25#

Πλήρες Κείμενο:

Όλοι οι επίορκοι δικαστές οδηγούνται, «άνευ δίκης», στις φυλακές! Η «δικαιοσύνη» στην Ελλάδα δεν είναι απλώς κουφή-τυφλή αλλά κι 100% παραπληγική, γι' αυτό πρέπει να καταργηθεί με ένα νόμο και με ένα άρθρο! Στη Δημοκρατία που ο οραματιζόμαστε επανέρχεται, ο αρχαίος θεσμός της απονομής της Δικαιοσύνης του 6ου π.Χ αιώνος, το Δικαστήριο της Ηλιαίας του Σόλωνος! Χρήστος Καραπατσακίδης, συνθέτης-στιχουργός ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΗΛΙΑΙΑΣ ομώνυμο κεφάλαιο από το έργο της ΣΟΦΙΑΣ ΑΔΑΜ-ΜΑΓΝΗΣΑΛΗ (καθ. Ιστορίας του δικαίου Παντείου Πανεπιστημίου) «Η ΑΠΟΝΟΜΗ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ» I. Εισαγωγικά Το κατεξοχήν όργανο της απονομής της δικαιοσύνης στην Αθήνα ήταν το δικαστήριο της Ηλιαίας . Δημιουργήθηκε από το Σόλωνα στις αρχές του 6ου π.Χ. αι. (594/3 π.Χ.), για να δικάζει τις εφέσεις κατά των αποφάσεων των αρχόντων . Πριν από τις μεταρρυθμίσεις του Σόλωνα, η δικαιοσύνη βρισκόταν στα χέρια των αρχόντων και της Βουλής του Αρείου Πάγου. Όπως χαρακτηριστικά τονίζει ο Αριστοτέλης, οι άρχοντες ήταν «κύριοι των νόμων» . Με τη δημιουργία του δικαστηρίου της Ηλιαίας η κατάσταση άλλαξε. Το νέο δικαστήριο κατέλαβε μια ιδιαίτερα σημαντική θέση στο δικαστικό σύστημα της Αθήνας. Ο Πλούταρχος, υπογραμμίζοντας τη σημασία του, αναφέρει ότι ο Σόλων άφησε ηθελημένα κενά στους νόμους, επιτρέποντας έτσι στους δικαστές να αποφασίζουν μόνοι τους για ορισμένα θέματα που έφταναν ενώπιον τους, και για τα οποία δεν υπήρχε ρύθμιση στη σολώνεια νομοθεσία. Με αυτόν τον τρόπο, αναφέρει ο Πλούταρχος, ο Σόλων κατέστησε τους δικαστές της Ηλιαίας «κυρίους των νόμων» . Η ισορροπία μεταξύ των δύο λειτουργιών, εκτελεστικής και δικαστικής, είχε αρχίσει να μεταβάλλεται. Συγκρίνοντας κανείς τα δύο χωρία, αυτό του Αριστοτέλη και αυτό του Πλούταρχου, διακρίνει υι μεταβίβαση της «κυριαρχίας επί των νόμων» από τους άρχοντες στη «λαϊκή» δικαιοσύνη, στους δικαστές της Ηλιαίας και κατ’ επέκτασιν σ’ ολόκληρο τον αθηναϊκό λαό. Έτσι ο αθηναϊκός λαός που ήταν ήδη «κύριος της πολιτείας» έγινε και «κύριος της δικαιοσύνης». Στην αρχή η Ηλιαία δεν αποτελούσε όργανο της πόλης. Όλοι οι ενήλικοι Αθηναίοι πολίτες που συγκροτούσαν την Εκκλησία του Δήμου, συγκροτούσαν και την Ηλιαία. Ετυμολογικά η λέξη Ηλιαία φαίνεται να προέρχεται από το επίθετο ἁλής που σημαίνει ολόκληρος, συγκεντρωμένος, μαζεμένος. Το ρήμα ἁλίζω σημαίνει «συγκεντρώνω» και η Ηλιαία αρχικά σήμαινε τη συνάθροιση των πολιτών με σκοπό την απόδοση δικαιοσύνης. Η λειτουργία της ήταν παράλληλη με εκείνη της Εκκλησίας του Δήμου. Έτσι, η συνέλευση των Αθηναίων πολιτών άλλοτε