25#

Πλήρες Κείμενο:

Γιατί ο Τάσσος Παπαδόπουλος ζήτησε ένα βροντερό ΟΧΙ στο Σχέδιο Ανάν και γιατί δεν το αξιοποίησε: Οι ευκαιρίες στην πολιτική, η λαϊκή απαίτηση και ο… κοινοτάρχης Μόνο το άρθρο γράφτηκε από τον ΣΑΒΒΑ ΙΑΚΩΒΙΔΗ* – Λευκωσία Οι εικόνες είναι από την Cyprus Freedom Στην πολιτική και στη διπλωματία, οι ευκαιρίες για σωτήριες και κρατικά ωφέλιμες αποφάσεις, μία φορά παρουσιάζονται. Αυτήν τη βασική αρχή ο πρώην Πρόεδρος της Κύπρου, Τάσσος Παπαδόπουλος, την υποτίμησε. Στις 24/4/2026 συμπληρώθηκαν 22 χρόνια από το βροντερό και σωτήριο ΟΧΙ του κυπριακού Ελληνισμού στο πολιτειακό, κρατικό, νομικό και συνταγματικό τερατούργημα του Σχεδίου Ανάν. Τι συνέβη και γιατί ο μ. Τάσσος, αντί ν’ αναδειχθεί σε πολιτικό Εθνάρχη, προτίμησε την ιδιότητα του κοινοτάρχη; Η «Σημερινή» με το Ράδιο Πρώτο και το ΣΙΓΜΑ, καθώς και ο Αντέννα και το Συγκρότημα του «Φιλελευθέρου» είχαν συνασπιστεί εναντίον του Σχεδίου. Οι Έλληνες Κύπριοι είχαν χωριστεί σε υποστηρικτές του «ναι» και σε προασπιστές του «όχι» στα χωριστά δημοψηφίσματα, που κακώς δέχτηκε ο Τάσσος. Δύο 24ωρα πριν από το διάγγελμα του Τάσσου (7/4/2004), ο Διευθυντής του Συγκροτήματος ΔΙΑΣ, Κωστής Ν. Χατζηκωστής, που βρισκόταν για προσκύνημα στο Άγιον Όρος με τον Νίκο Παττίχη (Συγκρότημα «Φιλελευθέρου») και τον Πεύκιο Γεωργιάδη, τότε Υπουργό Παιδείας, μου τηλεφώνησε. Ζήτησε να πληροφορηθεί τι σχεδίαζε ο Τάσσος να πει. Τον ενημέρωσα πως, με βάση πληροφορίες μας, ο Πρόεδρος θα παρέθετε τα θετικά και τα αρνητικά του σχεδίου και θα άφηνε τους πολίτες ν’ αποφασίσουν. Ο κ. Χατζηκωστής σε έντονο ύφος διερωτήθηκε τι ο Τάσσος πάει να κάνει. «Αυτός γνωρίζει καλύτερα απ’ όλους το Σχέδιο και θα κλοτσήσει την μπάλα της ευθύνης στους πολίτες; Οφείλει να τους καλέσει να το απορρίψουν», πρόσθεσε. Ευθύς αμέσως άρχισε έναν μαραθώνιο τηλεφωνημάτων προς τον Τάσσο και στενούς συνεργάτες του, ώστε να πειστεί να καλέσει τους πολίτες να εκφράσουν ένα βροντερό ΟΧΙ στο Σχέδιο. Άλλωστε, όπως γράφει και στο γνωστό βιβλίο του: «7 προεδρικά πορτραίτα. Τι συζήτησα με τους 7 Προέδρους της Κύπρου» (Β’ έκδοση, Γερμανός, 2023), ο κ. Χατζηκωστής είχε διαβεβαιώσει έγκαιρα τον Τάσσο ότι, σύμφωνα με εκτιμήσεις και αναλύσεις της «Σημερινής», πέραν του 70% των πολιτών θα ψήφιζαν ΟΧΙ. Ο Τάσσος συνέταξε διάφορα προσχέδια διαγγέλματος. Με το τελευταίο κάλεσε τον λαό να μην υποθηκεύσει το μέλλον «στην πολιτική βούληση της Τουρκίας. Να προασπιστεί την Κυπριακή Δημοκρατία λέγοντας ‘‘όχι’’ στην κατάλυσή της». Για να προσθέσει τα εξής κεφαλαιώδη: «Λυπούμαι, ειλικρινά, γιατί δεν μπορώ ν’ αποδεχθώ και να υπογράψω το Σχέδιο Ανάν όπως, τελικά, διαμορφώθηκε. Παρέλαβα Κράτος διεθνώς αναγνωρισμένο. Δεν θα παραδώσω ‘‘κοινότητα’’ χωρίς δικαίωμα λόγου διεθνώς και σε αναζήτηση κηδεμόνα. Και όλα αυτά έναντι κενών, παραπλανητικών, δήθεν, προσδοκιών. Έναντι της ανεδαφικής ψευδαίσθησης ότι η Τουρκία θα τηρήσει τις δεσμεύσεις της». Στην Κύπρο και ειδικά στην Ελλάδα, το διάγγελμα του Τάσου και η δραματική έκκληση στους Έλληνες της Κύπρου ν’ απορρίψουν το Σχέδιο, θεωρήθηκε ως ένα δεύτερο εθνικό ΟΧΙ μετά από εκείνο του Μεταξά. Πολλοί τον χαρακτήριζαν ως νέο πολιτικό Εθνάρχη επειδή διέσωσε την αξιοπρέπεια των Ελλήνων και την