-Οι «Ενωμένοι Καλλιτέχνες» το 1946. Ο Μάνος Χατζιδάκις είναι δεύτερος από αριστερά (από το βιβλίο της Άλκης Ζέη «Με μολύβι φάμπερ νούμερο δύο, εκδόσεις Μεταίχμιο 2013) ΑΡΧΕΙΑ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΣ ΤΗΣ ΛΑΡΙΣΑΣ...

25#

Πλήρες Κείμενο:

-Οι «Ενωμένοι Καλλιτέχνες» το 1946. Ο Μάνος Χατζιδάκις είναι δεύτερος από αριστερά (από το βιβλίο της Άλκης Ζέη «Με μολύβι φάμπερ νούμερο δύο, εκδόσεις Μεταίχμιο 2013) ΑΡΧΕΙΑ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΣ ΤΗΣ ΛΑΡΙΣΑΣ: Γιατί ο Μάνος έγραψε τραγούδι για τη Λάρισα Από τον Βαγγέλη Ρηγόπουλο rigo18@otenet.gr Το «ξύλο της χρονιάς του» έφαγε ο Μάνος Χατζιδάκις στη Λάρισα! Από παρακρατικούς, τον Απρίλιο του 1946. Το αρνητικό συμβάν, μετατράπηκε αργότερα σε θετικό για την πόλη. Η οποία «δοξάστηκε» από το τραγούδι που συνέθεσε, με τίτλο «Τα παιδιά κάτω στον κάμπο». Αφιερωμένο στις γυναίκες των οίκων ανοχής και στους ανθρώπους, οι οποίοι τον περιέθαλψαν και τον βοήθησαν, τότε. Ο ρυθμός του τραγουδιού έγινε διάσημος, όταν το 1974 μπήκε ως μουσική επένδυση της αμφιλεγόμενης ταινίας «Sweet Movie» (Σουίτ Μούβι) του Γιουγκοσλάβου Ντούσαν Μακαβέγιεφ. Ο 21χρονος Μάνος συμμετείχε στον θίασο των «Ενωμένων Καλλιτεχνών» , ο οποίος εκείνα τα δύσκολα χρόνια του Εμφυλίου, έκανε την πρώτη του έξοδο από την Αθήνα, με πρώτο σταθμό τη Λάρισα. Πριν ογδόντα χρόνια… Ο θίασος είχε σκηνοθέτη τον Γιώργο Σεβαστίκογλου και μουσικό τον νεαρό Μάνο Χατζηδάκι. Έφθασε στη Λάρισα στις 31 Μαρτίου 1946 και από την επομένη άρχισε να δίνει παραστάσεις στο κινηματοθέατρο «Ολύμπια». Ο κινηματογράφος υφίσταται και σήμερα, στο ίδιο σημείο στην οδό Παναγούλη, στο ύψος της πλατείας Ταχυδρομείου, αλλά δεν λειτουργεί. Το γεγονός του ξυλοδαρμού του Μάνου συνέβη στις 6 Απριλίου, στην οδό Κύπρου, όταν ομάδα ηθοποιών επέστρεφε στο ξενοδοχείο, μετά την παράσταση. Επρόκειτο για το ξενοδοχείο ΡΕΞ του Γιάννακα , το οποίο βρισκόταν στην οδό Ι. Δραγούμη, απέναντι από τράπεζα, η οποία υπάρχει και σήμερα. Το συμβάν περιγράφει η Λαρισινή εφημερίδα «Αλήθεια» του ΕΑΜ στις 7 Απριλίου 1946. Η αιματηρή επίθεση έγινε σε σημείο ανάμεσα στο Φρουραρχείο και τα γραφεία της ΕΣΑ. Οι επιτιθέμενοι ήταν κυρίως άνδρες της ΕΣΑ. Ο Χατζηδάκις τραυματίστηκε στο κεφάλι από λαβή πιστολιού. Ένας από τους ηθοποιούς ξέφυγε και ειδοποίησε τηλεφωνικά την ΕΣΑ. Η ΕΣΑ επενέβη, αλλά σε βάρος των θυμάτων. Πήγε στα γραφεία της εφημερίδας «Αλήθεια» και συνέλαβε τον αρχισυντάκτη Ι. Παπαγαρυφάλλου! Δικαιολογία ήταν ότι δήθεν εκείνος τηλεφώνησε στην ΕΣΑ και αναστάτωσε τις στρατιωτικές αρχές, δίνοντας ψευδείς πληροφορίες. Στην πραγματικότητα, το τηλεφώνημα είχε γίνει από τα γραφεία της εφημερίδας «Ελευθερία», με μαρτυρία του δημοσιογράφου Τάκη Γεωργίου. Τον Οκτώβριο του 1986 δημοσιεύτηκε στο Λαρισινό περιοδικό «Στιγμές» μια σημαντική συνέντευξη του Μάνου Χατζηδάκι στον δημοσιογράφο Αχιλλέα Τραγούδα. Ο Μάνος, περιέγραψε, με αρκετές λεπτομέρειες, τα γεγονότα της Λάρισας και τα συναισθήματά του. Δημοσιεύουμε μερικά αποσπάσματα αυτής της αποκαλυπτικής συνέντευξης: «Ίσως κανείς σας δεν γνωρίζει ότι