25#

Πλήρες Κείμενο:

Με αφορμή ένα πρόσφατο άρθρο σε εκκλησιαστική ιστοσελίδα, το οποίο σχολίασε με.. εύθυμη διάθεση αλλά και με αιχμές, την παρουσία των κληρικών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αισθάνομαι την ανάγκη να καταθέσω έναν προβληματισμό. Όχι για να υπερασπιστώ κάθε αστοχία, κάθε υπερβολή, κάθε άκριτη χρήση της εικόνας και του δημόσιου λόγου από κληρικούς, συμπεριλαμβανομένου του υποφαινομένου. Αυτά υπάρχουν και πρέπει πρώτοι εμείς να τ' αναγνωρίζουμε, διότι ο κληρικός που μιλά δημοσίως, δεν μιλά ποτέ ως ιδιώτης. Φέρει επάνω του, ακόμη κι όταν γράφει μία απλή φράση, ένα απόφθεγμα όπως λέει το εν λόγω άρθρο, την ευθύνη μιας ιερωσύνης που δεν του δόθηκε για να τον προβάλει αλλά για να τον καταστήσει διάκονο του λαού Του Θεού. Ακριβώς όμως επειδή το θέμα είναι σοβαρό, θεωρώ πως δεν σηκώνει μια ειρωνεία που, χτυπώντας ορισμένες πραγματικές υπερβολές, καταλήγει να δημιουργεί καχυποψία για κάθε προσπάθεια της Εκκλησίας να μιλήσει στον σύγχρονο άνθρωπο με τα μέσα της εποχής του. Ξέρετε, υπάρχει η ασθένεια, υπάρχει και το εργαλείο. Αυτά τα δύο δεν πρέπει να συγχέονται. Η κενοδοξία δεν γεννήθηκε με το κινητό τηλέφωνο και η φιλαρέσκεια δεν περίμενε το διαδίκτυο για να εμφανιστεί στην εκκλησιαστική ζωή. Μπορεί να τη συναντήσεις πίσω από μια κάμερα αλλά και πίσω από μια επιδεικτική.. «παραδοσιακότητα», που καμαρώνει επειδή περιφρονεί όσα δεν καταλαβαίνει. Το ζήτημα επομένως, δεν είναι αν το δάχτυλο αγγίζει οθόνη ή κομποσκοίνι, το ζήτημα είναι αν η καρδιά έχει χώρο για Τον Χριστό ή για τον εαυτό της. Γιορτάζουμε σε λίγες ημέρες την Πεντηκοστή. Τα γενέθλια της Εκκλησίας. Στην Πεντηκοστή δεν καταργήθηκαν οι γλώσσες των ανθρώπων, αγιάστηκαν για ν' ακουστεί το ένα Ευαγγέλιο μέσα στην πολλαπλότητα του κόσμου. Αυτό έχει τεράστια σημασία. Ο Θεός δεν ζήτησε από τα έθνη να εγκαταλείψουν τη γλώσσα τους για ν' ακούσουν την αλήθεια, έκανε την αλήθεια ν' ακουστεί στη γλώσσα τους. Τι σημαίνει αυτό και πώς συνδέεται με το θέμα μας; Σημαίνει πώς η Εκκλησία βρίσκει τρόπο να επικοινωνήσει την αλήθεια, (η οποία βεβαίως δεν αλλάζει για να γίνει αποδεκτή) μέσα στις γλώσσες των ανθρώπων και που αλλού; Μέσα στα μέσα κάθε εποχής. Ο Απόστολος Παύλος, δεν πήγε μόνο στη συναγωγή, όπου υπήρχε, ας πούμε, κοινό θρησκευτικό λεξιλόγιο. Πήγε και στην αγορά των Αθηνών, εκεί όπου κυκλοφορούσαν διάφορες φιλοσοφίες, πλάνες, περιέργεια, ειρωνεία, αναζήτηση και σύγχυση. «Διελέγετο… εν τη αγορά κατά πάσαν ημέραν προς τους παρατυγχάνοντας» διαβάζουμε στις Πράξεις. Αυτό είναι μια υπόδειξη πως η Εκκλησία δεν περιμένει πάντοτε τον άνθρωπο να φτάσει στην πόρτα της. Πορεύεται προς εκείνον, όπως ο Χριστός, δεν μας έσωσε από απόσταση. Προσλαμβάνει την ανθρώπινη πραγματικότητα για να τη θεραπεύσει, όπως ο Χριστός προσέλαβε και την ανθρώπινη φύση για να την ανακαινίσει. Που θέλω να καταλήξω: Σήμερα, μια άλλη, πολύ μεγαλύτερη «αγορά» του ανθρώπου είναι ο ψηφιακός κόσμος. Εδώ δεν βρίσκονται μόνον χαζά βίντεο, ματαιοδοξία και επιπολαιότητα. Βρίσκονται και παιδιά που μεγαλώνουν μ' έναν αόρατο ζυγό συγκρίσεως, που μαθαίνουν από πολύ νωρίς να μετρούν τον εαυτό τους με τις εικόνες