Κυπριακή Δημοκρατία από την κατάλυση. Η 24η Απριλίου 2004 ήταν Σάββατο – και τραγική επέτειος της γενοκτονίας των Αρμενίων από τις σφαγιαστικές ορδές των Τούρκων. Δεν ήταν τυχαία η επιλογή της ημέρας, ως ακόμα μία αισχρή απειλητική υποβολή εναντίον των Ελλήνων της Κύπρου. Όπως ήταν αναμενόμενο, το ΟΧΙ στο Σχέδιο Ανάν προκάλεσε ανείπωτη ανακούφιση στον λαό. Ο Τάσσος είχε μία, μοναδική, ιστορική και ανεπανάληπτη ευκαιρία ν’ αναδειχθεί όντως σε Εθνάρχη με δύο αποφάσεις. >Πρώτον, αφού το Σχέδιο Ανάν απορρίφθηκε συντριπτικά και ήταν άκυρο (null and void όπως παραδέχθηκαν Ανάν και Ντε Σότο), όφειλε να καταθέσει δική μας πρόταση λύσης του Κυπριακού. >Δεύτερον, ήταν μοναδική ευκαιρία να ιδρύσει ένα νέο κόμμα, αξιοποιώντας τη δυναμική απ’ όλους τους κομματικούς, πολιτικούς χώρους, ώστε να συνενώσει τους πολίτες με ένα νέο όραμα, μια νέα στρατηγική επίλυσης του προβλήματος και αντιμετώπισης της Τουρκίας. Ο Πρόεδρος δεν είχε σχέδιο Β’ είτε για το «ναι» είτε για το «όχι». Δεν σκέφτηκε τι θα κάνει μετά το, σωτήριο για την Κυπριακή Δημοκρατία, αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος και πώς θα το αξιοποιήσει. Οι έξωθεν και έσωθεν πιέσεις, απειλές και εκβιασμοί και μικροπολιτικές φιλοδοξίες τον εμφάνισαν να πελαγοδρομεί. Και εμφανώς φαίνεται πως επενέργησαν κατασταλτικά. Πληροφορίες μου λένε πως, αφού το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος ήταν προδιαγεγραμμένο, ο Τάσσος συσκέφθηκε στο Προεδρικό με τους εταίρους του, ΑΚΕΛ, ΕΔΕΚ και Οικολόγους για να διαβουλευθούν περί του πρακτέου. Ανάμεσά τους επικράτησε έκδηλη αμηχανία. Ένας εκ των παρισταμένων εισηγήθηκε όπως η ελληνική πλευρά ετοιμάσει δικό μας σχέδιο λύσης αντί ν’ αναμένει σχέδια που τεχνουργούνταν από τους Εγγλέζους σε συνέργεια με τους Τούρκους και τον αδύναμο ΟΗΕ, και είχαν τη σφραγίδα της υποταγής και της κατάλυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ο Τάσσος απέρριψε την εισήγηση (αλλά αποδέχτηκε, δυστυχώς, την ολέθρια επιδιαιτησία στη σύσκεψη της Ν. Υόρκης, επειδή η τότε πολιτική ηγεσία πήγε εντελώς απροετοίμαστη και στηριζόμενη σε δήθεν δεδομένη άρνηση του Ντενκτάς). Εκ των υστέρων έγινε κατανοητό γιατί δεν άρπαξε τη μοναδική ευκαιρία να καταθέσει δικό μας σχέδιο και να ανατρέψει μια διαδικασία επίλυσης του Κυπριακού, που οδηγούσε και οδηγεί και σήμερα κατευθείαν προς τουρκικόν κρημνόν και προτεκτορατοποίηση, τουρκοποίηση της Κύπρου. >Πρώτον, δεν ήθελε να συγκρουστεί με τον μεγάλο συνέταιρό του, το ΑΚΕΛ, που, κατά τον μ. Χριστόφια, είπε ΟΧΙ στο Σχέδιο Ανάν για να… τσιμεντώσει το «ναι». >Δεύτερον, ο Τάσσος, αντί να δράσει ως μεγάλος Ηγέτης με το φωτοστέφανο τού ΟΧΙ και την ευρύτατη λαϊκή αποδοχή, ενήργησε ως απλός κοινοτάρχης με μικροπολιτικές σκοπιμότητες, επειδή η έγνοια του ήταν οι Προεδρικές του 2008. >Τρίτον, πίστευε αφελέστατα ότι το ΑΚΕΛ και ο Δ. Χριστόφιας, έναντι του οποίου έτρεφε ιδιαίτερη συμπάθεια, θα τον υποστήριζαν εκ νέου για την Προεδρία. Έπεσε τραγικά έξω στους υπολογισμούς του. Ήδη, από τις αρχές του 2007 και μέχρι την άνοιξη ο τότε ΓΓ του ΑΚΕΛ είχε αρχίσει διερευνητικές επαφές και συναντήσεις με διάφορους παράγοντες και πρόσωπα, μεταξύ αυτών και ο διευθυντής της «Σημερινής», Κ.