότι ο Κ. Μητσοτάκης έχει κηρύξει ατύπως τον πόλεμο στη Ρωσία και έχει ταυτιστεί με το γενοκτονικό κράτος του Ισραήλ. Χωρίς κανείς να τα έχει ζητήσει από την Ελλάδα, η οποία ούτως ή άλλως δεν έχει το τεράστιο γεωπολιτικό βάρος ώστε η γνώμη της να αλλάζει τη ροή των γεγονότων. Αντιθέτως, ένα μικρό κράτος όπως είναι η Ελλάδα, σε αυτή την γεωπολιτική αναταραχή, θα έπρεπε να κοιτά πώς μεσοπρόθεσμα θα έχει τη μικρότερη δυνατή ζημιά και να τοποθετείται για μελλοντικά οφέλη. Όλη η ελληνική εξωτερική πολιτική είναι στοιχισμένη στο ελληνοτουρκικό, και ενώ βλέπουμε ότι διαρκώς ετεροπροσδιοριζόμαστε ως προς τον γείτονά μας με τον οποίο έχουμε μια ασυμμετρία δυνάμεων, αυτός αναδύεται σαν απαραίτητος παίκτης στη μεγάλη σκακιέρα, κι εμείς γινόμαστε παρακολούθημα της πολιτικής των ΗΠΑ-Ισραήλ. Η ταύτιση με το Ισραήλ και η διαφήμιση μιας στρατηγικής συμμαχίας με το Ισραήλ που καταλήγει; Περιμένει κανείς ότι το Ισραήλ θα πολεμήσει για λογαριασμό της Ελλάδας; Θα τα βάλει με την Τουρκία; Δεν έχει το μέγεθος να το κάνει. Επιβάλλεται να επανεξεταστεί η περίφημη συμμαχία με το Ισραήλ που ξεκίνησε το 2010, σε άλλη γεωπολιτική συγκυρία. Θα γίνουμε μέρος του μεσανατολικού προβλήματος, αντί να είμαστε οι μεσολαβητές και να τοποθετούμαστε εκτός των πεδίων συγκρούσεων; Από την άλλη, η συζήτηση για τα πυρηνικά που ανοίγει η κυβέρνηση τι σκοπιμότητα έχει; Ποιος είναι ο εχθρός της Ελλάδας; Θα χρησιμοποιήσει εναντίον του η Ελλάδα γαλλικά πυρηνικά; Εναντίον ποίου; Πρόκειται για κινήσεις εντυπωσιασμού και από τις δύο πλευρές, που φτάνουν όμως να σχεδιάζουν το τέλος του κόσμου. Η κυβέρνηση γνωρίζει ότι παίζει χωρίς αντίπαλο. Στηρίζει σε αυτή την κατάσταση, και την κοινωνία χαμηλών προσδοκιών, και την πολιτική της. Μπορεί να το τραβήξει πολύ ακόμα; Έχω την εντύπωση πως όχι. Είναι έντονα τα σημάδια κόπωσης. Από τη μια η ρητορική της αριστείας και, από την άλλη, η κλεπτοκρατία και ο ηθικός ξεπεσμός. Μπορεί να ανασυνταχθεί η αντιπολίτευση; Η αντιπολίτευση πλήρωσε με τον πιο σκληρό τρόπο τη χρεοκοπία και τη μεγάλη κρίση του 2010. Το ΠΑΣΟΚ από ένα ηγεμονικό κόμμα της μεταπολίτευσης μετατράπηκε σε ένα κόμμα μονοψήφιο ποσοστού, που με δυσκολία σήμερα μπορεί να υποστηρίξει τον ρόλο της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Την πλήρωσε και η Αριστερά που, μαζί με το ΠΑΣΟΚ, διαμόρφωσε τον κοινωνικό χαρακτήρα της Τρίτης Ελληνικής Δημοκρατίας και στήριξε τη διάχυση εξουσίας και πλούτου σε ευρύτερα στρώματα. Η Αριστερά και η Κεντροαριστερά πλήρωσαν την κρίση με τον πιο σκληρό τρόπο. Ο ΣΥΡΙΖΑ επιπλέον, με έναν αλλόκοτο τρόπο, κατόρθωσε να αυτοκαταστραφεί και να αυτοεξευτελιστεί. Την περίοδο 2019-2023, που δεν ήταν στην εξουσία και δεν έπαιρνε αποφάσεις επώδυνες για τον λαό, ο ΣΥΡΙΖΑ δεν κατόρθωσε να διαβάσει τη νέα κοινωνία, τις νέες