των άλλων, με τα σώματα των άλλων, με τις επιτυχίες των άλλων, με τα likes των άλλων», νέοι που νιώθουν πως αξίζουν όσο αντέχει η εικόνα τους και όσο εντάσσονται στα λεγόμενα.. «πρότυπα ομορφιάς», άνθρωποι που επικοινωνούν διαρκώς και κοινωνούν ελάχιστα, ψυχές που χαμογελούν σε φωτογραφίες με χιλιάδες αντιδράσεις στο Instagram και το βράδυ δεν έχουν σε ποιον να πουν τον πόνο τους. Όποιος βλέπει μόνο το scrolling και δεν βλέπει την.. «πείνα» που κρύβεται πίσω του, κινδυνεύει να γίνει ηθικολόγος εκεί που η Εκκλησία καλείται να γίνει μάνα. Η μάνα δεν ειρωνεύεται το παιδί επειδή χάθηκε στον δρόμο, βγαίνει να το βρει. Όποιος κι αν είναι ο δρόμος, όσο λασπωμένος κι αν είναι.. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει πως κάθε ψηφιακή παρουσία είναι και ποιμαντική. Έχουν και οι οθόνες τη δική τους ασκητική δυσκολία και πολλούς, πάρα πολλούς πειρασμούς. Ο κληρικός που μπαίνει σ' αυτόν τον χώρο πρέπει να γνωρίζει ότι δεν εισέρχεται σε ουδέτερο και αγγελικά πλασμένο περιβάλλον αλλά σε χώρο με τους δικούς του κινδύνους αλλά και δικές του παιδαγωγίες. Δεν ανεβαίνουμε στο διαδίκτυο για να υπάρξουμε, ούτε για να μας συνηθίσουν οι άνθρωποι ως πρόσωπα, ούτε για ν' αποκτήσουμε κοινό. Αν μιλάμε, οφείλουμε να μιλάμε για να ανοίγει ένας δρόμος προς Τον Χριστό και την Εκκλησία. Αν γράφουμε, οφείλουμε να γράφουμε με φόβο Θεού. Αν χρησιμοποιούμε εικόνα, οφείλουμε να προσέχουμε μήπως η εικόνα αυτή δημιουργήσει μία στρεβλή εντύπωση σε σχέση μ' αυτό που θέλουμε να υπηρετήσουμε. Όμως άλλο αυτό κι άλλο η απαξίωση της ψηφιακής ποιμαντικής. Η ψηφιακή ποιμαντική, όταν είναι υγιής, δεν αντικαθιστά βεβαίως το μυστήριο, μπορεί όμως να οδηγήσει προς αυτό. Σίγουρα δεν αντικαθιστά το πετραχήλι, μπορεί όμως συχνά να ξυπνήσει την ανάγκη της εξομολογήσεως. Αδιαμφισβήτητα δεν αντικαθιστά τη Θεία Ευχαριστία, μπορεί όμως να καλέσει τον άνθρωπο στην ευχαριστιακή σύναξη. Δεν αντικαθιστά την ενορία, υπενθυμίζει όμως ότι στη γειτονιά, υπάρχει ένα πανδοχείο για τον κουρασμένο, για τον απογοητευμένο. Είναι κατώφλι, είναι καμπάνα, είναι πρόσκληση, δεν είναι υποκατάστατο. Όταν αυτό το όριο χαθεί, ναι, κινδυνεύουμε να γίνουμε θέαμα και να χάσουμε τον προσανατολισμό μας. Όταν όμως αυτό το όριο διατηρείται, το μέσο, μπορεί να γίνει γέφυρα. Το ζήτημα δεν είναι αν κάτι φαίνεται αλλά πού οδηγεί αυτό που φαίνεται. Αν οδηγεί στον θαυμασμό του προσώπου μας, έχει ήδη αστοχήσει, όσο ορθόδοξο κι αν είναι το περιεχόμενό του. Αν οδηγεί στη δοξολογία Του Θεού, αν έλκει έναν άνθρωπο προς τη σύναξη, προς την προσευχή, τη μετάνοια, την εξομολόγηση, τη Θεία κοινωνία, τότε η ψηφιακή εικόνα δεν είναι κατ' ανάγκην πτώση. Μπορεί να γίνει σύγχρονη μαρτυρία. «Ου γαρ εαυτούς κηρύσσομεν, αλλά Χριστόν Ιησούν Κύριον, εαυτούς δε δούλους υμών δια Ιησούν». Δεν κηρύττουμε τον εαυτό μας εδώ μέσα. Αυτό είναι το κριτήριο που κρίνει και τον άμβωνα και το διαδίκτυο. Μπορεί κάποιος να σταθεί μέσα στο ναό, στην Ωραία Πύλη και να κηρύττει τον εαυτό του με τρόπο εκκλησιαστικότατο στην εμφάνιση και μπορεί κάποιος να γράψει μια ανάρτηση και να μη φαίνεται πουθενά ο εαυτός του, επειδή όλος ο λόγος του είναι στραμμένος προς