Ν. Χατζηκωστής. Στόχος του ήταν να σφυγμομετρήσει αντιδράσεις και ν’ ακούσει γνώμες και εισηγήσεις. Όπως μου εξιστόρησε ο κ. Χατζηκωστής, κάποια στιγμή τηλεφώνησε στον Τάσσο και τον πληροφόρησε ότι «ο φίλος σου ο Δημήτρης (Χριστόφιας) θα είναι υποψήφιος το 2008 για την Προεδρία». Ο Τάσσος δεν ήθελε ν’ ακούσει και μάλιστα οργισμένος είπε στον κ. Χατζηκωστή ότι επίτηδες λέει αυτά για να τους βάλει να τσακωθούν! Όντως, ο Δ. Χριστόφιας εξήγγειλε την υποψηφιότητά του και στον δεύτερο γύρο των Προεδρικών του 2008, με την υποστήριξη του ΔΗΚΟ (αφού ο Τάσσος αποκλείστηκε από τον πρώτο γύρο – είναι άλλο μεγάλο κεφάλαιο γιατί απέτυχε…), εξελέγη Πρόεδρος. Ο Τάσσος, ικανότατος, έξυπνος και μεθοδικός πολιτικός, δεν θέλησε ν’ απαγκιστρωθεί από ξεπερασμένες και αποτυχημένες μικροπολιτικές πρακτικές και να καταξιωθεί στον Ελληνισμό ως ο Ηγέτης που όχι μόνο απέρριψε βροντερά, διά του λαού, το έκτρωμα Ανάν, αλλά και ανέτρεψε την καθεστηκυία κομματική και πολιτική τάξη, αλλάζοντας τα δεδομένα της επίλυσης του Κυπριακού. Δεν τόλμησε! Όπως δεν τόλμησε ν’ απορρίψει την επιδιαιτησία. Δεν αξιοποίησε τη δυναμική τού ΟΧΙ. Δεν αντιστάθηκε σε πιέσεις. Φοβήθηκε μήπως μας κατηγορήσουν ότι δεν είμαστε «καλά παιδιά» αφού δεν θέλουμε λύση. Δεν απέρριψε τις μηχανεύσεις ΟΗΕδων και άλλων διαμεσολαβούντων. Προτίμησε να καταφύγει στις γνωστές μικροκομματικές συναλλαγές επειδή ο στόχος του ήταν η επανεκλογή του το 2008. Η Ιστορία μία φορά χτύπησε την πόρτα και ο Τάσσος δεν της άνοιξε… * Ο Σάββας Ιακωβίδης είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας με έδρα τη Λευκωσία ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Why Tassos Papadopoulos demanded a resounding NO to the Annan Plan and why he did not take advantage of it: Opportunities in politics, popular demand and the… community leader Article By SAVVA IAKOVIDIS* – Nicosia In politics and diplomacy, opportunities for saving and state-beneficial decisions are presented once in a while. This basic principle was underestimated by the former President of Cyprus, Tassos Papadopoulos. On 24/4/2026, 22 years were completed since the resounding and saving NO of Cypriot Hellenism to the political, state, legal and constitutional monstrosity of the Annan Plan. What happened and why did the late Tassos, instead of becoming a political Ethnarch, prefer the status of community leader? "Simerini" with Radio Proto and SIGMA, as well as Antenna and the "Phileleftheros" Group had formed a coalition against the Plan. The Greek Cypriots had been divided into supporters of "yes" and defenders of "no" in the separate referendums, which Tassos had badly received. Two 24-hour days before Tassos's announcement (7/4/2004), the Director of the DIAS Group, Kostis N. Hadjicostis, who was on a pilgrimage to Mount Athos with Nikos Pattihis (Phileleftheros Group) and Pefkios Georgiadis, then Minister of Education, called me. He asked to be informed about what Tassos was planning to say. I informed him that, based on our information, the President would present the positives and negatives of the plan and let the citizens decide. Mr. Hadjicostis asked in a heated tone what Tassos was going to do. “He knows the Plan