συγκροτείτο για την ψήφιση των νόμων και για υποθέσεις πολιτικής φύσεως και άλλοτε συγκροτείτο σε δικαστήριο προκειμένου να ασκήσει τη δικαστική της εξουσία. Αυτός ήταν και ο λόγος που οι διάδικοι απευθυνόμενοι στους δικαστές τους προσφωνούσαν: Ώ άνδρες Αθηναίοι . Στη συνέχεια η συγκρότηση της Ηλιαίας άρχισε να γίνεται με ένα «αντιπροσωπευτικό» σύστημα και με περιορισμένο αριθμό πολιτών, ένα σώμα 6.000 δικαστών. Οι βασικές προϋποθέσεις για τη συμμετοχή στο δικαστήριο της Ηλιαίας ήταν η αθηναϊκή «πολιτεία», η κατάλληλη ηλικία και τα πλήρη πολιτικά δικαιώματα. Έπρεπε δηλαδή ο δικαστής να είναι κατ’ αρχήν Αθηναίος πολίτης. Μετά τα μέσα του 5ου π.Χ. αιώνα, Αθηναίος θεωρείτο όποιος είχε γεννηθεί από Αθηναίους γονείς . Ο δικαστής έπρεπε, επίσης, να είναι τουλάχιστον 30 ετών . Για τους δικαστές, όπως άλλωστε και για τους περισσότερους αξιωματούχους, απαιτείτο ένα υψηλότερο ηλικιακό όριο απ’ αυτό που απαιτείτο για τη συμμετοχή του Αθηναίου στην Εκκλησία του Δήμου, προφανώς για να έχουν μεγαλύτερη ωριμότητα και εμπειρία για το έργο που θα επιτελούσαν. Άλλωστε, το ηλικιακό όριο που απαιτείτο για τους δημόσιους διαιτητές ήταν το εξηκοστό έτος. Για την εποχή εκείνη που ο προσδόκιμος μέσος όρος ζωής ήταν πολύ χαμηλός (25 έτη), η ηλικία των τριάντα ετών δεν αποτελούσε ασφαλώς νεαρή ηλικία (γέροντες τους αποκαλεί ο Αριστοφάνης στους Σφήκες ). Οι άνδρες αυτής της ηλικίας αποτελούσαν περίπου το ένα τρίτο του συνόλου των αρρένων πολιτών ηλικίας άνω των είκοσι ετών. Για να ορισθεί κάποιος δικαστής έπρεπε ακόμη να έχει πλήρη πολιτικά δικαιώματα. Δεν έπρεπε δηλαδή να έχει καταδικαστεί σε στέρηση των πολιτικών του δικαιωμάτων (ατιμία) ούτε να έχει χρέη προς την πόλη. Αν παρά ταύτα κάποιος συμμετείχε παράνομα ως δικαστής σε σύνθεση δικαστηρίου, η πράξη του ήταν αξιόποινη και θεωρείτο ιδιαίτερα σοβαρή. Ο Δημοσθένης αναφέρει ότι είχε επιβληθεί κάποτε η θανατική ποινή σε δημόσιο οφειλέτη . Ο Δημοσθένης αναφέρεται βέβαια σε περιστατικό παλαιότερης εποχής, αλλά η ποινή του θανάτου ήταν πάντως ιδιαίτερα αυστηρή ποινή. Την εποχή πάντως της Αθηναίων Πολιτείας ο Αριστοτέλης αναφέρεται σε επιβολή χρηματικού προστίμου σε παρόμοιες περιπτώσεις . Το πρόστιμο έπρεπε να πληρωθεί αμέσως, αλλιώς ο καταδικασθείς κρατείτο στο δεσμωτήριο μέχρι την αποπληρωμή του. Η κράτηση αυτή του οφειλέτη της πόλης αποτελούσε εξαίρεση του κανόνα που εισήγαγε ο Σόλων, σύμφωνα με τον οποίο δεν επιτρεπόταν κράτηση του οφειλέτη . II. Σύνθεση ίων δικαστηρίων της Ηλιαίας http://www.ekivolos.gr/To%20dikasthrio%20ths%20hliaias.htm 24#

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη δημοτικότητά τους