Τον Χριστό και τον άνθρωπο που πονά. Δεν σώζει το μέσο από μόνο του, ούτε καταδικάζει το μέσο από μόνο του. Αυτό που σε κάθε περίπτωση κρίνεται, είναι η Χριστοκεντρικότητα, το ήθος, ο σκοπός, ο καρπός και η εκκλησιαστική αναφορά. Και τα παραπάνω, ας τα βάλει ο καθένας με τη σειρά που εκείνος επιθυμεί. Γι’ αυτό και μου φάνηκε λιγάκι.. άστοχο ν' αντιπαραθέτουμε απλοϊκά το κομποσκοίνι με το scrolling. Το κομποσκοίνι δεν είναι σύμβολο ενός κόσμου που φοβάται την εξέλιξη, είναι μέσο επικοινωνίας με Τον Θεό και εργαλείο ασκήσεως. Αν η άσκηση λειτουργεί σωστά, τότε καρπός της θα είναι η φώτιση, που θα δείξει τον τρόπο που ο άνθρωπος πρέπει ν' αγγίζει την οθόνη. Το ζητούμενο στη σημερινή εποχή, δεν είναι να φύγει η Εκκλησία από τον ψηφιακό κόσμο για να διαφυλάξει μια.. «καθαρότητα ασφαλείας» αλλά να μπει, όπου χρειάζεται, με λόγο Χριστοκεντρικό, με διάκριση, με αγάπη, με συναίσθηση ότι κάθε λέξη μπορεί να γίνει είτε γέφυρα είτε εμπόδιο. Και το κομποσκοίνι πρέπει να προηγείται του scrolling, ώστε το scrolling να μη γίνει άσκοπη περιπλάνηση. Νιώθω ευλογημένος που είμαι παιδί ενός ποιμένος και επισκόπου, ο οποίος γνωρίζει από κοντά την αγωνία της σύγχρονης εποχής και ιδίως της νεότητας και που έχει μιλήσει για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ως έναν σύγχρονο άμβωνα. Αφού ο άνθρωπος σήμερα βρίσκεται εδώ μέσα, η Εκκλησία δεν δικαιούται ν' απουσιάζει από φόβο ή αυτάρεσκη νοσταλγία. Δικαιούται να σιωπά μόνο όταν η σιωπή της είναι προσευχητική, όχι όταν είναι παραίτηση από την ποιμαντική της ευθύνη. Πατέρες και αδελφοί, η μεγάλη πληγή της εποχής μας, δεν είναι η τεχνολογία. Είναι η απώλεια του προσώπου μέσα στην τεχνολογία. Η Εκκλησία σήμερα και σε κάθε εποχή, δεν έχει ν' αντιπροτείνει μια παλαιολατρική άρνηση των μέσων, είναι πολύ φτωχό αυτό. Έχει ν' αντιπροτείνει την επαναφορά του προσώπου. Να θυμίσει στον κάθε άνθρωπο, ότι δεν είναι απλά ένα προφίλ, δεν είναι εικόνα, δεν είναι αλγόριθμος, δεν είναι απήχηση, δεν είναι σώμα προς σύγκριση, δεν είναι επιτυχία προς επίδειξη. Είναι πρόσωπο προσκεκλημένο σε κοινωνία με Τον Θεό. Αν ο λόγος της Εκκλησίας δεν φτάσει ποτέ εκεί όπου αυτός ο άνθρωπος τραυματίζεται, τότε θα μιλούμε μεταξύ μας για την ευλάβεια και την πνευματικότητα, ενώ έξω απ' τη θύρα, θα αιμορραγεί μια ολόκληρη γενιά που υποτίθεται πως θέλουμε να της υποδείξουμε την Οδό προς τη σωτηρία. Και στην τελική, πριν από κάθε ανάρτηση, πριν από κάθε βίντεο, πριν από κάθε δημόσιο λόγο, πριν ακόμη κι από κάθε ειρωνική κριτική προς όσους προσπαθούν, το ερώτημα πρέπει να είναι ένα: «Αυτό που κάνω οδηγεί έναν άνθρωπο προς τον Χριστό ή τον κρατά γύρω από εμένα;». Αν οδηγεί προς Τον Χριστό, ας γίνει με φόβο Θεού, με ταπείνωση, με εκκλησιαστική ευθύνη και με επίγνωση των ορίων του. Αν κρατά τον άνθρωπο γύρω από εμένα, ας σβήσει πριν δημοσιευθεί, ακόμη κι αν είναι καλογραμμένο, ακόμη κι αν είναι εύστοχο, ακόμη κι αν χειροκροτηθεί και πάρει πολλά likes και αναδημοσιεύσεις. Σημ. Την φωτογραφία που συνοδεύει το παραπάνω κείμενο, την δανείστηκα από τον ιστότοπο pemptousia.gr 24#

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη δημοτικότητά τους