better than anyone and will kick the ball of responsibility to the citizens? He should call on them to reject it,” he added. He immediately began a marathon of phone calls to Tassos and his close associates, in order to convince him to call on the citizens to express a resounding NO to the Plan. Besides, as he writes in his well-known book: “7 presidential portraits. What I discussed with the 7 Presidents of Cyprus” (2nd edition, Germanos, 2023), Mr. Hadjicostis had assured Tassos in a timely manner that, according to estimates and analyses of “Simerini”, over 70% of citizens would vote NO. Tassos drafted various drafts of a message. With the last one, he called on the people not to mortgage the future “to the political will of Turkey. To defend the Republic of Cyprus by saying “no” to its dissolution”. To add the following capital words: “I am sorry, sincerely, because I cannot accept and sign the Annan Plan as it was ultimately formed. I received an internationally recognized State. I will not hand over a “community” without the right to speak internationally and in search of a guardian. And all this against empty, deceptive, supposedly, expectations. Against the baseless illusion that Turkey will keep its commitments”. In Cyprus and especially in Greece, Tassos’s proclamation and the dramatic appeal to the Greeks of Cyprus to reject the Plan, was seen as a second national NO after that of Metaxas. Many characterized him as a new political Ethnarch because he saved the dignity of the Greeks and the Republic of Cyprus from dissolution. April 24, 2004 was a Saturday – and the tragic anniversary of the Armenian genocide by the slaughtering hordes of the Turks. The choice of the day was not accidental, as yet another obscene threatening suggestion against the Greeks of Cyprus. As expected, the NO to the Annan Plan caused unspeakable relief to the people. Tassos had a unique, historic and unrepeatable opportunity to truly become a National Leader with two decisions. >First, since the Annan Plan was overwhelmingly rejected and was null and void (null and void as Annan and De Soto admitted), he had to submit our own proposal for a solution to the Cyprus problem. >Second, it was a unique opportunity to establish a new party, utilizing the momentum from all party and political spaces, in order to unite the citizens with a new vision, a new strategy for solving the problem and dealing with Turkey. The President had no plan B for either “yes” or “no”. He did not think about what he would do after the referendum result, which was a salvation for the Republic of Cyprus, and how he would use it. External and internal pressures, threats and blackmail and petty political ambitions made him appear to be drifting. And it clearly seems that they acted repressively. Information tells me that, since the result of the referendum was predetermined, Tassos consulted at the Presidential Palace with his partners, AKEL, EDEK and Ecologists, to consult on what to do. There was obvious embarrassment among them. One of those present suggested that the Greek side prepare our own solution plan instead of waiting for plans that were