διαστρωματώσεις, τον ψυχισμό, τους φόβους, την κόπωση από την πολύχρονη κρίση, και έτσι δεν μπόρεσε να επικοινωνήσει, όπως είχε καταφέρει το 2012. Μπήκε σε μια περιδίνηση ενδοσκόπησης, για να γίνει ξανά κυβέρνηση, και έχασε τη βασική πηγή δύναμης, που είναι το κοινωνικό υποκείμενο, ο λαός. Σήμερα η αντιπολίτευση θα έπρεπε να ορίζει την ατζέντα, να μιλά για μια νέα μεταπολίτευση πάνω σε μια ατζέντα κοινωνική, προοδευτική, απελευθερωτική. Αρκεί ένα αντιΝΔ μέτωπο για να σταθεί απέναντι από την κυβέρνηση; Φυσικά και όχι. Όπως έχει γράψει ο Φρέντρικ Τζέιμσον είναι πιο εύκολο να φανταστούμε το τέλος του κόσμου, παρά να φανταστούμε το τέλος του καπιταλισμού. Αυτή η μακρά αποδοχή, στη σοσιαλδημοκρατία και σε μεγάλο μέρος της Αριστεράς, ότι τον καπιταλισμό μπορούμε μόνο να τον υποχρεώσουμε σε μικρές μετατοπίσεις, έκανε την Αριστερά να μείνει χωρίς φωνή και χωρίς ριζώματα στα λαϊκά πλήθη. Και βλέπουμε ανθρώπους που ψήφιζαν την Αριστερά να τους κερδίζει η άκρα δεξιά, που εμφανίζεται ριζοσπαστική. Δείτε πώς τα θύματα της παγκοσμιοποίησης ψήφισαν Τραμπ. Αλλά δείτε και τι λέει τώρα με επιτυχία η Αριστερά του Δημοκρατικού Κόμματος, τι πράττει ο Μαμντανί ή τι λέει ο Σάντερς. Η καρδιά κάθε πολιτικής της αριστεράς πρέπει να είναι η εξάλειψη των ανισοτήτων. Δεν είναι δυνατόν να μας επιβάλλεται η προνομιοκρατία κι εμείς να καλλιεργούμε τη βραχμανική αριστερά. Δεν μπορεί η Αριστερά να μιλά μόνο για την ταυτότητα. Η υλική ανισότητα παράγει και συγκρουόμενες ταυτότητες και πολυδιαιρέσεις. Θα πρέπει να αναρωτηθούν στην Αριστερά γιατί χάθηκε η ευκαιρία μετά το 2015 να ανανεωθούν οι πολιτικές ελίτ, να εκδημοκρατιστούν, να ξαναβγούν άνθρωποι από τα σπλάχνα των λαϊκών στρωμάτων. Αντ’ αυτών η Αριστερά έχει παραλύσει στην πολυδιάσπασή της. Με έναν ΣΥΡΙΖΑ υπό διάλυση, μια Νέα Αριστερά στον πάγκο να περιμένει τις εξελίξεις, ένα ΜέΡΑ25 να περιχαρακώνεται για να μπορέσει να μπει στη Βουλή, έναν Αλέξη Τσίπρα να προσπαθεί να χτίσει ένα επί της αρχής μονοπρόσωπο κόμμα χωρίς οργανώσεις, στελέχη, διάλογο, μια Αναμέτρηση που δεν έχει καύσιμα να κινηθεί και πάρα πολύ κόσμο απογοητευμένο-αποτραβηγμένο. Για ποια Αριστερά μιλάμε που θα μπορούσε να αντιστρέψει αυτή την κατάσταση; Ο ΣΥΡΙΖΑ διασπάστηκε σε πέντε-έξι κομμάτια, αν συνυπολογίσουμε και την Πλεύση Ελευθερίας της Ζωής Κωνσταντοπούλου ή τη ΛΑΕ. Όταν προσπαθείς σαράντα χρόνια να χτίσεις μια Αριστερά, η οποία θα φτάσει να γίνει κυβερνώσα αριστερά και να πάρει μια ηγεμονική θέση στο πολιτικό σύστημα και αυτοκαταστρέφεσαι, δεν είναι πολιτικό λάθος. Είναι πολιτικό έγκλημα ιστορικών διαστάσεων. Αυτή τη στιγμή, ο κόσμος που το 2012-15 στήριξε τον ΣΥΡΙΖΑ είναι πεντάρφανος, δεν έχει πού να ακουμπήσει. Ιωάννα Δρόσου Η ΕΠΟΧΗ 24#

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη δημοτικότητά τους