με την Λάρισα με δένει μια ιδιαίτερη σχέση… Ότι εδώ, σε ταραγμένα χρόνια, έζησα μια τραυματική περιπέτεια, στιγμές βαναυσότητας, σκληρές μέρες… Αλλά, κι ότι εδώ γνώρισα την ανθρωπιά, πέρασα υπέροχες στιγμές και συνάντησα πραγματικά ανιδιοτελείς ανθρώπους… Κάποιες φορές, όταν το σκέφτομαι, θα μπορούσα να πω ίσως σ’ αυτήν την πόλη να οφείλω τη ζωή μου Με έδερναν αλύπητα (οι ΕΣΑτζήδες)… Δεν νομίζω να έζησα πιο φρικτές και οδυνηρές στιγμές… Μέσα στις ακαθόριστες εικόνες που έβλεπα, πεσμένος αιμόφυρτος στο δρόμο, είδα να πλησιάζουν γυναίκες… Φώναζαν δυνατά!… Βρίζοντας!… Ουρλιάζοντας!… Απειλώντας!… Ήταν οι γυναίκες των σπιτιών με τα κόκκινα φανάρια. Έτρεξαν σε βοήθεια. Τις έβλεπα να πλησιάζουν απειλητικές και βρίζοντας τους ΕΣΑτζήδες. Εκείνοι τα έχασαν. Τρομοκρατήθηκαν. Φοβήθηκαν. Με άφησαν λιπόθυμο στον δρόμο και χάθηκαν στη νύχτα»… Όταν άνοιξα τα μάτια μου, διαπίστωσα πως ήμουν σ’ ένα από τα «σπίτια», ξαπλωμένος σε ένα ταλαιπωρημένο ντιβάνι κι εκείνες πάνω μου να με περιποιούνται… Την επόμενη μέρα, ειδοποίησαν τον θίασο και την οργάνωση της ΕΠΟΝ, κι εγώ τρομοκρατημένος, πήρα τα πράγματά μου και νοίκιασα ένα άλλο δωμάτιο σε ένα φτηνό ξενοδοχείο… Επί δύο μέρες ήμουν κλεισμένος σ’ εκείνο το δωμάτιο… Ώσπου δύο μέρες μετά, χτύπησε η πόρτα μου. Κι όταν την άνοιξα, αντίκρισα κάποια παιδιά, κάποιους έφηβους… Ήταν αδέλφια και παιδιά ΕΠΟΝιτών που τάστειλαν για να μου κρατήσουν συντροφιά! Τι υπέροχη, ανθρώπινη κίνηση! Ήταν τόσο αυθόρμητα και ζωηρά, με κείνη την επαρχιώτικη ντομπροσύνη, που ένιωσα αμέσως σαν να τα γνώριζα χρόνια. Καταλάβαιναν την κατάστασή μου και προσπαθούσαν να μ’ ευχαριστήσουν. Ποτέ δεν ξέχασα εκείνα τα παιδιά. Ούτε την επιθυμία μου και την ευγνωμοσύνη μου να τα πω ευχαριστώ. Το έκανα κάποια στιγμή γράφοντας την μουσική και τους στίχους ενός τραγουδιού, που το βάφτισα με το όνομά τους: «Τα παιδιά κάτω στον κάμπο». Για κείνα τα παιδιά της Λάρισας του ‘45 είναι γραμμένο αυτό το τραγούδι. Και το κράτησα αρκετά χρόνια φυλαγμένο στο μυαλό και την ψυχή μου. Δεν ξέρω γιατί. Σαν να ήξερα, σαν να ένιωθα ότι κάποτε θα έρθει η κατάλληλη στιγμή να απελευθερωθεί από μένα… Και ήρθε εκείνη η στιγμή. Το 1974, με την ταινία του DusanMakavejev, το SweetMovie…» Ο θίασος διέκοψε τις παραστάσεις στη Λάρισα, δυο μέρες νωρίτερα, λόγω ασθένειας της ηθοποιού Καίτης Ασπρέα . -------------------------- Η πιο πρόσφατη προβολή της στη Λάρισα έγινε το καλοκαίρι του 2025, στο πλαίσιο των θερινών προβολών της Αντιδημαρχίας Πολιτισμού στον κινηματογράφο «Μπαρμπής Βοζαλής», στον Μύλο του Παπά Εφημερίδα «Ελευθερία» Λάρισας 1 Απριλίου 1946 Αφήγηση του παλιού Λαρισαίου Θεμιστοκλή Παπαδόπουλου προς τον υπογράφοντα, η οποία δημοσιεύτηκε στην «Ε» στις 25 Δεκεμβρίου 2001. Θυμόταν ακόμη ότι τον συνόδευε σε λειτουργίες στον ναό του Αγίου Νικολάου, όπου του άρεσε του Χατζηδάκι να πηγαίνει. Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ) Εφημερίδα «Αλήθεια» Λάρισας 16 Απριλίου 1946 (Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ) 24#

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη δημοτικότητά τους