fabricated by the British in collaboration with the Turks and the weak UN, and had the stamp of subjugation and the dissolution of the Republic of Cyprus. Tassos rejected the proposal (but unfortunately accepted the disastrous arbitration at the New York meeting, because the political leadership at the time went completely unprepared and relied on Denktash's supposedly given refusal). In retrospect, it became understandable why he did not seize the unique opportunity to submit our own plan and overturn a process of resolving the Cyprus problem, which was leading and is leading today directly towards a Turkish cliff and protectorate, Turkification of Cyprus. >First, he did not want to clash with his great partner, AKEL, which, according to the late Christofias, said NO to the Annan Plan in order to… cement the “yes”. >Second, Tassos, instead of acting as a great Leader with the halo of NO and the broad popular acceptance, acted as a simple community leader with petty political considerations, because his concern was the 2008 Presidential Elections. >Third, he naively believed that AKEL and D. Christofias, for whom he had particular sympathy, would support him again for the Presidency. He was tragically wrong in his calculations. Already, from the beginning of 2007 and until the spring, the then Secretary General of AKEL had begun exploratory contacts and meetings with various factors and individuals, including the director of “Simerini”, K.N. Hadjicostis. His goal was to gauge reactions and hear opinions and suggestions. As Mr. Hadjicostis told me, at some point he called Tassos and informed him that “your friend Dimitris (Christofias) will be a candidate in 2008 for the Presidency”. Tassos did not want to listen and even angrily told Mr. Hadjicostis that he was saying these things on purpose to get them to fight! Indeed, D. Christofias announced his candidacy in the second round of the 2008 Presidential elections, with the support of DIKO (after Tassos was eliminated from the first round – it is another big chapter because he failed…), and was elected President. Tassos, a very capable, intelligent and methodical politician, did not want to be untied from outdated and failed petty political practices and to be recognized in Hellenism as the Leader who not only thunderously rejected, through the people, the Annan abortion, but also overthrew the established party and political order, changing the data of the resolution of the Cyprus problem. He did not dare! He did not dare! Δεν τόλμησε! He didn't dare! Δεν τόλμησε! Just as he did not dare to reject arbitration. He did not utilize the dynamics of the NO vote. He did not resist pressure. He was afraid that we would be accused of not being “good guys” since we do not want a solution. He did not reject the machinations of the UN and other mediators. He preferred to resort to the well-known small-party transactions because his goal was his re-election in 2008. History knocked on the door once and Tassos did not open it… * Savvas Iakovidis is a journalist and writer based in Nicosia 24#

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη δημοτικότητά τους